6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Şoförlü taşıma sözleşmesinden doğan davada görevli mahkeme

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1297 E. 2021/1166 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Sınır kaydı: sınır-aday → 35/36/49/54/55 (kira) — Sınır Cetveli / Negatif Alan

Gerekçe özeti

Taraflar arasında şoförlü taşıma hizmeti sağlanmasına ilişkin sözleşmeden kaynaklanan bir uyuşmazlıkta, sözleşme kira sözleşmesi görünümünde olsa da TBK'nın kira hükümleri anlamında bir kira ilişkisi değil, TTK 850(3) uyarınca ticari işletme faaliyeti sayılan bir taşıma işi söz konusudur. Taraflar arasındaki sözleşme taşıma işini bir organizasyon içinde yapmak üzere imzalanmışsa, bu sözleşmeden doğan alacak uyuşmazlığı mutlak ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; sözleşmenin salt araç kirasına ilişkin gibi nitelendirilerek görevsizlik kararı verilmesi hukuka uygun değildir.

Ele alınan sorunlar

Şoförlü taşıma hizmeti sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkemenin tespiti → kabul

İddia: Davacı vekili, TTK 850/3'e göre taşıma işlerinin ticari bir iş olduğunu, ticari iş niteliğindeki davalarda asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, sözleşmenin kapsamının taşıma sözleşmesi olduğunu, taşıt ile şoförün sözleşmeye dahil edilmesinin taşıma işini değiştirmediğini, davanın mutlak ticari dava olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi şoförlü taşıma hizmetine ilişkin olup, TBK 299-378. maddeleri anlamında bir kira ilişkisi bulunmamaktadır. TTK 850(3) uyarınca taşıma işleri ticari işletme faaliyeti sayılır. Ticari davalar mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır; mutlak ticari davalar tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın mutlak olarak ticari dava sayılır. TTK 5. madde uyarınca asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir ve asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Her iki taraf, ticari bir faaliyet olarak kabul edilen taşıma işini bir organizasyon içerisinde yapmak üzere sözleşme imzaladıklarından, bu sözleşmeden kaynaklanan borcun tahsili için doğan uyuşmazlığın ticari dava olduğunun kabulü gerekir. Davanın araç kira sözleşmesinden doğduğu gerekçesiyle ticari dava olmadığından bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir; dava mutlak ticari dava niteliğindedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Şoförlü taşıma hizmeti sözleşmelerinin kira sözleşmesi görünümünde olsa da TTK 850(3) kapsamında taşıma işi/ticari işletme faaliyeti sayılacağı ve bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların mutlak ticari dava niteliğinde olup asliye ticaret mahkemesinin görevli olacağı hususunda emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Şoförlü taşıma hizmeti sağlanmasına ilişkin sözleşmeden kaynaklanan alacak uyuşmazlıkları TTK 850(3) uyarınca taşıma işi/ticari işletme faaliyeti sayıldığından mutlak ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutlak ticari dava nispi ticari dava taşıma sözleşmesi görev kamu düzeni

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 850/3TTK 19(1)TTK 5TTK 4 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 299-378 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 1HMK 114HMK 115

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1297

KARAR NO 2021/1166

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/02/2021

NUMARASI 2019/699 Esas 2021/182 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/07/2021

Görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında 08/05/2017 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeden kaynaklı davalı adına kesilen fatura bedelleri ve sözleşme kapsamında ödenmesi kararlaştırılan trafik cezalarının davalı tarafından ödenmediğini, davacının ödemelerin tahsili amacı ile icra takibi başlattığını, davalının itirazı ile icra takibin durduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne itirazın iptaline icra takibinin devamına, davalının takip miktarı üzerinden % 20 oranında icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davalının taşımacılık işi yapan bir şirket olduğunu, bu kapsamda taraflar arasında taşıt kira sözleşmesi imzalandığını, yapılan taşıma işinde paletler kullanıldığını, davaya konu faturaların ise taşımacılık işinde kullanılan paletlerin iadesinin dava dışı ... markete yapılamaması nedeniyle davalı tarafından davacıya fatura edilerek mahsup edildiğini, davacının iş bu faturaları kabul etmemesinden kaynaklanan dava konusu tutarı kabul etmediği dava konusu trafik cezası ile ilgili ise taraflar arasındaki sözleşmeye dayandırılamayacağını ve davalı yanın cezadan sorumlu olmadığı beyan edilerek davanın ve ihtiyati haciz talebinin reddine davacının nasıl alacağın %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasında taşıt kira sözleşmesi imza edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu temel ilişkinin araç kiralama sözleşmesinden doğması, HMK.'nın 1. maddesi gereğince görevin kamu düzeninden olması ve HMK.'nın 114 ve 115. Maddeleri uyarınca davanın her aşamasında dikkate alınabileceği gerekçesiyle davanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; TTK 850/3'e göre taşıma işlerinin ticari bir iş olduğunu, ticari iş niteliğinde olan davalarda asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, sözleşmenin kapsamının taşıma sözleşmesi olup, ticari faaliyetleri yürütmek amacıyla taşıt ile beraber şoförünün de sözleşmeye dahil edilmesinden ibaret olduğunu, mutlak ticari dava olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılarak İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki şoförlü taşıma hizmeti alım sözleşmesi uyarınca taşımacılık işi yapan davalı tarafından fatura bedellerinin ve trafik cezalarının ödenmediğinden bahisle başlatılan takibe itirazın iptali davasına ilişkindir. Ticari davalar; mutlak ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir (veya bir ticari işletme ile ilgili) olup olmadıklarına bakılmaksızın mutlak olarak ticari dava sayılır. Nispi ticari davalar ise mutlak ticari dava olmamakla birlikte TTK nun 19(1) gereği her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır. TTK'nın 5. maddesinde aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olup, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir.

Bir yerde asliye ticaret mahkemesi bulunduğu takdirde, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve anılan yasanın 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı da hüküm altına alınmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin şoförlü taşıma hizmetine ilişkin olduğundan taraflar arasında TBK'nın 299-378 maddeleri anlamında kira ilişkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır. TTK 850(3) maddesi "Taşıma işleri; ticari işletme faaliyetidir." hükmünü haizdir. Her iki taraf ticari bir faaliyet olarak kabul edilen taşıma işini bir organizasyon içeresinde yapmak üzere sözleşme imzaladıkları anlaşılmakla, taşıma işi için imzalanan sözleşmeden kaynaklanan borcun tahsili için doğan uyuşmazlığın ticari dava olduğunun kabulü gerekir.

Mutlak ticari dava niteliğindeki elde ki davanın araç kira sözleşmesinden doğması gerekçesiyle ticari dava olmadığından bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2021 Tarih 2019/699 Esas 2021/182 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/07/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/137051 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.