Deniz yoluyla taşımada hasar rücusunda görevli mahkeme sorunu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/990 E. 2021/1224 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Rücuen Tazminat (Sigorta) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
rücu (taşıma temelli)
Gerekçe özeti
Sigortalıya yapılan hasar ödemesinin TTK 1472 uyarınca rücuu istenen davada, hasarın deniz yoluyla taşıma esnasında meydana geldiği iddia ediliyorsa uyuşmazlığa Deniz Ticaret Hukuku hükümleri uygulanır ve görevli mahkeme Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla asliye ticaret mahkemesidir; bu husus dava şartı olarak değerlendirilir ve eksikliği halinde dava usulden reddedilir. Ayrıca, dava ve takip belgelerinden gerçek davalının kimliği tespit edilebiliyorsa, karar başlığında acente/taşıyan karışıklığı şeklindeki maddi hata, mahallinde düzeltilebilir nitelikte kabul edilir ve istinaf nedeni oluşturmaz.
Ele alınan sorunlar
Deniz ticaretinden kaynaklanan hasar rücu davasında görevli mahkeme → ret
İddia: Davalı vekili, uyuşmazlığın deniz ticareti hukukuna ilişkin olduğunu, TTK'nın 5. kitabı hükümlerinin uygulanması gerektiğini ve görevli mahkemenin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Uyuşmazlık, dava dışı sigortalı tarafından davalıya deniz yoluyla taşıttırılan emtianın taşınma esnasında konteynerdeki ısı kırılması sonucu hasarlandığı iddiasıyla ödenen hasar bedelinin rücuuna ilişkindir. Emtiadaki hasarın davalının sorumluluğu altında iken meydana geldiği ileri sürüldüğünden uyuşmazlığa Deniz Ticaret Hukukuna ilişkin hükümler uygulanacaktır; bu nedenle İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) davaya bakmaya görevlidir. Dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Karar başlığında davalının kimliğinin hatalı gösterilmesi → ret
İddia: Davalı vekili, davacının aslında dava etmek istediği tarafın acente değil, taşıyan firma olduğunu, taraflar arasında kimlik karışıklığı bulunduğunu ve UYAP üzerinden davalı tarafın düzeltilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava dilekçesinde, icra takip dosyasında ve arabuluculuk başvurusunda borçlu/davalı olarak gösterilenin taşıyan firma olduğu, davalı vekilinin cevap dilekçesinde acentenin taşıyan firmanın Türkiye acentesi olduğunu belirttiği, taşıyan firmaya izafeten itiraz edildiğinin, cevap verildiğinin ve arabuluculuk sürecine katılındığının kabulü gerektiği anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince karar başlığında acentenin davalı olarak yazılması doğru değil ise de Dairece UYAP kayıtlarında düzeltme yapılamadığından, gerekçeli kararda davalının kimliği düzeltilmekle yetinilmiştir. Bu hata/eksiklik mahallinde düzeltilebilecek nitelikte olduğundan istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Deniz yoluyla yapılan taşımalarda meydana gelen hasarın rücuen tazminine ilişkin davalarda görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla asliye ticaret mahkemesi olduğu yönündeki tespit ve karar başlığındaki taraf kimliği hatasının mahallinde düzeltilebilir nitelikte görülmesi bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Deniz yoluyla taşınan emtiada meydana gelen hasarın rücuen tazminine ilişkin davalarda, uyuşmazlığa Deniz Ticaret Hukuku hükümleri uygulanacağından görevli mahkeme Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla asliye ticaret mahkemesidir.
- Dava şartı
- Görevli mahkemede dava açılması dava şartı olarak kabul edilmiş, görevsizlik nedeniyle dava şartı noksanlığından usulden reddedilmiştir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görevli mahkeme↗ dava şartı↗ denizcilik ihtisas mahkemesi↗ rücu davası↗ itirazın iptali↗ acente↗ taşıyan↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/990
KARAR NO 2021/1224
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/02/2021
NUMARASI 2020/671 Esas-2021/149 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/09/2021
Görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine dair kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesi ile sigortalı olan dava dışı sigortalısı tarafından yurt dışında yerleşik ... Firmasına ... emtia satılmak üzere sevk edilirken, emtiaların hasarlandığını, hasarın nakliye esnasında ısı kırılmaları neticesinde meydana geldiği, müvekkilince hasar nedeniyle sigortalısına 22/02/2019 tarihinde 37.919,91-TL ödeme yapıldığını ve müvekkilinin TTK'nın 1472. maddesi kapsamında rücu hakkının doğduğunu, müvekkilince davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; dava konusu ihtilafın, merkezi Kopenhag-Danimarka'da bulunan konteyner taşıyan ve hat operatörü olan, yabancı taşıyan, ...'in ... numaralı konşimentosu tahtında denizyolu ile İzmir, Aliağa limanından Malezya'nın Port Klang limanına taşınan 40'lık konteynerin deniz yolu taşınması esnasında ısı kırılması nedeniyle oluşan hasar için ödenen bedelin rücusundan kaynaklandığını, görevli mahkemenin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu,kırkambar taşıması olan konteyner taşımalarında esas tutulması gereken navlun sözleşmesi hükümleri olduğunu, konşimento arkasında yer alan taşınma şartlarının navlun sözleşmesi olduğunu, Milletlerarası yetki itirazı olduğunu, uygulanması gereken hukukun İngiliz yasaları, yetkili mahkemenin ise Londra'daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğu, hasarın, taşımanın hangi evresinde meydana geldiğinin belli olmadığını, TTK 1185/1 maddesi kapsamında hasar ihbarında bulunulmadığını, iç istif hatasından meydana gelen hasarlardan dolayı taşıyanın sorumsuz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, uyuşmazlığın, dava dışı sigortalı tarafından davalıya deniz yoluyla taşıtılan emtiaların taşınma esnasında konteynerdeki ısı kırılması sonucunda meydana geldiği iddiasıyla ödenen hasar bedelinin rücuna ilişkin olduğu, emtiadaki hasarın, davalının sorumluluğu altında iken meydana geldiği iddia edildiğinden, uyuşmazlığa Deniz Ticaret Hukukuna ilişkin hükümlerin uygulanacağından, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin davaya bakmaya görevli olduğu gerekçesiyle; HMK 6100 sayılı 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine, İstanbul 17. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin görevli olduğu tespitine, 6100 sayılı HMK nın 20.
maddesi uyarınca görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde davacı tarafın müracatı halinde dosyanın görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; dava konusu ihtilafın bir Deniz Ticareti Hukuku ihtilafı olduğu ve bu ihtilafa uygulanması gereken kuralların TTK'nın 5. kitabı olan deniz ticaret hukuk hükümleri olduğunu, gerek icra takibinde gerekse de itirazın iptali davasında davacının dava etmek istediği tarafın ... A.Ş firması olduğunu, gerçekten işin esası yönünden davacının sigortalısının yüklerini taşıyan firmanın da ... A.Ş firması olduğunu, oysa davacı yan ... A.S aleyhine zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusu yapmadığını, davacı yanın zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusunu bir başka şirketi olan ... A.Ş. aleyhine yürütüp sonuçlandırdığını, ... A.S ile ... A.Ş biri birinden farklı şirketler olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına, UYAP üzerinden davalı tarafın Maersk Line A.S olarak gösterilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, hukuki niteliği itibari ile TTK'nın 1472.maddesine dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olarak itirazın iptali davasıdır. Gerek dava dilekçesinde ,gerekse icra takip dosyasında borçlu davalının ... olarak gösterildiği arabuluculuk başvurusunun da ... hakkında yapıldığı davaya cevap ve itiraz dilekçesinde ... AŞ nin Türkiye acentesi olduğunun davalı vekili tarafından belirtildiği , ... A/S ye izafeten izafeten takibe itiraz edildiğinin ,davaya cevap verildiğinin ve arabulucu sürecine katıldığının kabulü gerektiği anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince ,karar başlığında acente ... AŞnin davalı olarak yazılması doğru değil ise de Dairemizce uyap kayıtlarında düzeltme yapılamamaktadır.Bu nedenle gerekçeli kararda davalının kimliği düzeltilmekle yetinilmiştir.
Anılan hata/eksiklik mahallinde düzeltilebilecek bir hata olduğundan istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Uyuşmazlığın, dava dışı sigortalı tarafından davalıya deniz yoluyla taşıtılan emtiaların taşınma esnasında konteynerdeki ısı kırılması sonucunda meydana geldiği iddiasıyla ödenen hasar bedelinin rücuna ilişkin olduğu, emtiadaki hasarın, davalının sorumluluğu altında iken meydana geldiği ileri sürüldüğünden, uyuşmazlığa Deniz Ticaret Hukukuna ilişkin hükümlerin uygulanacağından, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin davaya bakmaya görevli olduğundan dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle , hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.01/09/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/136392 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi