Müteselsil sorumlulukta ödeme yapanın kusur oranına göre rücu hakkı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/159 E. 2023/872 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalZamanaşımı
Gerekçe özeti
Müteselsil sorumluluk nedeniyle zarar görene ödeme yapan sigortalının halefiyet hakkına dayalı rücu davasında, kusur oranları önceki (iş mahkemesi) kararında tespit edilip kesinleşmişse, bu kusur belirlemesi rücu davasında bağlayıcıdır ve ödenen tazminat TBK 167/son uyarınca kusur oranlarına göre paylaştırılır. Ayrıca, ilk derece yargılamasında zamanaşımı def'i ileri sürülmemişse, bu husus HMK 357 uyarınca istinaf aşamasında ilk kez incelenemez.
Ele alınan sorunlar
Zamanaşımı def'inin istinafta ilk kez ileri sürülmesi → ret
İddia: Davalı, olayın 2009 yılında meydana geldiğini ve zamanaşımına uğradığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Davalı, ilk derece yargılaması sırasında zamanaşımı def'i ileri sürmemiştir. HMK 357. madde hükmü gereği, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen zamanaşımı def'ine yönelik istinaf nedeni istinaf aşamasında incelenemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Rücu tazminatının kusur oranına göre paylaştırılması → ret
İddia: Davalı, tazminatı ödeyenin ancak kusuru oranında karşı tarafa rücu edebileceğini, zararın meydana gelmesinde bölüşük kusur oranının somut olarak tespit edilmesi gerektiğini ve BK 43-44. maddelerinin uygulanıp uygulanamayacağının değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İstanbul Anadolu 15. İş Mahkemesi'nin ilamında, asıl işverenin gözetim/denetim sorumluluğu nedeniyle %20, alt işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırılığı nedeniyle %40, davacı işçinin ise %40 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş ve bu hüküm taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. İş mahkemesi yargılamasında yapılan kusur belirlemesi davanın tüm tarafları bakımından kesinleştiğinden bağlayıcıdır. Davacı, sigortalısının müteselsilen sorumlu tutulması nedeniyle dava dışı işçiye ödediği tazminat bedeli üzerinden TTK 1472. madde uyarınca sigortalısının haklarına halef olmuştur. Yapılan ödeme, TBK 167/son hükmü gözetilerek davalıların kusur oranına göre paylaştırıldığında, davalının kusur oranına isabet eden tutardan sorumlu olduğu anlaşılmış, davanın kabulüne ilişkin hükümde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın iki yönü emsal değer taşır: (1) İlk derece yargılamasında ileri sürülmeyen zamanaşımı def'inin HMK 357 gereği istinafta incelenemeyeceği; (2) müteselsil sorumlulardan birine ödeme yapan sigortalının rücu hakkının, önceki kesinleşmiş kararda tespit edilen kusur oranına göre belirleneceği.
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- İlk derece yargılamasında zamanaşımı def'i ileri sürülmemişse, HMK 357. madde uyarınca bu husus istinaf aşamasında ilk kez incelenemez.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rücuen tazminat↗ müteselsil sorumluluk↗ halefiyet↗ zamanaşımı def'i↗ kusur oranı↗ sigorta poliçesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/159
KARAR NO 2023/872
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/05/2019
NUMARASI 2015/1023 Esas - 2019/632 Karar
DAVA
Tazminat (Rücuen Tazminat)
Davanın kabulüne kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, Dava dışı ...'ın 05/02/2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sebebiyle sigortalı ..ve davalı ... aleyhine İstanbul Anadolu 15. İş Mahkemesinin 2014/431 Esas 2015/263 Karar sayılı dosya ile tazminat davası açtığını, müvekkiline İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...A.Ş. tarafından davanın müvekkiline ihbar edildiğini, dava sonunda 156.296,60 -TL maddi ve 50.000-TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline hükmedildiği, toplam 296.050-TL'nin müvekkili şirket tarafından 08/07/2015 tarihinde davacı işçiye ödendiğini ve sigortalının hakkına halef olunduğunu, sigortalının ilam sebebi ile tüm takip ve dava haklarını müvekkili şirkete temlik ettiğini, sigortalının müteselsil sorumluluğu gereği ödeme yapan müvekkili şirkete karşı tazminle sorumlu olduğunu iddia ile 197.366,-TL'nin ödeme tarihi olan 08/07/2015 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, dava dışı ...'ın geçirdiği iş kazası nedeniyle İstanbul Anadolu 15. İş mahkemesinin 2014/431 E ve 2015/263 K sayılı dosyasında davalılar ... ve ... Şti. aleyhine maddi ve manevi tazminat istekli dava açıldığı, mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, verilen bu kararın 03/08/2015 tarihinde kesinleştiği,bilirkişi raporu dikkate alınarak 05/02/2009 günü gerçekleşen iş kazası sonrasında davacı şirketin ödediği tazminatının davalıya rücu davasında, davacı alacağının davalı payına düşen kısmının 197.366,66-TL kadar olacağı, alacağa 08/07/2015 ödeme gününden itibaren faiz işletilebileceği kanaatine varılarak davanın kabulü ile 197.366-TL tazminatın ödeme tarihi olan 08/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı, dava konusu olayın 2009 yılında meydana geldiğini ve hukuken zamanaşımına uğradığını, sigorta poliçesinin asıl işverenin bütün alanını kapsadığını, alt işverenin işçilerinin asıl işverenin iş yerinde yürütülen iş nedeniyle maruz kaldıkları iş risklerine karşı korunmalarının, alt işvereninin yanında asıl işverenin sorumlu olduğu, bu sorumluluk çerçevesinde asıl işverenin ödediği tazminatlar nedeniyle alt işverene ya da alt işverenin işçilerine rücu etmesinin mümkün olmadığını, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı durumlarda alt işverenin işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem göreceklerini, tazminatı ödeyenin ancak kusuru oranında karşı tarafa rücu edebileceğini, dava dışı kişilerin zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde bölüşük kusurunun bulunup bulunmadığı ve kusur oranının ne olduğunun somut olarak tespit edilmesi gerektiğini, ayrıca, olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 Sayılı BK'nun 43 ve 44.
maddelerinin davalı yararına uygulanıp uygulanamayacağı tartışılıp değerlendirilmesi gerektiğini, zarar verenler, zarar nedeniyle zarar görene karşı dayanışmalı olarak sorumlu iseler de, rücu davasında kusurları oranında sorumlu olduklarını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Açılan dava, sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen bedelin müteselsil tazminat yükümlüsünden rücuen tazmini istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 15.İş Mahkemesi'nin 2014/431 Esas 2015/263 Karar sayılı dosyasında Davacı işçi ...'nın Davalılar .....A.Ş. ve ... aleyhine iş kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat talepli dava açtığı, dava sonunda verilen hükümde 156.296,60-TL maddi ve 50.000-TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, dosyada davalı asıl işveren ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin gözetim denetim sorumluluğu nedeniyle %20 oranında ve alt işveren ...- ...'nin işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına aykırı davranışları ve uygulayıcı olarak görevin ihmal edilmesi nedeniyle %40 oranında kusurlu oldukları, Davacının ise iş kazasının meydana gelmesinde %40 oranında kusurlu olduğu, İş Mahkemesi'nin verdiği hükmün taraflarca temyiz edilmeden 03/08/2015 tarihinde kesinleştiği, iş bu mahkeme ilamın İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ...
E. sayılı dosyası ile takibe konulduğu anlaşılmaktadır. Davacının sigortalısı dava dışı ......A.Ş.'nin ... no'lu İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, İstanbul Anadolu 15. İş Mahkemesi'nin 2014/431 Esas 2015/263 Karar Sayılı ilamında sigortalının müteselsilen sorumlu tutularak maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi sebebiyle icra masrafları dahil toplam 296.050-TL tazminatın 08.07.2015 tarihinde dava dışı işçiye ödendiği ve davacının TTK 1472.madde uyarınca sigortalısının haklarına halef olmuştur. Davalı ...,yargılama sırasında zamanaşımı defii ileri sürmediğinden HMK 357.madde hükmü gereği zamanaşımına yönelik istinaf nedeni incelenemez.İş mahkemesi yargılamasında yapılan kusur belirlemesi ise davanın tüm tarafları bakımından kesinleşmiştir.
Yapılan ödemenin TBK 167/son hükmü gözetilerek davalıların kusur oranına göre paylaştırıldığında davalının kusuru oranına 197.366-TL rücuen tazminattan sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne ilişkin hükümde isabetszlik görülmemiş,davalının davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalının istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 13.482,07-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 3.371-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.111,07-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 26,20-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/06/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/121811 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi