Kargo kaybında çapraz barkod hatası taşıyıcının ağır kusurudur
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1258 E. 2023/1705 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Taşıma sırasında kargonun çapraz barkod hatası nedeniyle yanlış alıcıya teslim edilerek kaybolması ve taşıyıcının bu hatayı kabul etmesi hâlinde, taşıyıcı TTK 886 uyarınca pervasız/ağır kusurlu kabul edilir ve TTK 882'deki sorumluluk sınırlamasından yararlanamaz; kargo içeriği teslim tutanağında açıkça belirtilmemiş olsa da tarafların yazışmaları ve sunulan delillerle içerik ve değer ortaya konulabiliyorsa, taşıyıcı sınırlı sorumluluk yerine gerçek zarardan sorumlu tutulur.
Ele alınan sorunlar
Taşıyıcının kargo kaybından sorumluluğu ve ağır kusur değerlendirmesi → ret
İddia: Davalı vekili, davacının kargo teslimi sırasında içeriği bildirmediğini, kusurlarının bulunmadığını, bu nedenle sorumlu olmadıklarını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Gerekçe: TTK 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın teslim alınmasından teslimine kadar geçen sürede eşyanın zıyaından, hasarından veya gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. TTK 876 uyarınca ziya, hasar ve gecikme taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı sebeplerden meydana gelmişse taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Somut olayda davalı şirketin iç yazışmalarından, kargonun çıkış şubesinde barkodun elle kolilere yapıştırılması sırasında çapraz barkod hatası yapıldığı ve kolinin sehven başka firmaya ait bilgilerle etiketlenerek yanlış teslim edildiği anlaşılmıştır. Davalı taşıyıcı bu hatayı cevap dilekçesinde de kabul etmiştir. TTK 886 maddesine göre, zarara kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle işlenen bir fiil veya ihmalin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Kargonun ziyaı taşıma sırasında meydana gelmiş olup davalı taşıyıcının sehven çapraz kargo açıklaması yapması, taşıyıcının kayıpta ağır kusurlu kabul edilmesini gerektirir. Bu nedenle davalı, TTK 886 uyarınca sorumluluktan kurtulma sebeplerinden yararlanamaz ve kargonun kaybı sonucu oluşan zarardan sorumludur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Kargo içeriğinin ispatı ve zarar miktarının belirlenmesi (sınırlı sorumluluk mu, gerçek zarar mı) → kabul
İddia: Davacı vekili, davalının ambar teslim fişine kargonun içeriğine ilişkin not aldığını, bunun kargo içeriğinin davalı tarafça bilindiğini gösterdiğini, bu nedenle tam zarara hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Davalı vekili ise davacının kargo içeriğini bildirmediğini, dayanılan faturanın tarihinin kargoya veriliş tarihinden önce olması nedeniyle faturaya konu eşyanın taşındığının belli olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Teslim tutanağında kargo içeriği hakkında açıklama bulunmasa dahi, taraflar arasındaki yazışmalarda emtianın araç takip cihazları olduğu, davalı tarafından kargo kayıp araştırmalarının tamamının araç takip cihazları esas alınarak yapıldığı, davacının araç takip cihazları gönderdiğini ileri sürüp cihazlara ait alım faturasını sunduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafça fatura tarihinin ilişkili olmadığı ileri sürülmüş ise de, toplu halde yapılacak montaj işleminin bir organizasyon gerektirdiği ve cihazların hemen gönderilmesinin beklenemeyeceği, teslim tutanağındaki 20 kg-desi ağırlığın da faturadaki emtia muhteviyatını doğruladığı gözetilerek, davacının dayandığı faturanın kargo içeriğini doğruladığı ve davalı taşıyıcının bu içerikten bilgisi olduğu kabul edilmiştir. Fatura bedelinden, cihazların kaybolması nedeniyle yapılamayacak montaj bedeli ile KDV'sinin mahsup edilmesi suretiyle gerçek zarar belirlenmiştir. Davalının ağır kusurlu olduğu ve TTK 882. maddesindeki sorumluluk sınırlamasından yararlanamayacağı gözetilerek sınırlı sorumluluk yerine gerçek zarara hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
İcra inkar tazminatı talebi → ret
Gerekçe: Fazla istem ile taşıyıcının sorumluluğu hükümleri nedeniyle verilen karar tazminat kabilinden olup likit olmayan bir alacak niteliğindedir; bu nedenle icra inkar tazminatı isteminin reddi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıyıcının kendi iç yazışmalarında kabul ettiği çapraz barkod hatası nedeniyle kargonun yanlış teslimi/kaybının TTK 886 kapsamında ağır kusur/pervasız davranış olarak nitelendirilip sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanmanın engellenmesi yönünden bölgesel emsal değeri taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ taşıma sözleşmesi↗ kargo ziyaı↗ çapraz barkod hatası↗ ağır kusur↗ pervasız davranış↗ sınırlı sorumluluk↗ özel çekme hakkı↗ icra inkar tazminatı↗ likit alacak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1258
KARAR NO 2023/1705
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 04/11/2019
NUMARASI 2018/128 Esas - 2019/903 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, araçlara takip sistemleri ve cihazlarının kurulumunu sağladıklarını, dava dışı şirketten satın aldıkları cihazların kurulumunun gerçekleştirilmesi için Kahramanmaraş'a gönderilmesi gerektiğini, ... fatura nolu kargo gönderisini davalının Beykent şubesine teslim ettiklerini , cihazların bulunduğu kolinin teslim edilmediğini, uzun süre aranmasına rağmen bulunamadığını, teslim edilmeyen cihazlara ilişkin 17.8.2017 tarihli fatura tanzim edilerek davalıya gönderildiğini, davalının iade faturası ile iade ettiğini, ihtarnameye cevap verilmemesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile yapılan takibe itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile %40 oranında inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili, Göndereni ... Nakliye, alıcısı ... olan içeriği beyan edilmeyen göndereni tarafından teslimde değer belirtilmeyen manifestosu 20 kg/desi olan 1 adet kargonun Kahramanmaraş 'a gönderilmek üzere Beykent şubesi tarafından 17.7.2017 tarihinde teslim alınıp ... nolu fatura düzenlendiğini, TTK 864 md uyarınca taşıma senedindeki bilgilerin gerçeği aykırılık, yanlışlık ve eksikliklerinden dolayı zararın göndericiye ait olduğunu, davacının faturadaki ürünlerin taşındığını ispatlayamadığını, karayolları Taşıma Kanunu 8. Maddesi gereği gönderenin tam ve eksiksiz bildirim yükümlülüğü olduğu,eksik bildirimden doğacak her türlü zararın göndericiye ait olduğunu, davacının kargo içeriğini ve değerini belirtmediğini bunun taşıma senedinde bulunmadığını, kendilerinin kargonun içeriğini araştırma yetkisinin olmadığını, bu nedenle davacı tarafından dayanılan faturayı kabul etmelerini mümkün olmadığını, ayrıca tam tazminata hükmedilebilmesi için TTK 866 md uyarınca zararın meydana gelmesinde taşıyıcının kast ve pervasız davranış kusuru varlığının ispat edilmesi gerektiğini, taşıyıcının ağır kusurunun ispatı halinde sorumluluğun söz konusu olacağını ancak kendilerinin ağır kusur veya hile durumlarının olmadığını, sektörde çapraz kargo olarak tabir edilen şekilde başka firmaya ait kargoda davacının bilgileri olduğundan sehven teslimat yapıldığı, firmanın iade ettiğini ancak davacının teslimatla ilgili itirazının olmadığını, davacı talebinin yargılama yapılması gerektirdiğinden icra takibi yapılamayacağını TTK 882 /1 md uyarınca gönderinin tamamının ziyaı halinde ödenecek tazminatın gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8.33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğunu, TTK 880 md uyarınca taşıyıcı eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda bu tazminat eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre belirleneceğini, kendilerinin tazmin yükümlülüğünün olmadığını, sorumluluğu olduğunun kabulü halinde ise ancak TTK 882 md uyarınca özel çekme hakkının istenebileceğini savunarak davanın reddini ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini dilemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece 17.7.2017 tarihli gönderinin çapraz barkod hatası nedeniyle alıcısına teslim edilemediği, ancak davacı tarafça kargo teslimi sırasında içeriği ile ilgili herhangi bir bilgi verilmediği, kargo içindeki ürünleri ve adetlerini belirtir bir taşıma irsaliyesi düzenlemediği, kargonun içerik ve değerini taşıma faturasına yazdırmadığı, davacı tarafça kargo içeriğine ait olduğu ileri sürülen fatura sunulmuş ise de; bunun kargo içeriğine ait olduğunu saptamanın mümkün olmadığını, davacı defterlerinde ... kargoya düzenlenen fatura kaydının olmadığını, sadece 15.2.2017 tarihli alış faturası kaydının olduğunu, TTK 875 ve 882 md leri uyarınca gönderinin net olmayan ağırlığının kilogramı için 8.33 özel çekme hakkı olarak bilirkişi tarafından hesaplandığını, bunun 822,14-TL olduğunu, davalının sorumluluğunun bununla sınırlı olduğunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne İstanbul ...
İcra Müdürlüğü ... es sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile 822,14-TL asıl alacak üzerinden aynen devamına, alacak likit olmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-Davacı vekili; mahkemece kesin olarak karar verilmiş ise de kararın kesin olmadığını, kendi iç yazışmalarından davalı ...'nin ambar tesellüm fişine "..." notu aldığının öğrenildiğini, bunun cevap dilekçesi ekinde sunulduğunu,kargo içeriğinin ... marka cihazlar olduğunu, cihazların ebat ve markasına ait bilgilerin ambar teslim fişine yazılmasının davalının kargo içeriğini bildiğini gösterdiğini,TTK 875 md uyarınca tam zıya söz konusu olduğundan davalının yanlış alıcıya teslim yapması nedeni ile zarardan sorumlu olduğunu, tam tazminatı gerektiren ağır kusurunun olduğunu,çapraz kod hatası ile TTK 886 md deki pervasızca davrandığını sınırlı sorumluluk halinin ortadan kalktığını, yanlış alıcıya teslimin ağır kusur olduğunu, ihtarname ile temerrüde düşürüldüğünü ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
2- Davalı vekili katılım yolu ile; davacının kargoyu teslim ederken herhangi bir bilgi vermediğini, kendi iç yazışmalarına ve düzenledikleri faturaya dayanamayacağını, sunulan alım faturasının 15.2.2017 tarihli olmasına rağmen kargoya verilme tarihinin 17.7.2017 olup faturaya konu eşyanın taşındığının belli olmadığını, içerik bildirilmediği sürece tam tazminata hükmedilemeyeceğini, kusurları olmadığından kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, yurt içi taşıma sözleşmesi gereği kargoda kaybolduğu ileri sürülen emtia nedeniyle tazminatın taşıma içeriğinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. 6102 sayılı TTK.nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Yine TTK.nın 876. maddesi uyarınca ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.
Somut olayda; davacı tarafından 20 Kg-Desi lik 1 adet kolinin Kahramanmaraş 'a gönderilmek üzere ... numarası ile 17.7.2017 tarihinde İstanbul Beykent Şubesine teslim edildiği, davalı şirketin iç yazışmalarından da anlaşılacağı üzere ... ambar teslim fişine Büyük koli ... diye not alındığı bildirilmesine rağmen dosya içeriğinde böyle bir Ambar teslim fişinin bulunmadığı, ... nolu kargonun 19.7.2017 tarihinde Gaziantep' ten teslim alınmış göründüğü ancak alıcının imzayı kabul etmediği, Kahramanmaraş şubesinin 31.7.2017 tarihli mailinde barkodun şubeye geldiği ancak 20 ds lik paketin gelmediği bildirilmiştir. Cevap dilekçesinde dava konusu kolinin çapraz kargo olarak sehven başka firmaya ait bilgilerin yer aldığı barkod yapıştırıldığı kabul edilmiş, dava konusu kolinin davalı tarafından alıcısına teslim edilmeyerek kaybedildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu ile ... kargo iç yazışmalarından kargonun Beykent şubesinden çıkmadan önce Çapraz Barkod Hatası yapıldığı, barkodun çıkış şubesinde elle kolilere yapıştırılırken yanlış koliye yapıştırılmış olma ihtimalinin olduğu bildirilmiştir. TTK'nın 886. maddesi hükmüne göre, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Eldeki davada kargonun ziyaı taşıma sırasında meydana gelmiş olup, davalı taşıyıcı tarafından sehven çapraz kargo açıklaması yapıldığına göre, davalı, taşıyıcı kayıpta ağır kusurlu kabul edilmelidir.
Hal böyle olunca davalının TTK'nın 886. maddesi uyarınca sorumluluktan kurtulma sebeplerinden yararlanması mümkün değildir. O halde davalının kargonun kaybı sonucu oluşan zarardan sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Teslim tutanağında kargo içeriği hakkında bir açıklama bulunmasa dahi ; taraflar arasında yapılan yazışmalarda emtianın ... takip cihazları olduğu ,davalı tarafından kargo kayıp araştırmalarının tamamının ... takip cihazları olarak yapıldığı, davacı lojistik şirketinin araç takip cihazları gönderdiğini ileri sürdüğü ve cihazların alım faturasını sunduğu,davalı tarafça fatura tarihinin ilişkili olmadığını ileri sürmüş ise de toplu halde yapılacak montaj işleminin bir organizasyon gerektirdiği ,hemen gönderilmesi beklenemeyeceği , tutanakta 20 Kg-Desinin teslim edildiği yazılı olup davacının dayandığı 15.2.2017 tarihli faturada 50 şer adet ...
imt 14 Araç takip cihazı, IP76 su geçirmez kutu ve 12 metre ... sıcaklık sensörünün muhteviyatı itibarı ile kargo içeriğini doğruladığının ve davalı taşıyıcının bilgisinde olduğunun kabulü gerektiği , fatura bedelinin 55.332,38 TL olduğu, ancak faturada 1.521,60 TL montaj bedeli bulunduğu, cihazların kaybolması nedeni ile montajı yapılamayacağından bu bedelin davacı zararını teşkil etmediği , fatura bedelinden montaj bedelinin KDV si ile birlikte mahsubu ile 53.536,89-TL nin tazmini gerektiği sonucuna varılmıştır.Davalının ağır kusurlu olduğu ve TTK'nın 882. maddesindeki sorumluluk sınırlamasından yararlanmasının mümkün olmadığı gözetilerek gerçek zarara hükmedilmesi gerekirken sınırlı sorumluluk hükümleri nedeniyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle ; davalı vekilinin kusurları olmadığından davanın reddi talebi yerinde olmadığından istinaf sebebi yerinde görülmemiş ,davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden yeniden karar verilerek davanın kısmen kabulüne , montaj bedeli dışında kalan bedele ilişkin itirazın iptaline ,fazla istem ile taşıyıcının sorumluluğu hükümleri nedeniyle verilen karar tazminat kabilinden olup likit olmayan alacak nedeniyle icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m.353(1)b-1 uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ; İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/128 Esas - 2019/903 Karar sayılı 04/11/2019 tarihli kararının, HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne; İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında davalının itirazının 53.536,89-TLalacak bakımından iptaline , asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek takibin devamına, fazla istemin reddine , Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine," İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ; Alınması gereken 3.657,10-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan mahkeme veznesine yatırılan 645,29-TL,icra veznesine yatırılan 299,65-TL olmak üzere toplam 944,94-TL harcın mahsubuyla kalan 2.712,16-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafça yatırılan 980,84-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından sarf edilen 1.200-TL bilirkişi ücreti, 129-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.329-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 17.900-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Davalı vekili için takdir olunan 1.795,49 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine"Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,Davalı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine, Taraflar tarafından yapılan istinaf yargı giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/11/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/119195 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi