Müşteri çevresi benzerliği tek başına haksız rekabet oluşturmaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/186

KARAR NO 2024/1569

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/09/2021

NUMARASI 2017/235 Esas - 2021/587 Karar

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin ... şirketinin Türkiye distribütörü olarak ve ... Çözüm ortağı olarak faaliyet gösterdiğini, davalı ...'nin müvekkili şirket bünyesinde 13.08.2012 tarihinde satış departmanında işe başladığını, 2016 Mart ayının başlarında istifa ettiğini, daha sonra ... Danışmanlık şirketinde çalışan davalının 2016 Aralık ayında ... markası ile de bilinen davalı şirket bünyesinde "Account Manager" olarak satış pozisyonunda işe başladığını ve hala çalıştığını, söz konusu şirketin müvekkili şirketin çalışanlarını bünyesine katarak şirketin müşteri portföyü başta olmak üzere ticari sır niteliğinde olan bilgilerini ele geçirerek rekabette öne geçmeye çalıştığını, müvekkili şirketin eski çalışanı ...'ın davalı şirkete 18.04.2013 tarihinde ortak olduğunu, davalı şirketin müvekkili şirketten sonra kurulduğunu ve ...

yazılımlarına ilişkin çalışmalar yapan müvekkili şirketin sektörel yatırımını değerlendirmeye çalışan bir şirket olduğunu, davalı ...'nin müvekkilinin ticari sırlarını rakip firmayla paylaşarak müşteri portföyünü kullanarak rekabette öne geçmelerinin ve bu şekilde kazanç elde etmelerinin haksız olduğunu, davalı ...'nin müvekkili şirket ile 13.08.2012 tarihinde imzaladığı Personel Sözleşmesi hükümlerine şirketin ticari sırlarının paylaşmak suretiyle aykırı davrandığını belirterek müvekkili şirketin eski çalışanı olan, satış departmanında görev yapan davalı ...'nin diğer davalı şirket bünyesinde aynı görev alanında çalışmaya başlamasının, davalı şirketin yine müvekkilinin bir diğer eski çalışanı ...'u şirkete ortak olarak dahil etmesinin, bu şekilde davalıların müvekkili şirketin müşteri portföyünü ele geçirmeye ve rekabette öne geçmeye çalışmasının ve benzeri eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, haksız rekabetin durdurulmasına, önlenmesine ve giderilmesine, şimdilik 1.000-TL maddi ve 2.000-TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline, kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket vekili; müvekkili şirketin 2008 yılında araştırma, eğitim, danışmanlık ve bilişim hizmetleri alanında faaliyet göstermek üzere Ankara'da kurulduğunu, ...'in Türkiye'de yetkili satıcı ve çözüm ortaklarından birisi olduğunu, davacı şirketin de ...'in ağırlıklı olarak istatistik çözüm programlan olan ... ürünlerindeki çözüm ortağı olduğunu, oysa müvekkili şirketin, ... programının yanısıra, ağırlıklı olarak veri ambarı ve iş zekası çözümleri olan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... gibi farklı alan ve ihtiyaçlar için üretilmiş çözüm programlarını da sattığını, başka bir ifade ile müvekkili şirketin, ürün yelpazesinin davacı şirketinkinden çok daha fazla ve çeşitli olduğunu, müvekkil şirketin eski ortaklarından ...'nun, davacı şirketten ayrılmasından 1 seneden fazla süre geçtikten sonra 18.03.2013 tarihinde, şirket ortaklarından ...

ve ...'in hisselerini satın alarak ortak olduğunu, ...'nun müvekkili şirkete hiçbir zaman, ne davacı, ne de bir başka şirkete ait ticari sır veya bilgi vermediğini, müvekkili şirkette hali hazırda satış yöneticisi olarak çalışan diğer davalı ...'nin ise 2011 yılından bu yana, yazılım ürünlerinin satış ve pazarlaması alanında çalıştığını, ...'nin ilk olarak 2011 yılında, ... unvanlı şirkette çalışmaya başladığını, sonrasında sırasıyla davacı şirkette, ... Organizasyon A.Ş.de ve müvekkili şirkette çalıştığını, ...'nin gerek davacı şirkette, gerekse onun öncesinde ve sonrasında yaptığı çalışmaların sonucu edindiği bilgi ve tecrübeyi, şimdi müvekkili şirkette kullanmasında da herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, müvekkili şirketin davacının hiçbir ticari bilgisine veya sırrına sahip olmadığı gibi, davacının hiçbir müşterine müvekkilinin davacının sattığı ürünleri satmadığını, maddi ve manevi tazminat taleplerinin şartları oluşmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...; iki tarafa da borç yükleyen iş sözleşmesinde davacının imzası bulunmadığından iş sözleşmesinin geçersiz olduğunu, iş sözleşmesini baskı altında imzalandığını, iş sözleşmesinde, yer alan rekabet yasağına ilişkin düzenlemelerin, süre, çoğrafi sınır ve kapsam bakımından açıkça yasaya aykırı ve geçersiz olduğunu, iş sözleşmesinde rekabet yasağı, coğrafi olarak yasaya uygun şekilde sınırlandırılmadığı gibi süre bakımından da sözleşmede herhangi bir sınırlamaya yer verilmediğini, rekabet yasağının 2 yıllık süreyle geçerli olacağının düzenlendiğini, davacının sunduğu iş sözleşmesinde rekabet etmeme borcuna ilişkin herhangi bir süre sınırlanmasına yer verilmediğini, bu yönüyle iş sözleşmesindeki hükümlerin geçersiz olduğunu, rekabet yasağına aykırı herhangi bir eylemde bulunmadığını ve davacının da herhangi bir zararı doğmadığını, gerek davacı şirkette gerekse onun öncesinde ve sonrasında yaptığı çalışmaların sonucu edindiği bilgi ve tecrübeyi şimdi çalışmakta olduğu şirkette kullanmakta herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, davacının tüm müşteri portföyü veya gizli bilgileri hakkında bilgi sahibi olmadığını, davacıya ait hiçbir ticari bilgi veya sırrı paylaşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalılardan ...'nin davacının eski çalışanı olduğu ve aynı pozisyonda davalı şirkette istihdam edildiği, yine davacının eski çalışanlarından ...'ın davalı şirkette ortak olduğu, bu kişiler eliyle davacıya ait müşteri çevresinin ve ticari sırların davalı şirkete aktarıldığı, böylece haksız rekabette bulunulduğu ileri sürülerek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise de davalının internet sitesinde yer alan bilgilerin davacının internet sitesinden alındığı iddiasının belirtilen adreslerde içeriklerin yer almaması sebebiyle içeriklerin aynı olup olmadığının tespit edilemediği, tarafların benzer hizmetler sunduğu ve bu nedenle müşteri çevrelerinde benzerlik olduğu, bu durumun da tek başına haksız rekabet teşkil etmeyeceği, davalıların TTK m.54 kapsamında haksız rekabet eyleminin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; Tarafların internet siteleri arasında benzerlik bulunduğunu, renkler ve konumlandırmalarının benzer olduğunu, davalı ...'nin çalıştığı konum gereği müvekkili şirketin sırlarına vakıf olduğunu, teklif verilen ve iş ilişkisi içerisinde bulunulan müşterilerin rakip firmaya taşınmasının haksız rekabet teşkil ettiğini, müşteri çevresinin iş ürünü olduğunu, müvekkili şirkete ait internet sitesinin kapsamında yer alan verilerin kopyalandığını, davalı ...'nin müvekkili şirket uhdesinde çalıştığı konum itibariyle müvekkili şirkete ait çok sayıda know how ve ticari sır niteliğinde gizli bilgilere sahip olduğunu, bu bilgileri müvekkili şirket aleyhinde kullanarak diğer davalı şirketin haksız kazanç elde ettiğini, müvekkili şirketin müşteri portföyünün kullanılarak davalı şirketin rekabette öne geçirildiğini, davalının müvekkili şirketin müşterileri ile iletişime geçtiğini, delil listesindeki 8, 9, 10, 11, 12, 13 ve 14.

maddelerindeki delillerin tam olarak toplanmadığını, ayrıca müvekkili şirketin ve davalı şirketin ... lisans, eğitim ve danışmanlık satış bedellerinin bilirkişilerce incelenmesi gerektiğini, davalının müvekkili şirketin fırsat geliştirme amaçlı her türlü çalışmayı yaparak edindiği müşteri fırsatlarına daha düşük fiyatlar sunarak davalı şirketin satış yaptığını, müvekkil şirketin 2000 yılından beri edindiği müşteri portföyüne daha düşük fiyat önerisi ile gittiğini ve haksız rekabete sebebiyet verdiğini, davalı şirketin satışları kendi marjından vererek yaptığını, bu nedenle her iki şirketin söz konusu ... lisans satışlarının ve eğitim ile danışmanlık hizmet satışlarının incelenmesi gerektiğini, bu hususun bilirkişi incelemesinden önce talep edilmesine rağmen bilirkişilerce bu konu hiç bir inceleme yapılmadığını, davalı ...'nin kanunen sır saklama yükümlülüğünün bulunduğunu, sözleşmede rekabet yasağına ilişkin hüküm bulunduğunu, rekabet yasağının TBK'nın 445/2.

maddesindeki hüküm ve koşullar bakımından geçerli olduğunu, işten ayrılan işçinin söz konusu gizli bilgileri kullanmış olması veya kullanılan gizli bilgilerin fiilen önceki işverene zarar vermesinin şart olmadığını, mahkemenin sadece müvekkili şirketin karının azalıp azalmadığı hususu üzerinde durduğunu, davalı ...'nin davalı şirkete girdikten sonra haksız rekabete matuf kar edip etmediği üzerinde durmadığını, davalı şirketin müvekkili ile aynı sektörde faaliyet göstermesinin yanı sıra, müvekkil şirkete ait web sitesini dahi kopyaladığını, buna ilişkin sunulan görsellerin dikkate dahi alınmadan karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin tespiti, durdurulması ile maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.Haksız rekabet, TTK'nın 54 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Haksız rekabetin amacı, TTK'nın 54/1. maddesinde "bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması" olarak ifade edilmiş, 2. fıkrada ise haksız rekabet tarif edilerek "rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır" şeklinde belirtilmiştir. TTK'nın 56. maddesinde ise; haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin önlenmesini, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, kusur varsa zararın tazminini, TBK'nın 58.

maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceği belirtilmiştir. TTK'nın 55. Maddesinde de özel olarak haksız rekabet fiillerine yer verilmiş olup 55/1-c maddesinde başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, 55/1-d maddesine ise üretim ve iş sırlarının hukuka aykırı olarak ifşa edilmesi haksız rekabet hali olarak düzenlenmiştir. Şüphesiz bu haksız rekabet hallerinde haksız rekabet davranışı ile ihlal edilen sır niteliğinde bilgilerin ne olduğunun somut bir şekilde tespiti gerekir (Yarg.

11. H.D. 01/06/2015 T. 2015/1898 E. 2015/7377 K.). Diğer taraftan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Çalışma ve Sözleşme Hürriyeti başlıklı 48 ve devamı maddelerinde, herkesin dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahip olduğu belirtilmiştir. Davacı vekili; davalı ...'nin müvekkili şirkette çalıştığı konum itibariyle müvekkili şirkete ait çok sayıda know-how ve ticari sır niteliğinde gizli bilgilere sahip olduğunu, davalı ...'nin müvekkilinin rakibi olan davalı şirkette çalışmaya başladığını, yine eski çalışanlarından ...'un da davalı şirkete ortak edildiğini, davalıların müvekkili şirkete ait müşteri portföyü ele geçirmeye çalıştıklarını, müvekkili şirketin internet sitesinde yer alan bilgilerin davalı şirketin internet sitesinde kullanıldığını, bu eylemlerin haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Öncelikle davacı şirket ile davalı şirket aynı iş kolunda faaliyet gösterdikleri dikkate alındığında davacının kimi müşterilerin davalı taraf ile çalışması doğal olup haksız rekabetten söz edilebilmesi için davalı şirketin müşteri kazanımında dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğinin ispatı gerekmektedir. Müşteri portföyü ile şirketin bir kısım ticari sırlarına vakıf personelin davalı şirkette çalışmaya başlaması tek başına haksız rekabet olarak kabul edilebilecek bir davranış olmayıp, hangi sırların yeni işletmede kullanıldığının, hangi müşterilerin yeni iş yerine geçirildiğinin somut olarak açıklanması gerekmektedir. Davacının dava dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında davalıya geçen müşteriler özelinde bir iddiası bulunmamaktadır.

Sadece davacı tanığı, davacı şirketin müşterilerinden "...com"un, davalı ...'nin davalı şirkette çalışmaya başlamasından sonra davalı şirketten hizmet aldığı yönünde beyanda bulunmuş ise de davalı şirket tarafından ibraz edilen faturalara göre bahsi geçen şirketin davalı ... öncesinde de davalı şirketten mal ve hizmet satın aldığı anlaşılmaktadır. Müşterilerin salt yönlendirmeyle firma tercihinde bulunmayacağı, sunulan hizmetin kalitesi, fiyat politikası gibi sair ekonomik nedenlerin de tercihte etkili olduğu gerçeği karşısında dürüstlük kuralına aykırı bir davranış veya uygulama ispat edilemediğinden davacının iddiaları yerinde görülmemiştir. Diğer taraftan davacı vekili tarafından, davalının müvekkili şirketin fırsat geliştirme amaçlı her türlü çalışmayı yaparak edindiği müşteri fırsatlarına, davalı şirketin daha düşük fiyatlar sunarak satış yaptığı, müvekkil şirketin 2000 yılından beri edindiği müşteri portföyüne daha düşük fiyat önerisi ile gittiği ve bu şekilde haksız rekabete sebebiyet verdiği ileri sürülmüş ise de davacı ve davalı şirketin ürünlerini sattığı ...'ye yazılan müzekkereye "...Bir çözüm ortağından belirli bir iş ve müşteri özelinde indirim talebi geldiğinde, şirketimiz, özel fiyat talebi olarak anılan bu talepler karşısında ilgili ürün veya hizmetin sağlandığı satış kanalında yer alan (Distribütör dahil)...

Çözüm Ortakları üzerinden müşteriye sunulabilecek "son kullanıcı fiyatını" belirler. Bu son kullanıcı fiyatı, ilgili ... ürün veya hizmetinin son kullanıcı durumundaki müşteriye sunabileceği üst fiyat sınırıdır... Bu son kullanıcı fiyatları ilgili ürün ve hizmetleri satma yetkisi olan ve ...'den fiyat teklifi isteyen tüm çözüm ortaklarına açıktır..." şeklinde cevap verilmiştir. Bahsi geçen cevaptan da anlaşılacağı üzere fiyatların ve indirim limitinin ... tarafından belirlendiği, davacının iddiasına dayanak olarak somut delil de sunulmadığı dikkate alındığında davacının bu iddiası da yerinde görülmemiştir. Davacı vekili, müvekkili şirkete ait internet sitesindeki yer alan verilere, davalının internet sitesinde yer verildiğini bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede davalıya ait internet sitesindeki bir kısım URL adreslerinde herhangi bir içeriğe ulaşılamadığı, mevcut olan sayfalarda da bir benzerlik tespit edilemediği anlaşıldığından aksi yöndeki istinaf nedenleri haklı bulunmamıştır.Diğer taraftan davacı vekili;

müvekkili ile davalı ... arasındaki iş sözleşmesindeki rekabet yasağı hükmü nedeniyle, davalının davacının iş yerinden ayrılmasından sonra davacının aynı faaliyet alanında bulunan iş yerinde çalışmaya başlaması nedeniyle rekabet yasağının ihlal edildiğini, işverenin somut bir zarara uğramasına gerek bulunmadığını, davalının müvekkiline ait sırları, çalışmaya bağladığı davalı rakip işletmede kullanarak müvekkiline önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin yeterli olduğunu ileri sürmekte ise de davacı davasını TBK'nın 444 vd. maddelerinde düzenlenen işçinin rekabet yasağını ihlaline dayalı olarak değil haksız rekabet hükümlerine dayalı olarak açmıştır. Rekabet yasağının ihlali davranışının haksız rekabete neden olabilmesi için bu davranışın dürüstlük kuralına aykırı olması gerekir.

Rekabet yasağına tabi olan işçinin rekabet yasağı sözleşmesine aykırı olarak yeni bir iş yerinde çalışmaya başlaması, dürüstlük kuralına aykırı bir davranış olarak kabul edilemeyeceğinden, rekabet yasağının ihlalinin tek başına haksız rekabet oluşturması mümkün değildir. Somut olayda davalıların haksız rekabet eylemleri ispat edilemediğinden mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile kalan 368,3‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.04/11/2024