Hava yolu taşımasında canlı hayvan zayiatından müteselsil sorumluluk

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/332

KARAR NO 2023/1157

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/10/2020

NUMARASI 2019/589 Esas - 2020/621 Karar

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... Gıda.. A.Ş.'ye ait 52.000 adet civciv emtiasının Türkiye'den Kuveyt'e nakliyesi işinin davalılar tarafından üstlenildiğini, ... nolu konşimento tahtında İstanbul'dan Kuveyt'e taşındığı esnada 7.115 adet civcivin zayi olduğunu, malın ihracat faturası ile yapılan tespitlere göre zararın 53.194,30-TL hesaplandığını ve zararın davacı sigortacı tarafından ödenerek sigortalının haklarına halef olunduğunu , ödenen tazminatın ödeme tarihi 09.01.2019 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ... vekili, 15.11.2018 tarihli ... sefer sayı ile Türkiye- Kuveyt taşımasında Varşova Knv. ve TTK hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiğini, ihbar yükümlülüğünün süresinde yerine getirilmediğini, husumetin sadece ikinci davalı ... firmasına yöneltilmesi gerektiğini, davacının nakliyat emtia poliçesinin meydana gelen hasarı kapsamadığını, IATA kurallarına göre sigortalının canlı hayvan taşıtma sertifikasına sahip olması gerektiğini,15.11.2018 tarihli taşımada hasarın mücbir sebepten ileri geldiğini, yıldırım sebebiyle uçuşun tamamlanamadığını, uçağın geri döndüğünü, taşımanın ancak 16.11.2018 tarihinde tamamlandığını,kargo hasar raporunun varma yerinde gereği gibi tutulmadığı için sigorta ekspertiz raporunun beyana dayalı hazırlandığını, sorumluluğa hükmedilecek olsa bile, sorumluluğunun brüt birim kg başına ...

ile sınırlı olduğunu, faizin de sınırlı sorumluluk limitini aşamayacağını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2- Davalı ... Nakliyat Ltd. Şti. vekili, taşıma işinin fiili olarak müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, ibraz edilen Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesinin 15.11.2018 tarihinde tanzim edildiğini, taşıyıcıdan kaynaklanmayan nedenlerle meydana gelen gecikmeden kaynaklanan hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, süresinde hasar bildirimi yapılmadığını, davacı şirketin davalılara rücu hakkı bulunmadığı, davacının sunduğu 25.12.2018 tarihli ekspertiz raporu ile de sabit olduğunu, zararın hava yolu taşıması sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığını, sorumluluğunun taşıma esnasında meydana gelen hasar ve kayıp ile sınırlı olduğunu, hasar halinde taşıyıcının sorumluluğunun kilo başına 19 SDR ile sınırlı olduğunu, gönderici tarafından paketlenen emtialar sadece basit bir karton kutu içerisine oldukça fazla sayıda civciv konulmak sureti ile emtianın tabiatına uygun olmayan bir şekilde paketlendiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yıldırım düşmesi olayından davalıların haberdar oldukları bu hali ile ayrıca ihbar şartı aranmayacağı, l. davalının fiili hava yolu taşıyıcısı, 2.davalının akdi taşıyıcı olarak 1999- Montreal Konvansiyonu'na tabi taşımada Türkiye- Kuveyt taşımasını taahhüt ettiği,davalıların üstlendiği taşımada taşınan yükün %13,68 oranda zayi olduğu,zayiatın uçağa yıldırım düşmesi ve istiflerin bozulmasında kaynaklandığının anlaşıldığı, Davacının ödediği %10 ilave bedel haricinde 48.358,45-TL tazminatı TTK m.1472 ve yine alınan temlik gözetilerek TBK. m. 183 hükümlerine göre davalılara rücu edebileceği, hesaplanan miktarın, davalıların sınırlı sorumlu olduğu miktarlara göre sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde kaldığı, zira bîrim brüt kg bilgisi bakımından özel olarak hesaplama brüt kg miktarı ile taşıma senedi düzenlendiği anlaşılmakla geçerli olan poliçeye göre davacı ödemesi ...

Sigorta Ekspertiz raporu ile tespit edilen 53.194,30-TL olup gerçek zarar 48.358,45-TL olup davalılar tarafından bu miktarın tazmini gerektiği, farkın %10 ilave bedelden kaynaklandığı ,bu miktarı davalılara rücu edemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 48.358,45-TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davalı ... vekili, ihbar yükümlülüğünün süresi içinde yerine getirilmediği, husumetin sadece 2. davalı... firmasına yöneltilmesi gerektiğini, davacının nakliyat emtia poliçesinin meydana gelen hasarı kapsamadığını, IATA kurallarına göre sigortalının canlı hayvan taşıtma sertifikasına sahip olması gerektiğini, 15.11.2018 tarihli taşımada hasarın mücbir sebepten ileri geldiğini, yıldırım sebebiyle uçağın geri döndüğünü, taşımanın ancak 16.11.2018 tarihinde tamamlandığını, davalıya kusur izafe edilemeyeceğini, kargo hasar raporunun varma yerinde gereği gibi tutulmadığı için, sigorta ekspertiz raporunun beyana dayalı hazırlandığını, aleyhe tespitlerin kabul edilmediğini beyan ederek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı ... Ltd. Şti. vekili, taşıma işinin fiili olarak müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, taşıyıcıdan kaynaklanmayan nedenlerle meydana gelen gecikmeden kaynaklanacak herhangi bir hasar veya zarardan müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, süresinde yapılan bir hasar bildirimi bulunmadığını, davacı şirketin davalılara rücu hakkı bulunmadığı davacı yanın sunmuş olduğu 25.12.2018 tarihli ekspertiz raporu ile de sabit olduğunu, zararın hava yolu taşıması sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığını, sorumluluğunun taşıma esnasında meydana gelen hasar ve kayıp ile sınırlı olduğunu, gönderici tarafından paketlenen emtialar sadece basit bir karton kutu içerisine oldukça fazla sayıda civciv konulmak sureti ile emtianın tabiatına uygun olmayan bir şekilde paketlendiğini beyan ederek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, uluslararası hava yolu taşıma sırasında hasarlanan emtia için davacı tarafından sigortalıya poliçe kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkindir.Somut taşımaya her iki ülkenin taraf olduğu 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.. Davacı sigorta şirketinin 21.09.2018 tanzim tarihli Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi'nin eki olan 14.11.2018 tanzim tarihli Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Gıda..A.Ş.'ye ait 52.000 adet civciv emtiasının Türkiye'den Kuveyt'e nakliyesi işinin sigorta teminatı kapsamına alındığı,davalılardan ... A.O.'nun fiili taşıyıcı ve dosyada mübrez navlun faturası ile sabit olduğu üzere davalı ...

Nakliyat Ltd. Şti.'nin akdi taşıyıcı olup Montreal Konvansiyonu 41. ve 42. Maddeleri uyarınca davalıların meydana gelecek hasardan müteselsilen sorumlu oldukları,husumete ilişkin itirazların yerinde olmadığı, nakliyat emtia sigorta alt poliçesi kapsamında davacı tarafça sigortalısına 09.01.2019 tarihinde 53.194,30-TL ödeme yapıldığı, TTK 1472. maddesine göre davacının sigortalısının haklarına halef olduğu ve ayrıca dosyaya sunulu ibraname uyarınca TBK 183. madde gereği davacının davalılara rücu hakkı bulunmaktadır. Somut olayda 52.000 adet canlı hayvan emtiası olan civcivin Türkiye'den Kuveyt'e hava yolu ile taşınması sırasında uçağın kalkışından kısa bir süre sonra yıldırım çarpması sonucu geri dönmek zorunda kaldığı, 4 palet halinde istiflenen emtialardan 1 adedinin devrilmesi nedeniyle hasarlı bulunarak ayrıldığı ,diğer 3 palet emtianın farklı bir uçakla 15.11.2018 tarihinde transfer edildiği ve ayrılan 1 adet palet emtianın da tekrar ambalajlanarak farklı bir uçakla 16.11.2018 tarihinde transfer edildiği, hasara ilişkin tüm bu bilgilerin Hava yolu şirket yetkilisi tarafından mail yolu ile bildirildiğii hasarın davalıların bilgisinde olduğu için ayrıca ihbara gerek olmadığı, yıldırım çarpması sonucu geri dönüldüğünde uçak içindeki istiflemenin bozulduğunun bir paletin dağılıp kolilerin yere düştüğünün görüldüğü, taşınan emtianın niteliği ve yapılan paketlemenin yetersizliğinin sözkonusu olmadığı,zira 4 paletten 3 adedinde meydana gelen zayiatın tölerans sınırı altında olduğu, hasarın bir paletin bozularak yere düşmesi nedeniyle ,yükleme sırasında özensiz yerleştirmeden kaynaklandığı belirlenmektedir.

Davalı tarafça hasarın mücbir sebeb neticesi meydana geldiği ileri sürülmüş ise de ,uçak yıldırım düşmesi nedeniyle geri dönmüş ise de aynı alanda bulunan 3 kolide dağılma olmadığı,uçak içindeki civcivlerin yıldırım ile fiziki temasları olmadığı,çok sayıda canlı civcivlerin yüksekten düşme neticesi ve havaalanında bir gün süre ile bekledikleri dikkate alındığında zayiatın muhafazadaki kusurdan ileri geldiği ,Montreal Konvansiyonu kapsamında taşıyanın sorumluluğu ve yüke ilişkin bakım ve gözetim yükümlülüğünü düzenleyen hükümlere göre uçak içi yük istifi ve sabitlemeden hava taşıyıcısı sorumlu bulunmaktadır.Konvansiyonun 18.maddesine göre; zararın kargonun kendi içinde bulunan kusurlardan, kargonun kalite ve kötülüğünden;

kargonun paketlenmesinin taşıyıcı, bir çalışanı ya da acehtesi dışında birisi tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasından; savaş ya da silahlı çatışma; kargonun girişi, çıkışı ya da geçişi ile bağlantılı olarak gerçekleştirilen bir kamu otoritesi faaliyeti nedeniyle meydana geldiğini ispatlarsa bu kapsamda sorumlu tutulamayacaktır. Somut olayda sorumluluktan kurtuluş beyyinelerinden hiç biri bulunmamakta olup davalılar tertip ve istif,yükün muhafazasındaki kusur nedeniyle oluşan hasardan sorumludur. Davalılar vekillerinin hasardan sorumlu olmadıklarına yönelik istinaf nedenleri yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davalılar vekillerinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 3.303,46-TL istinaf karar harcından davalı ... Şti. tarafından peşin yatırılan 826-TL+THY tarafından yatırılan peşin harçtan 2.477,46-TL nin mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına ,davalı THY tarafından yatırılan 826-TL fazla harcın talebi halinde davalı THY AO na iadesine ,Davacı tarafından yapılan 22-TL istinaf yargı giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ...Şti tarafından yapılan giderin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

13/07/2023