6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Şirket aracının haksız kullanımı: ortaklık bağlılık yükümlülüğü ve iade talebi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1497 E. 2021/1443 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalusul emsali

Davacının nitelemesi: Araç iadesi ve haksız kullanım bedeli mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir aracın hangi sıfatla (ortaklık veya görev) tahsis edildiği açıklıkla ispatlanamasa da, şirket adına kayıtlı bir aracın iadesi ihtarla talep edildiğinde, TTK m.613'teki bağlılık yükümlülüğü gereği ortak/kullanıcının aracı elinde bulundurması ihtar tarihinden itibaren haksız hale gelir ve bu tarihten itibaren haksız kullanım bedeline hükmedilmesi gerekir; teslime hazır bulundurulduğu iddiası, buna dair delil (ihtar vb.) sunulmadıkça kabul edilmez.

Ele alınan sorunlar

Aracın davalıya tahsis sebebinin (müdürlük görevi mi, ortaklık sıfatı mı) belirlenmesi ve haksız kullanım bedeline hükmedilip hükmedilmeyeceği → kabul

İddia: Davacı vekili, ihtarnamede aracın davalıya müdürlük sıfatı nedeniyle verildiğinin açıkça belirtildiğini, ilk derece mahkemesinin bunu ortaklık sıfatına bağlaması hatalı olduğunu, davalının aracı elinde tutmak için haklı bir nedeni bulunmadığını, ortaklar kurulunca araç tahsisine ilişkin karar alınmadığını ileri sürerek trafik cezaları, otopark ücretleri ve değer kaybı dahil zararının hesaplanıp davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Gerekçe: Aracın davalının kullanımına sunulurken davacı şirket tarafından herhangi bir karar alınmadığı ve aracın davalıya şirketteki görevi nedeniyle mi yoksa ortaklık sıfatına binaen mi verildiğine dair bir açıklık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak şirket ortakları, şirketin çıkarlarını zedeleyecek ve amacına zarar verecek davranışlarda bulunamaz; bu husus limited şirketlerde bağlılık yükümlülüğünü düzenleyen TTK m.613'te belirtilmiştir. Aracın tahsis sebebine dair açıklık bulunmasa da araç şirket adına kayıtlıdır ve şirket tarafından 12/01/2017 tarihli ihtarla iadesi talep edilmiştir; bu tarih itibariyle davalının aracı elinde bulundurması haksız hale gelmiş olup aracın iade edilmesi gerekmektedir. Davalı tarafça aracın teslime hazır bulundurulduğu ancak davacı tarafından teslim alınmadığı ileri sürülmüş ise de, davacıya bu hususta ihtarda bulunulduğuna dair delil ibraz edilmemiştir. Bu durumda, aracın iadesinin istendiği tarihten itibaren haksız kullanım bedeli hesaplanarak bu bedele hükmedilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Şirket aracının tahsis sebebi (görev/ortaklık) net olarak ispatlanamasa bile, TTK m.613 bağlılık yükümlülüğü çerçevesinde aracın iadesinin ihtarla talep edildiği tarihten itibaren kullanımın haksız hale geleceği ve bu tarihten itibaren haksız kullanım bedeline hükmedilmesi gerektiği yönündeki tespit bakımından emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
bağlılık yükümlülüğü haksız kullanım bedeli ortaklık sıfatı müdürlük görevi ihtarname konusuz kalma

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 613 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-6

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1497

KARAR NO 2021/1443

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/04/2021

NUMARASI 2019/317 Esas 2021/351 Karar

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/10/2021

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili; davalının, müvekkili şirketin %10 hissesine sahip ortağı olduğunu, 07/09/2006-06/11/2014 tarihleri arasında şirkette müdür olarak görev yaptığını, 24/07/2014 tarihinde ... Ltd. Şti. ünvanıyla yeni bir şirket kurarak müvekkili şirketten fiilen ayrıldığını, davalı ile müvekkili şirket arasında ortaklıktan çıkarılma davasının devam ettiğini, davalıya müvekkili şirketteki müdürlük görevi nedeniyle şirket işlerinde kullanılmak üzere ... plakalı aracın tahsis edildiğini, davalının yeni şirket kurması nedeniyle müvekkili şirketle olan fiili bağlantısı kalmamasına rağmen halen söz konusu aracı müvekkili şirkete iade etmediğini, bu şekilde müvekkili şirketin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini belirterek aracın müvekkili şirkete iadesine, davalının şirketten ayrıldığı 24/07/2014 tarihinden itibaren bugüne kadar aracı iade etmeyip haksız menfaat sağlaması nedeniyle haksız kulanım bedeli olarak şimdilik 5.000 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin, bir dönem şirketin temsilciliğini yaptığını, müvekkili tarafından Bakırköy 3. ATM nin 2016/771 Esas sırasında açılan ortaklıktan çıkma davası sebebiyle bu davanın ikame edildiğini, bahse konu aracın şirket politikaları ve uygulamaları kapsamında ortaklara kişisel ve ailevi ihtiyaçları sebebiyle tahsis edildiğini, davacı şirketin aracın bakım, muayene ve vergisel yükümlülüklerini yerine getirmediğinden aracın müvekkilinin evinin otoparkında kullanım dışı olarak tutulduğunu, davacı şirketin,aracın ne trafiğe çıkmasının ön koşulu olan muayene yükümlülüğünü yerine getirmeğini, vergilerinin ödenmediğini, yasal olarak yaptırılması gereken sigorta işlemlerinin yapılmadığını, aracın her zaman davacı şirketin yetkililerince trafiğe çıkması mümkün olmadığından bulunduğu yerden teslim alınabileceği hususunun defalarca bildirildiğini, bunun yerine getirilememesi ve hatta aracın teslim alınmayacağının bildirildiğini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;Davacının Beşiktaş ... Noterliğinin 12/01/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde söz konusu aracın davalıya, dava dilekçesinde iddia edilenin aksine davacı şirkette çalıştığı dönemde tahsis edildiğinin belirtildiği, aracın davalıya müdürlük görevi nedeniyle şirket işlerinde kullanılmak üzere tahsis edildiğine ilişkin alınmış bir karar bulunmadığı,aracın davalıya davacı şirketin ortağı olması sebebiyle tahsis edildiği, davalının 24/07/2014 tarihinde yeni bir şirket kurarak davacı şirketten fiilen ayrılmasının davalıya tahsis edilen ... plakalı aracın kullanımını haksız hale getirdiği iddiasında olan davacının yaklaşık iki buçuk yıl sonra 26/08/2016 tarihinde Bakırköy 3. ATM'nin 2016/771 Esas sırasında açılan ortaklıktan çıkma davasından da sonra 12/01/2017 tarihli ihtarname ile aracın iadesini talep etmesinin bu kanaati güçlendirdiği, davalının,aracı haksız bir kullanımının olmadığı, davacının bu sebeple davalıdan haksız kullanım iddiasına dayalı zarar talebinde bulunmasının mümkün olmadığı, aracın dava devam ederken davacı tarafından teslim alınması nedeniyle aracın iadesine yönelik talep bakımından karar verilmesine yer olmadığına, haksız kullanım iddiasına dayalı zarar talebi bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalıya gönderilen ihtarnamedeki ifadelerin mahkemece hatalı olarak aracın davalıya ortaklık sıfatı nedeniyle verildiği şeklinde anlaşıldığını, oysa ihtarnamede aracın davalıya müdürlük sıfatı nedeniyle verildiğinin açıkça yazıldığı, davalının aracı elinde tutmak için herhangi bir nedene dayanmadığı, ortaklara araç tahsisi ile ilgili alınan ortaklar kurulu kararı bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından iş ve işlemlerin yürütülmesi amacıyla satın aldığı aracı yıllarca kullanamadığını, müvekkilinin aracın muayenesinin yapılmaması ve diğer nedenlerle trafik cezası ödemek zorunda kaldığını, aracın yaşının ilerlemesi nedeniyle değer kaybı oluştuğunu, aracı haklı nedenle elinde bulundurduğunu ispat edemeyen davalının, trafik ceza makbuzları, yediemin otopark ücretleri, araçta oluşan değer kaybı dikkate alınarak müvekkilinin zararının hesaplanarak davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı şirket adına kayıtlı bulunan ve davalıya şirketteki müdürlük görevi nedeniyle verildiği iddia edilen aracın iadesi ve davalı tarafından haksız kullanılması nedeniyle tazminat ödenmesi istemine ilişkindir. Davacı taraf, aracın davalıya şirketteki müdürlük görevi nedeniyle verildiğini, davalının fiilen şirketten ayrılmasına ve müdürlük görevinin sona ermesine rağmen aracın iade edilmemesi nedeniyle aracın iadesi ve haksız kullanımı nedeniyle bedelin tahsilini talep etmekte; davalı ise aracın kendisine ortaklık sıfatına binaen verildiğini, halen ortaklık sıfatının devam ettiğini belirterek davanın reddini savunmaktadır. Mahkemece bahsi geçen aracın davalı şirketteki ortaklık sıfatı nedeniyle verildiğini, müdürlük görevi nedeniyle verildiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle tazminat talebi bakımından davanın reddine, aracın yargılama sırasında davacı tarafından teslim alınması nedeniyle konusuz kalan aracın iadesine yönelik talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı şirket adına kayıtlı 3... plaka sayılı aracın, davalının kullanımına sunulduğu hususu ihtilaf dışı olup; uyuşmazlık, aracın davalıya şirketteki ortaklık sıfatına binaen mi yoksa şirketteki müdürlük görevi nedeniyle mi tevdi edildiği, davalının aracı elinde bulundurmakta haksız hale gelip gelmediği hususunda toplanmaktadır. Aracın davalının kullanımına sunulurken davacı şirket tarafından bir karar alınmadığı anlaşılmaktadır. Davaya konu aracın davalıya şirketteki görevi nedeniyle mi veya ortaklık sıfatına binaen mi verildiğine dair açıklık bulunmamaktadır. Bununla birlikte şirket ortakları şirketin çıkarlarını zedeleyecek, şirketin amacına zarar verecek davranışlarda bulunamazlar. Bu husus limited şirketlerle ilgili bağlılık yükümlülüğün düzenlendiği TTK m.613'de belirtilmiştir.

Bu durumda dava konusu aracın davalıya şirketteki görevi nedeniyle verildiği hususunda açıklık bulunmamakta ise de bahse konu araç şirket adına kayıtlıdır. Şirket tarafından 12/01/2017 tarihli ihtarla aracın iadesi talep edildiğine göre artık bu tarih itibariyle davalının aracı elinde bulundurması haksız hale gelmiştir ve aracın iade edilmesi gerekmektedir. Davalı tarafça, aracın teslime hazır bulunmasına rağmen davacı tarafından teslim alınmadığı ileri sürülmüş ise de, davacıya bu hususta ihtarda bulunulduğuna dair herhangi bir delil ibraz edilmemiştir. Bu durumda aracın iadesinin istendiği tarihten itibaren haksız kullanım bedeli hesaplanarak bu bedele hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu itibarla davacı vekilinin istinaf başvurusu haklı görüldğünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK'nın 353(1)a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/317 Esas-2021/351 Karar sayılı ve 02/04/2021 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/10/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/136029 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.