Yangın hasarında halefiyet: makine ayıbı ve illiyet bağı ispatlanamadı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1376 E. 2023/1818 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık
★ Emsal
Gerekçe özeti
Sigortacının halefiyet yoluyla satıcıdan rücuen tazminat talep edebilmesi için, zararın satılan üründeki üretim hatası veya gizli ayıptan kaynaklandığının kesin olarak ispatlanması gerekir; yangının satılan maldan çıktığına dair teknik raporlar bulunsa da, ürünün uzun süre sorunsuz kullanılmış olması, arıza/ayıp ihbarı bulunmaması ve yangın sonrası teknik inceleme yapılamamış olması nedeniyle ayıp-zarar illiyeti kesin delille kanıtlanamamışsa, ispat yükünü taşıyan davacının rücu talebi reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Sigortacının halefiyet hakkı kapsamında satıcının ayıplı üründen sorumluluğunun ispatı → ret
İddia: Davacı vekili, yangın raporu, ekspertiz raporu ve tespit tutanağında yangının davalı tarafça satılan makinenin dahili elektrik tesisatındaki arızadan kaynaklandığının tespit edildiğini, yangının başka bir makineden veya elektrik tesisatından çıkmış olması halinde işyerindeki aynı özellikte diğer 16 makinenin de yanması gerektiğini, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü istemiştir.
Gerekçe: TTK 1472. madde uyarınca sigortacının halefiyet hakkının doğması için hukuken geçerli bir sigorta teminatı kapsamında ödeme yapılmış olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir; sigortacı, sigortalısının üçüncü kişiye karşı sahip olduğu dava hakkına ödediği bedel oranında halef olur. Dosyadaki yangın raporu, ekspertiz raporu ve tespit tutanağında yangının dava konusu makinenin dahili elektrik tesisatı veya panosundaki elektriksel arızadan kaynaklandığı yönünde tespitler bulunmakla birlikte, mahkemece alınan bilirkişi raporunda yangının makinenin kendi sisteminden mi yoksa onu besleyen ana pano elektrik sisteminden mi kaynaklandığı konusunda ayrıntılı bilgi bulunmadığı, kriminal rapor da alınmadığı, yangının elektriksel sistem kablo klemenslerinden, ortamda biriken tozların ateşle buluşmasından, makinelerin periyodik bakım eksikliğinden, atılan izmaritten veya diğer sebeplerden kaynaklanabileceği belirtilmiş, aradan geçen zaman nedeniyle iz ve delillerin kalmadığı bildirilmiştir. Yangının makineden çıktığının kabulü halinde dahi davalının sorumlu tutulabilmesi için makinede üretim hatası veya gizli ayıp bulunduğunun ve yangının bu ayıptan kaynaklandığının ispatlanması gerekir. Makinenin satıştan yangına kadar 1 yıl boyunca sorunsuz kullanıldığı, herhangi bir arıza veya ayıp ihbarının yapılmadığı sabittir; yangın sonrası makine üzerinde teknik bir inceleme de yapılmamıştır. İşyerindeki makinenin çalışma ve bakım koşullarına ilişkin delil sunulmamış, yangına makinedeki bir arızanın sebebiyet verdiğine dair kesin delil bulunmadığından ispat yükünü taşıyan davacı bu yükümlülüğü yerine getirememiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Sigortacının TTK 1472 kapsamındaki halefiyet hakkına dayanarak satıcıdan rücu talebinde, ürünün yangına sebebiyet verdiğine ilişkin teknik raporların varlığı yeterli olmayıp, zararın üründeki gizli ayıptan kaynaklandığının kesin delille ispatlanması gerektiğine ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
halefiyet↗ rücu↗ illiyet bağı↗ gizli ayıp↗ ispat yükü↗ sigorta tazminatı↗ itirazın iptali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1376
KARAR NO 2023/1818
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/06/2021
NUMARASI 2019/945 Esas - 2021/638 Karar
DAVA
Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, sigortalı ...A.Ş. ile aralarında "Leasing Uzun süreli Sigorta poliçesi" imzalandığını,... A.Ş. Tarafından ... ve müteselsil kefil ... 'a ... seri nolu ... marka ... model örgü makinesinin de içinde bulunduğu 26.5.2015 tarihli proforma fatura muhteviyatı ekipman ve aksesuarın 26.5.2015 tarihli Finansal Kiralama sözleşmesi ile 39 ay süre ile kiralandığını, makinenin ... San ve Tic Ltd. Şti tarafından kullanıldığını, 18.8.2018 tarihli yangında sigorta edilen makinenin yandığını, düzenlenen yangın ve Ekspertiz raporlarında yangının ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından satışı yapılan 2017 model Çift plaka jakarlı yuvarlak ... marka örgü makinesinden kaynaklandığının tespit edildiğini, yangında davacı tarafından sigorta edilen ...
Yuvarlak örgü makinesinin pert total olması nedeniyle dava dışı sigortalı ... A.Ş. ye 14.11.2018 tarihinde 236.460,60- TL ödeme yaptıklarını, hasardan satıcı olan davalının sorumlu olduğunu, rücu için yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili, dava konusu makineyi dava dışı ... Ltd. Şti ye sattıklarını, yangını kendilerinin sattığı makinenin çıkardığı ve illiyet bağı olduğuna ilişkin açık ve somut bir kanıtın bulunmadığını, yangında kendi sattıkları makinenin de yanmış olmasının bunu ispatlamaya yeterli olmadığını, yangının ... şirketinin elektrik tertibatı, çalışma koşulları ve makineyi kullanma , bakım kurallarına uymamasından meydana gelmiş olabileceğini, makinenin 1.8.2017 tarihinde satıldığını, yangının 18.8.2018 tarihinde çıktığını, 1 yılı aşkın süre kullanımlarında olduğunu, bu süreçte herhangi bir arıza bildirimi veya ayıp ihbarı yapılmadığı gibi 6-7 ay kadar sonra memnuniyetlerini bildirip aynı makineden 3 tane daha aldıklarını , yani yangın mahallinde aynı makineden 3 tane daha olduğunu, makinenin teslimi sonrası temizlik ve bakımını yapmanın alıcıya ait olduğunu, yangının işyerinin elektrik tesisatından çıkma ihtimalinin olduğu gibi yangınlarda iş güvenliği kurallarına uyulmaması, makinenin aşırı çalıştırılması, makinede yanıcı adi iplik kullanılıyor olması, makinelerin bitişik halde çalıştırılması, makine aralarına ürün ve iplik istiflenmiş olması ,makinelerin her gün yapılması gereken temizliklerinin yapılmamış olması makine içindeki pamukçukların elektrik panosuna dolması, makinelerin bulunduğu müştemilatın kaçak olması nedeniyle elektrik aboneliğinin yapılamadığı, uzatma kablolarıyla derme çatma yöntemlerle elektriğin kullanıldığını, yangın ile sattıkları makine arasında illiyet bağının olmadığını, ekspertiz raporu ve tespit raporunun tek taraflı olduğunu, elektrik arızasının makineden kaynaklandığını ispata yeterli olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece ispat yükünün davacıda olduğu, her ne kadar yangının yoğunlaştığı yerin davalının sattığı makinenin bulunduğu bölümde olsa da teknik bilirkişi raporu ile çıkış sebebinin davalıya ait üründen kaynaklı olduğunun tam olarak tespit edilemediği, yangının davalının sattığı makineden çıktığına ilişkin somut ve kesin bir tespitin olmadığı, iş yerinin dar ve yetersiz olmasının yangının büyümesine sebep olabileceğine dayanılarak davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; Yangın raporunda davalı tarafça satılan makinenin elektrik tesisisatında meydana gelen elektriksel arıza sonucu yangının başladığı, 27.9.2018 tarihli Yangın uzmanı tarafından verilen raporda davalı tarafça satılan makinenin dahili elektrik tesisatında meydana gelen elektriksel arıza nedeniyle yangının meydana gelmiş olduğu, 17.10.2018 tarihli ekspertiz raporunda davalı tarafça satılan makinenin elektrik tesisatında meydana gelen arıza nedeniyle kablo izolelerini tutuşturması ile yangının başladığının tespit edildiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, yangının davalı tarafça satılan makinenin yanması ile başladığını, iş yerindeki elektrik sisteminden kaynaklı olması durumunda diğer makinelerin de yanmasının gerektiğini, aynı makineden 3 tane daha olup onlardan kaynaklı bir sorun olmadığından elektrik tesisatı, çalışma koşulları, makineyi kullanma ve bakım koşullarının aynı olması nedeniyle yangınının çıkmasının mümkün olmadığını, iş yerinde toplam 17 makine olup yangınının aynı şartlarda olan diğer 16 makineden başlamadığını, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulü ile inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, sigorta rücu bedelinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta;Sigorta eden davacı, sigortalı ... tarafından sigorta ettiren ...'a Finansal kiralama sözleşmesi ile kiralanan makinenin işyerinde meydana gelen yangında hasar görmesi nedeniyle sigortalısına ödediği bedelin yangına sebebiyet verdiği iddia edilen makineyi satan davalıdan rücuen tahsilini istemektedir. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir.
Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Davalı vekili yangının sattıkları makineden çıktığına ilişkin somut bir tespit olmadığını ileri sürmüştür. Dosyada mevcut "30.8.2018 tarihli Yangın Raporunda" zemin üzeri tek katlı binaya bitişik vaziyette imalat ve depo amaçlı müştemilatın bulunduğu, imalathane ile deponun kesiştiği alanda bulunan makinenin tamamiyle yandığı, makineye yakın mesafedeki duvar sıvalarının döküldüğü, örme makinesinin kablolarında elektriksel yanma emarelerinin (boncuklaşma, kaynama, kopma vb) tespit edildiği, makinenin elektrik tesisatında meydana gelen herhangi bir elektriksel arıza sonucu kablo izolelerini tutuşturmasıyla yangının başladığı, makine üzerinde ve ortamda yoğun olarak biriken iplik tozlarına ve depolanmış bobin halindeki ipliklere sirayetle hızlı şekilde geliştiği kanaatine varıldığı,"17.10.
2018 tarihli Ekspertiz raporu" ile Kingtanso örgü makinesinin sağ tarafında bulunan elektrik panosunun, üst kısımda bulunan elektrik motorunun, arka çaprazdaki elektronik yağlama panosunun tamamen yanmış olduğu, panoda görülebilecek hiçbir devre kesici ve bağlantıların bulunmadığı, yangının makinenin dahili elektrik tesisatı veya panosundaki elektriksel arızadan meydana geldiğinin bildirildiği , 27.9.2018 tarihli tespit tutanağının da aynı mahiyette olduğu, güvenlik kamerasının arızalı olması nedeniyle sistem dışı kaldığının bildirildiği görülmüştür. Yangının dava konusu makineden çıktığına ilişkin yangın raporu , ekspertiz raporu ve tespit raporu bulunmakta ise de Mahkemece alınan bilirkişi raporunda ;yangın çıkış sebebi ile ilgili olarak makinenin sisteminden mi yoksa onu besleyen ana pano elektrik sisteminden mi kaynaklandığı yönünde ayrıntılı bilgi bulunmadığı, kriminal raporun da olmadığı, yangının elektriksel sistem kablo klemenslerinden, ortamda biriken tozların ateşle buluşmasından, makinaların periyodik detaylı bakım eksikliğinden, atılan izmarit veya diğer sebeplerden olabileceği yolunda kanaat bildirilmiştir.
Aradan zaman geçtiği için iz ve delillerin kalmadığı bildirilmiştir. Yangının makineden çıkması halinde dahi, davalı sorumluluğunun oluşabilmesi için makinede üretim hatası veya gizli ayıp olduğunun ispatlanması ve yangının makinedeki ayıpdan kaynaklandığının tesbiti gerekmektedir. Makinenin 1 yıl boyunca sorunsuz kullanıldığı, herhangi bir arıza veya ayıp ihbarının olmadığı sabittir. Yangın sonrası makine üzerinde teknik bir inceleme yapılmamış olması nedeniyle yangının makinedeki ayıpdan kaynaklandığının kabulü yönünde yeterli delil bulunmamaktadır. İş yerindeki makinenin çalışma ve bakım koşullarına ilişkin delil sunulmadığı, yangına makinedeki bir arızanın sebebiyet verdiğine dair kesin delil bulunmadığından davanın reddine ilişkin hükümde isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 23/11/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/119410 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi