Tacirler arası bonoda yetki sözleşmesinin avalisti de bağlaması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/789 E. 2021/712 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizdiğerKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Tacirler arasında düzenlenen bir kambiyo senedinde (bono) yer alan yetki sözleşmesi, HMK 17. madde kapsamında geçerlidir ve kambiyo senetlerinin niteliği gözetildiğinde bu yetki şartı, senette keşideciden sonra yer alan avalisti de bağlar; bu durumda yetki şartında belirlenen mahkeme dışındaki mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına yapılan yetkisizlik itirazının kabulü isabetlidir. Ayrıca ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesi halinde itiraz eden lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir; bu hususun gözden kaçırılması ek kararın kaldırılmasını gerektirir.
Ele alınan sorunlar
Bonodaki yetki sözleşmesinin avalisti bağlayıp bağlamadığı ve mahkemenin yetkisi → ret
İddia: Alacaklı vekili, özel yetki kuralının genel yetkili mahkemenin yetkisini ortadan kaldırmadığını, bonoya dayalı takibin genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde, bonoda öngörülen ödeme yerinde ve İİK 50/1 uyarınca bononun tanzim edildiği yerdeki icra dairesinde de yapılabileceğini, kanunun alacaklıya seçimlik yetki verdiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp itirazların reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Dayanak bonoda ihtiyati hacze itiraz eden keşideci ile alacaklının tacir olduğu ve ihtilaf halinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, diğer borçluların da bonoda keşideciden sonra avalist olarak yer aldığı anlaşılmaktadır. HMK 17. madde gereğince tacirler arasında düzenlenen yetki sözleşmesi geçerlidir; kambiyo senetlerinin özelliği gözetildiğinde bu yetki sözleşmesi avalisti de bağlar. Dayanak bononun İstanbul Mahkemelerinin yetkisine dair yetki şartı içermesi nedeniyle İstanbul Mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir; dolayısıyla muterizlerin yetkiye itirazlarının kabulüne ilişkin ilk derece kararı isabetlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati hacze itirazın kabulü halinde itiraz eden lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi → kabul
İddia: Katılma yoluyla istinaf yoluna başvuran muterizler vekili, ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesine rağmen maktu vekalet ücretine hükmedilmediğini, bu nedenle kararın düzeltilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Yetkiye itirazın kabulüne ilişkin karar isabetli olmakla birlikte, mahkemece itiraz edenler lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hatalı olduğundan ek kararın kaldırılarak itiraz edenler vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tacirler arasındaki bonoda yer alan yetki sözleşmesinin, kambiyo senedinin niteliği gözetilerek avalisti de bağladığı yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati haciz/yetki itirazı uyuşmazlıklarında emsal teşkil edebilecek niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Tacirler arasında düzenlenen bir bonoda yer alan yetki sözleşmesi HMK 17. madde gereğince geçerlidir ve kambiyo senedinin özelliği gözetildiğinde bu yetki şartı, bononun keşidecisinden sonra senette yer alan avalisti de bağlar; bu durumda yetki şartında belirtilen mahkeme, ihtiyati haciz talebini incelemeye yetkilidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetkiye itiraz↗ yetki sözleşmesi↗ aval↗ kambiyo senedi↗ tacir↗ teselsül karinesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/789
KARAR NO 2021/712
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 25/02/2021 (Ek Karar)
NUMARASI 2021/4 D.İş 2021/4 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/05/2021
İhtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ek kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
Alacaklı vekili; borçluların 11/12/2014 tanzim, 14/12/2020 ödeme tarihli 500.000-TL bonoyu müvekkiline olan borçlarına karşılık verdiğini, vadesi dolduğu halde ödenmediğini, borçluların mal kaçırmasına meydan vermemek amacıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 207.500-TL alacağın karşılığında borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının teminatsız olarak ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, koşulları oluştuğundan ihtiyati haciz talebinin kabulüyle 207.500-TL alacak yönünden borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlular ..., ..., ....A.Ş.vekili; müvekkili şirket hakkında verilmiş olan ihtiyati haciz kararının hatalı olduğunu, kararın yetkisiz mahkemece verildiğini, bononun ihtilaf halinde yetkili mahkeme ve icra dairelerinin İstanbul (Çağlayan) Mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olduğunu, bononun düzenlenme tarihinin 11.12.2014, ödeme tarihinin 14.12.2020 olduğunu, düzenleme yerinin İstanbul olduğunu 500.000- TL tutarlı olduğunu, takibe konu edilen bononun kambiyo vasfına sahip bir bono olmadığını, borçlu ....AŞ. ile davalı banka arasında imzalanan 11.12.2014 tarihli genel kredi sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini, verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece, ihtiyati haciz kararına keşideci şirket ve keşideci yararına bonoyu imzalayan avalistlerin itiraz ettiği, ihtiyati hacze itiraz eden keşideci ve alacaklının tacir olduğu, takibe konu bono üzerinde bulunan yetki koşulunun taraflar tacir olduğundan HMK 17.maddesi gereği geçerli olduğu, avalistin lehine aval verdiği keşideci gibi sorumlu olması nedeniyle HMK'nın 17. maddesi gereğince tacirler arasında düzenlenen bonodaki yetki sözleşmesi kapsamında, kambiyo senetlerinin özelliği de gözetildiğinde yetki sözleşmesinin avalisti de bağlayacağı, talebe konu bononun İstanbul (Merkez/Çağlayan) Mahkemeleri'nin yetkisine dair yetki şartı içermesi sebebiyle mahkemenin yetkili olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-Alacaklı vekili; özel yetki kuralının genel yetkili mahkemenin yetkisini ortadan kaldırmadığını, bonoya dayalı takibin genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde, bonoda öngörülen ödeme yerinde ve ayrıca İİK 50/1 maddesi uyarınca bononun tanzim edildiği yerdeki icra dairesinde yapılabileceğini, kanunun alacaklıya seçimlik yetki verdiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak itirazların reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2- Katılma yoluyla istinaf yoluna başvuran muterizler vekili; ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesine rağmen maktu vekalet ücretine hükmedilmediğini, kararın borçlular lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi nedeniyle düzeltilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
6102 sayılı TTK'nın teselsül karinesi başlıklı 7. Maddesine göre: (1) İki veya daha fazla kişi, içlerinden yalnız biri veya hepsi için ticari niteliği haiz bir iş dolayısıyla, diğer bir kimseye karşı birlikte borç altına girerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmemişse müteselsilen sorumlu olurlar. (2) Ticari borçlara kefalet hâlinde, hem asıl borçlu ile kefil, hem de kefiller arasındaki ilişkilerde de birinci fıkra hükmü geçerli olur.HMK'nun 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" hükmüne yer verilmiştir.İhtiyati hacze dayanak ....
Ltd.Şti. tarafından ... lehine 11/12/2014 tarihinde, 14/12/2020 vadeli ve 500.000-TL bedelli bono incelendiğinde; ihtiyati hacze itiraz eden keşideci ve alacaklının tacir olduğu, ayrıca ihtilâf halinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, diğer borçlularında bonoda keşideciden sonra avalist olarak yer aldıkları anlaşılmaktadır. Buna göre HMK'nun 17. madde gereğince tacirler arasında düzenlendiği belirlenen yetki sözleşmesi geçerli olup, kambiyo senetlerinin özelliği gözetildiğinde anılan yetki sözleşmesi avalisti de bağlar.Dayanak bononun İstanbul Mahkemeleri'nin yetkisine dair yetki şartı içermesi sebebiyle İstanbul Mahkemeleri ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğundan muterizlerin yetkiye itirazlarının kabulüne ilişkin karar isabetli olup,mahkemece itiraz edenler lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi nedeniyle ek kararın kaldırılarak itiraz edenler vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesine, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1- Alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 gereği ESASTAN REDDİNE,2-İtiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/4 D.İş 2021/4 Karar sayılı 25/02/2021 tarihli ek kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İtiraz edenlerin yetki itirazının kabulüne,mahkemenin yetkili olmaması nedeniyle ihtiyati haczin tüm borçlular bakımından KALDIRILMASINA,"İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "1.125-TL vekalet ücretinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlular ..., ..., ... A.Ş.'ne ödenmesine, İhtiyati hacze itiraz edenler tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Alacaklı tarafından yatırılan peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Alacaklı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, İhtiyati hacze itiraz eden tarafından yapılan 37,50-TL istinaf yargı giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlular ..., ...,...
San. ve Tic. A.Ş. ödenmesine,"Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/05/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140189 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi