Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/3810 E. 2025/4000 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kötüniyetli hamil↗ eksik tahkikat↗ maddi anlamda kesin hüküm↗ senette tahrifat↗ adli tıp kurumu raporu↗ genel yetkili mahkeme↗ isticvap↗ kabul beyanı↗ imzaya itiraz↗ tahrifat↗ delil değerlendirmesi↗ tanık beyanı↗ kesin delil↗ tahkikat↗ icra hukuk mahkemesi↗ borçlu olunmadığının tespiti↗ lehtar↗ bedelsizlik↗ şikayet↗ ciro↗ mirasçılık↗ kötü niyet tazminatı↗ def'i↗ hamil↗ bono↗ vade↗ kötü niyet↗ bilirkişi incelemesi↗ kötüniyet↗ menfi tespit↗ dahili dava↗ kesin hüküm↗ husumet↗ i̇i̇k 72/son↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.06.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibine konu bononun 26.09.2008 tanzim, 12.11.2008 vade tarihli ve 325.000,00 YTL bedelli olup, üzerinde eski tarihli damga pulunun mevcut olduğunu, bononun rakam ile değer gösteren bölümünün son kısmındaki iki adet (00) rakamı ile yazı ve rakamla değer gösteren bölümlerdeki YTL harflerinin baş tarafındaki (Y) harflerinin bulundukları yere sonradan ilave edilmiş olduklarını, bono altındaki pulun eskiliği de nazara alındığında “TL” olarak düzenlenen bononun belirlenen ilaveler ile “YTL” şekline getirildiğini, davacının bono lehtarı ve hamil davalılarla hiçbir ticari ilişkisi olmadığını ileri sürerek bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin takibe konu bonoyu ciro ile devir aldığını, iyi niyetli hamil durumunda olduğunu, vadesinden önce ciro ile aldığından bono lehtarına karşı ileri sürülecek def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini ve senette tahrifat yapılmadığının sabit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacının bononun altındaki imzaya itirazı bulunmadığı, bononun rakamla yazan bölümdeki çift sıfır ile yazı ile yazılan değer kısmındaki (Y) harfinin sonradan yazıldığı, borç miktarının 325.000 TL (eski para ile) olduğu, davalılarca senedin 325.000 TL'nin sonuna çift sıfır konulup TL'nin önüne de (Y) harfi yazılarak tahrif edildiği, davacının borcunun bugünkü para ile 0,325 TL olduğu iddia edilmiş, Cumhuriyet Savcılığına yaptığı şikayet sırasında alınan bilirkişi raporunda, senette tahrifat olmadığı belirlenmiş, İcra Hukuk Mahkemesinde sırası ile Polis Kriminal Laboratuvarında görevli uzman Adli Tıp Kurumu Fizik ve Grafoloji Daire Başkanlığı, Jandarma Kriminal Laboratuvarı ve Güzel Sanatlar Fakültesinden alınan raporlarda, senette tahrifat yapılmadığının açık olduğu belirlenmiş olup, bozma öncesi ve sonrasında dinlenen tanık anlatımları her ne kadar davetiyeye rağmen isticvap oturumuna katılmamış ise de davalı ...'in kabul beyanının içeriği, yine diğer davalı ile aralarında görülen ... 8.Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyasındaki beyan ve deliller değerlendirildiğinde, davacı tarafın hayatın olağan koşullarında her iki davalı ile söz konusu senedin düzenlenme tarihi olan 26.09.2008 günü itibarıyla olağan hayat içerisinde oldukça yüksek kabul edilebilecek bir rakam üzerinden oluşmuş bir ticari faaliyeti ile alışveriş ilişkisinin olduğunu kanıtlar dosyaya yansıyan kesin deliller olmadığı, davacı tarafın söz konusu senedi oğlunun küçük kumar borçları için eski TL miktar üzerinden verdiği yönündeki iddiasının dosyadaki bilgi ve belgeler ile tanık anlatımları ve oluşa uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne 26.09.2008 düzenleme 12.11.2008 vade tarihli 325.000,00 TL bedelli senet ile buna dayanarak açılan icra takip dosyasında davacıların Murisi ...'in borçlu olmadığının tespitine, kabul edilen miktar üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalılardan alınarak davacı mirasçılarına ödenmesine karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, bonoya dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, takibe konu bonoda tahrifat yapıldığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece verilen ilk kararda, ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1259 E. sayılı dava dosyasında ve .. Cumhuriyet Başsavcılığının 2010/77306 sayılı hazırlık soruşturmasında alınan bilirkişi raporlarına itibar edilerek davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine karar, Dairenin 19.03.2014 tarih 2014/2613 E. 2014/5346 K. sayılı ilamıyla "... 1. İcra Hukuk Mahkemesi dar yetkilidir ve icra mahkemesince verilen kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Bu mahkemede yapılan bilirkişi incelemesi genel yetkili mahkemede kesin delil olarak kabul edilemeyeceği gibi hazırlık soruşturmasında alınan bilirkişi raporuna da dayanılarak karar verilemez. Bu durumda geniş yetkili olan Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan menfi tespit davasında senet üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuş; davacı vekilinin karar düzeltmeye yönelik itirazları da "... özellikle davalı ...'in 04.12.2014 tarihli dilekçesindeki kabul beyanının mahkemece yapılacak yargılamada değerlendirileceğinin tabii bulunmasına göre" reddedilmiştir.
Bozma ilamına uyan Mahkemece bu kez Adli Tıp Kurumundan ve adli tıp uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bonoda tahrifat yapıldığı yönünde kesin bir kanıya ulaşılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı ve davalı ... vekilinin temyizi üzerine karar Dairenin 07.03.2019 tarih 2018/1559 E. 2019/1501 K. sayılı ilamıyla "...Mahkemece davalı ...’in ikrarları diğer davalı hakkında açıklamaları ve davayı kabul beyanı dikkate alınmalı ayrıca davacının diğer davalı ...’ün kötüniyetli hamil olduğu konusundaki iddiası hakkında tanık dahil tüm deliller toplanmalı ve Adli Tıp Raporundaki bulgular da bu delillerle birlikte değerlendirilmelidir. Eksik tahkikatla hüküm kurulamaz." gerekçesiyle bozulmuştur.
Bu kez Mahkemece bozma ilamına uyularak ...'in isticvabına karar verilmiş ise de, adı geçenin oturuma katılmadığı, dosyaya sunduğu yazılı beyanında davayı kabul ettiğini, bononun eski tarihli olduğunu, bedelsiz kaldığını, bu durumu ...'ün de bildiğini, bonoyu takibe koyması için ...'e ciro ettiğini, tahsili halinde parayı paylaşacakları konusunda anlaştıklarını ifade etmiştir. Mahkemece, ...'in bu tek taraflı kabul beyanı ve ifadeleri ile ... ile ... arasındaki ... 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyasındaki deliller benimsenerek, davacının eski TL miktar üzerinden bonoyu düzenlediği yönündeki iddiasının dosyadaki bilgi, belge ve tanık anlatımlarıyla oluşa uygun olduğuna kanaat getirilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Konuya ilişkin olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687. madde hükmüne göre davalı hamil ...'ün durumunu değerlendirmek gerekir. Buna göre; poliçeden/bonodan dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremeyecektir. Meğerki, hamil, poliçeyi/bonoyu iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.
Buna göre; davalı ...'in tek taraflı beyanlarının da ispata muhtaç olduğu, kaldı ki davalılar ... ile ... arasında husumet bulunduğunun anlaşıldığı, davalılar arasındaki ... 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyanın tehdide ilişkin olduğu ve ... aleyhine hüküm kurulduğu, işbu ceza dosyasının da bononun bedelsiz olup olmadığı veyahut bonoda tahrifat yapıldığına ilişkin konuyu aydınlatmaya yeterli olmadığı, dosya kapsamındaki tanık beyanlarının da ...'in tüm iddiaları bile bile borçlu aleyhine hareket ederek bonoyu aldığını ispata yeterli olmadığı, ...'in bonoya kötü niyetle hamil olduğuna dair dosya kapsamında somut delil bulunmadığı, bununla birlikte dosya kapsamında bulunan Adli Tıp Kurumu raporu ile adli tıp uzmanlarından oluşan bilirkişi heyet raporuna göre de bonoda tahrifat yapılmadığının açık olduğu anlaşılmakla, temyiz eden davalı ... yönünden davanın reddi gerekirken, hatalı değerlendirmeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/553 E. 2023/3197 K.
Ortak:senette tahrifat · tahrifat · bono · kesin hüküm · i̇i̇k 72/son · dava şartı
İncelediğiniz karardaCEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin takibe konu bonoyu «ciro» ile devir aldığını, iyi niyetli «hamil» durumunda olduğunu, vadesinden önce ciro ile aldığından «bono» «lehtarına» karşı ileri sürülecek «def»'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini ve «senette tahrifat» yapılmadığının sabit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacının «bononun» altındaki «imzaya itirazı» bulunmadığı, bononun rakamla yazan bölümdeki çift sıfır ile yazı ile yazılan değer kısmındaki (Y) harfinin sonradan yazıldığı, borç miktarının 325.000 TL (eski para ile) olduğu, davalılarca senedin 325.000 TL'nin sonuna çift sıfır konulup TL'nin önüne de (Y) harfi yazılarak «tahrif» edildiği, davacının borcunun bugünkü para ile 0,325 TL olduğu iddia edilmiş, Cumhuriyet Savcılığına yaptığı «şikayet» sırasında alınan bilirkişi raporunda, «senette tahrifat» olmadığı belirlenmiş, İcra Hukuk Mahkemesinde sırası ile Polis Kriminal Laboratuvarında «görevli» uzman Adli Tıp Kurumu Fizik ve Grafoloji Daire Başkanlığı, Jandarma Kriminal Laboratuvarı ve Güzel Sanatlar Fakültesinden alınan raporlarda, senette tahrifat yapılmadığının açık olduğu belirlenmiş olup, bozma öncesi ve sonrasında dinlenen tanık anlatımları her ne kadar davetiyeye rağmen «isticvap» oturumuna katılmamış ise de davalı ...'in «kabul beyanının» içeriği, yine diğer davalı ile aralarında görülen ...
Bozma ilamına uyan Mahkemece bu kez Adli Tıp Kurumundan ve adli tıp uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, «bonoda» «tahrifat» yapıldığı yönünde «kesin» bir kanıya ulaşılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı ve davalı ... vekilinin temyizi üzerine karar Dairenin 07.03.2019 tarih 2018/1559 E.
Benzer bu karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 06.12.2019 tarihli Adli Tıp Kurumu (ATK) raporunda «son» iki sıfırın senetteki diğer yazılarla aynı el ürünü olup olmadığı konusunda tespit yapılamadığı ve diğer yazıların da davalı eli ürünü olmadığı yönünde kuvvetle muhtemel değerlendirmesi yapılmış ise de; "8000" ibaresinin "800000" şeklinde «tahrif» edildiğinin sabit olduğu, böyle bir değişikliğin keşide eden tarafından onaylandığına dair senet üzerinde herhangi bir paraf veya imza bulunmadığı, bu nedenle "8000" ibaresi daha sonra keşide edence "800000"e çevrilmiş olsa dahi paraf/imza bulunması gerektiği, ancak senette böyle bir durum söz konusu olmadığı, yine raporda «kesin» kanaat bildirilmemiş olsa dahi, yapılan tespitlerin gerek icra mahkemesinde alınan gerekse daha önce mahkemece aldırılan 23.02.2017 tarihli raporu teyit etmekte olduğu, davacının iddiasını destekler hiçbir delil «ibraz» edilemediği, senetteki "8000" rakamının "800000" olarak tahrif edildiği, İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2016/752 E. sayılı dava dosyasında «senette tahrifat» öncesi olan 8000 TL ve ferileri yönünden takibin devam etmesi gerektiği yönünde karar verildiği nazara alındığında bu kısım bakımından davacının dava açmakta «hukuki yararının» bulunmadığı, bunu aşan kısım bakımından ise yukarıda belirtilen nedenlerle iddiasını ispatlayamaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… mece 01.07.2020 tarihinde yapılan duruşmada taraflarınca yeniden bilirkişi raporu aldırılması yönündeki taleplerine bir karar verilmeden doğrudan hüküm kurulduğunu, «sözlü yargılama» usulüne uyulmadan yargılamanın bitirildiğini, müvekkili ile davalının hemşehri olduğunu, her ikisinin de inşaat yan ürün tedariki işiyle uğraştığını, davalının müvekkiline kendisinin kredibilitesinin olmadığını, ekonomik olarak darda olduğunu, müvekkilinin şirketi adına kredi kullanılıp bu kredilerin kendisine verilmesini istediğini, davalının kullanacağı kredilere karşılık şirketinin çeklerini müvekkiline verdiğini, bu çekleri müvekkili tarafından kredi kullanılan bankaya «teminat» amaçlı verildiğini, davalı tarafın kendi lehine kullanılmış bu krediler için verilmiş çekleri ödemediğini, çeklerin takip konusu yapıldığını, çekler ödenmeyince davalı tarafın müvekkilinden süre talep ederek karşılığında senet vermek istediğini ve müvekkiline dava konusu bonoyu verdiğini, mahkemece Adli Tıp Kurumundan alınan raporun borçlu lehine yorumlanarak hükme esas alındığını, söz konusu raporun anılan kurumdan alınmış ve heyetçe düzenlenmiş olmasının yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ona üstünlük sağlamayacağından «kesin» kanıt bildirmeyen mevcut rapora göre sonuca gidilemeyeceğini, ayrıca Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin «imza incelemesinde» «son» merci olarak kabulü hususunda yasal bir düzenlemenin bulunmadığını, mahkemece yeniden uzman bilirkişilerden oluşturulacak kuruldan rapor alınarak oluşacak sonucu göre karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğunu, müvekkili tarafından dava konusu «bono» üzerinde hiçbir «tahrifat» yapılmadığını, davalı tarafından tahrifat yapıldığına dair kanıt olarak sunulan bono fotokopisinde tahrifat, «sahtecilik» yapıldığını, müvekkili tarafından davalı aleyhine açılan davanın, dava dilekçesinde de sabit olduğu üzere 2004 sayılı Kanun'un 169/A maddesine göre genel mahkemede açılan «alacak davası» olduğunu, açmış oldukları davanın mahiyeti gereği davalıdan 800.000,00 TL alacaklı olduklarını kanıtlayacak nitelikte davalının eli ürünü iki adet yazılı belgenin …
… kçesinde; müvekkili tarafından davalı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde takip dayanağı «senette tahrifat» olduğu gerekçesiyle «borca itiraz» edildiğini, mahkemece Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı'ndan alınan bilirkişi raporu dayanak gösterilerek itirazın kabulüne karar verildiğini, takip konusu senette tahrifat bulunmadığını, İcra Hukuk Mahkemesi tarafından alınan raporun «denetime elverişli» olmadığını, davalının senedin rakamla 8000 yazılıp altının imzalandığını iddia ettiğini, müvekkili tarafından davalı adına kredi çekildiğini, buna karşılık davalın …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:tam ıslah · sözlü yargılama · borca itiraz · imza incelemesi · sahtecilik · eş rızası · denetime elverişlilik · alacak davası
Benzer bu kararda… mece 01.07.2020 tarihinde yapılan duruşmada taraflarınca yeniden bilirkişi raporu aldırılması yönündeki taleplerine bir karar verilmeden doğrudan hüküm kurulduğunu, «sözlü yargılama» usulüne uyulmadan yargılamanın bitirildiğini, müvekkili ile davalının hemşehri olduğunu, her ikisinin de inşaat yan ürün tedariki işiyle uğraştığını, davalının müvekkiline kendisinin kredibilitesinin olmadığını, ekonomik olarak darda olduğunu, müvekkilinin şirketi adına kredi kullanılıp bu kredilerin kendisine verilmesini istediğini, davalının kullanacağı kredilere karşılık şirketinin çeklerini müvekkiline verdiğini, bu çekleri müvekkili tarafından kredi kullanılan bankaya «teminat» amaçlı verildiğini, davalı tarafın kendi lehine kullanılmış bu krediler için verilmiş çekleri ödemediğini, çeklerin takip konusu yapıldığını, çekler ödenmeyince davalı tarafın müvekkilinden süre talep ederek karşılığında senet vermek istediğini ve müvekkiline dava konusu bonoyu verdiğini, mahkemece Adli Tıp Kurumundan alınan raporun borçlu lehine yorumlanarak hükme esas alındığını, söz konusu raporun anılan kurumdan alınmış ve heyetçe düzenlenmiş olmasının yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ona üstünlük sağlamayacağından «kesin» kanıt bildirmeyen mevcut rapora göre sonuca gidilemeyeceğini, ayrıca Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin «imza incelemesinde» «son» merci olarak kabulü hususunda yasal bir düzenlemenin bulunmadığını, mahkemece yeniden uzman bilirkişilerden oluşturulacak kuruldan rapor alınarak oluşacak sonucu göre karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğunu, müvekkili tarafından dava konusu «bono» üzerinde hiçbir «tahrifat» yapılmadığını, davalı tarafından tahrifat yapıldığına dair kanıt olarak sunulan bono fotokopisinde tahrifat, «sahtecilik» yapıldığını, müvekkili tarafından davalı aleyhine açılan davanın, dava dilekçesinde de sabit olduğu üzere 2004 sayılı Kanun'un 169/A maddesine göre genel mahkemede açılan «alacak davası» olduğunu, açmış oldukları davanın mahiyeti gereği davalıdan 800.000,00 TL alacaklı olduklarını kanıtlayacak nitelikte davalının eli ürünü iki adet yazılı belgenin …
… kçesinde; müvekkili tarafından davalı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde takip dayanağı «senette tahrifat» olduğu gerekçesiyle «borca itiraz» edildiğini, mahkemece Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı'ndan alınan bilirkişi raporu dayanak gösterilerek itirazın kabulüne karar verildiğini, takip konusu senette tahrifat bulunmadığını, İcra Hukuk Mahkemesi tarafından alınan raporun «denetime elverişli» olmadığını, davalının senedin rakamla 8000 yazılıp altının imzalandığını iddia ettiğini, müvekkili tarafından davalı adına kredi çekildiğini, buna karşılık davalın …
… 2019 tarihli Adli Tıp Fizik İhtisas Kurumu'nun düzenlediği bilirkişi raporlarına göre; davaya konu senetteki "800000" ibaresinin birler ve onlar basamağında bulunan «son» iki adet "0" rakamının sonradan eklendiği, son iki sıfırın senetteki diğer yazılarla aynı el ürünü olup olmadığı konusunda tespit yapılamadığı ve diğer yazıların da ... eli ürünü olmadığı yönünde kuvvetle muhtemel değerlendirmesi yapılmış olup; Yargıtay denetiminden geçen İcra Hukuk Mahkemesinin dosyasında alınan Jandarma Kriminal Dairesinden alınan bilirkişi raporunun da aynı doğrultuda olduğu, davacı her ne kadar iddiasını genişleterek alacak iddialarının sadece senede dayalı olmadığını ileri sürmüş ise de; ilk derece mahkemesi tarafından usulüne uygun olarak yapılmış bir «tam ıslah» bulunmadığı ve iddianın genişletilmesine davalı tarafça açık «rıza» gösterilmediğinin tespit edildiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/8033 E. 2021/7211 K.
Ortak:tahrifat
İncelediğiniz karardaCEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin takibe konu bonoyu «ciro» ile devir aldığını, iyi niyetli «hamil» durumunda olduğunu, vadesinden önce ciro ile aldığından «bono» «lehtarına» karşı ileri sürülecek «def»'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini ve «senette tahrifat» yapılmadığının sabit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacının «bononun» altındaki «imzaya itirazı» bulunmadığı, bononun rakamla yazan bölümdeki çift sıfır ile yazı ile yazılan değer kısmındaki (Y) harfinin sonradan yazıldığı, borç miktarının 325.000 TL (eski para ile) olduğu, davalılarca senedin 325.000 TL'nin sonuna çift sıfır konulup TL'nin önüne de (Y) harfi yazılarak «tahrif» edildiği, davacının borcunun bugünkü para ile 0,325 TL olduğu iddia edilmiş, Cumhuriyet Savcılığına yaptığı «şikayet» sırasında alınan bilirkişi raporunda, «senette tahrifat» olmadığı belirlenmiş, İcra Hukuk Mahkemesinde sırası ile Polis Kriminal Laboratuvarında «görevli» uzman Adli Tıp Kurumu Fizik ve Grafoloji Daire Başkanlığı, Jandarma Kriminal Laboratuvarı ve Güzel Sanatlar Fakültesinden alınan raporlarda, senette tahrifat yapılmadığının açık olduğu belirlenmiş olup, bozma öncesi ve sonrasında dinlenen tanık anlatımları her ne kadar davetiyeye rağmen «isticvap» oturumuna katılmamış ise de davalı ...'in «kabul beyanının» içeriği, yine diğer davalı ile aralarında görülen ...
Değerlendirme ve Gerekçe Dava, takibe konu «bonoda» «tahrifat» yapıldığı iddiasına dayalı «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaİlk Derece Mahkemesi’nce, alınan bilirkişi raporunda dava konusu senette davacının açıkladığı şekilde «tahrifat» yapıldığının belirlendiği, davacının senetteki imzasını inkar etmediği, senedin tahrifatsız hali ile geçerli olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacını …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:istinaf yoluna başvurulabilirlik
Benzer bu kararda… 17 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı ... vekili süresinden sonra 12.09.2017 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurmuş olup Bölge Adliye Mahkemesi’nce süresinden sonra «istinaf yoluna başvurulduğu» gözetilerek davalı ... vekilinin istinaf dilekçesinin süreden reddine karar verilmesi gerekirken istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmediğ …
-
Menfi tespit | Borçlu olmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/3148 E. 2022/5668 K.
Ortak:senette tahrifat · imzaya itiraz · tahrifat · bono · menfi tespit
İncelediğiniz karardaIII.MAHKEME KARARI Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacının «bononun» altındaki «imzaya itirazı» bulunmadığı, bononun rakamla yazan bölümdeki çift sıfır ile yazı ile yazılan değer kısmındaki (Y) harfinin sonradan yazıldığı, borç miktarının 325.000 TL (eski para ile) olduğu, davalılarca senedin 325.000 TL'nin sonuna çift sıfır konulup TL'nin önüne de (Y) harfi yazılarak «tahrif» edildiği, davacının borcunun bugünkü para ile 0,325 TL olduğu iddia edilmiş, Cumhuriyet Savcılığına yaptığı «şikayet» sırasında alınan bilirkişi raporunda, «senette tahrifat» olmadığı belirlenmiş, İcra Hukuk Mahkemesinde sırası ile Polis Kriminal Laboratuvarında «görevli» uzman Adli Tıp Kurumu Fizik ve Grafoloji Daire Başkanlığı, Jandarma Kriminal Laboratuvarı ve Güzel Sanatlar Fakültesinden alınan raporlarda, senette tahrifat yapılmadığının açık olduğu belirlenmiş olup, bozma öncesi ve sonrasında dinlenen tanık anlatımları her ne kadar davetiyeye rağmen «isticvap» oturumuna katılmamış ise de davalı ...'in «kabul beyanının» içeriği, yine diğer davalı ile aralarında görülen ...
CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin takibe konu bonoyu «ciro» ile devir aldığını, iyi niyetli «hamil» durumunda olduğunu, vadesinden önce ciro ile aldığından «bono» «lehtarına» karşı ileri sürülecek «def»'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini ve «senette tahrifat» yapılmadığının sabit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Değerlendirme ve Gerekçe Dava, takibe konu «bonoda» «tahrifat» yapıldığı iddiasına dayalı «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacının belirtmiş olduğu «tahrifat» ve «imza itirazını» ispatlayamadığı, yine davacı, davalıya borcu olmadığını iddia etmekte olup davalının «açık muvafakati» olmaması, «bono» bedelinin 2.500,00 TL'den fazla olması sebebiyle iddiasını senetle ispatlaması gerekmekte olup bu iddiasını ispatlayamadığı, davacı yalnızca davalının kendisinin s …
Dava, «senette tahrifat» iddiasına dayalı «menfi tespit» istemine ilişkindir.
Davacı, davalıya 11.000.- TL bedelli «bono» verdiğini, senedin üzerinde oynama yapılarak 111.000.- TL bedelli bono haline getirildiğini ve takibe konulduğunu belirterek bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:açık muvafakat · muvafakat
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacının belirtmiş olduğu «tahrifat» ve «imza itirazını» ispatlayamadığı, yine davacı, davalıya borcu olmadığını iddia etmekte olup davalının «açık muvafakati» olmaması, «bono» bedelinin 2.500,00 TL'den fazla olması sebebiyle iddiasını senetle ispatlaması gerekmekte olup bu iddiasını ispatlayamadığı, davacı yalnızca davalının kendisinin s …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2024/3810 E. , 2025/4000 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2020/462 Esas, 2023/335 Karar
HÜKÜM
Davanın kabulü
Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.06.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibine konu bononun 26.09.2008 tanzim, 12.11.2008 vade tarihli ve 325.000,00 YTL bedelli olup, üzerinde eski tarihli damga pulunun mevcut olduğunu, bononun rakam ile değer gösteren bölümünün son kısmındaki iki adet (00) rakamı ile yazı ve rakamla değer gösteren bölümlerdeki YTL harflerinin baş tarafındaki (Y) harflerinin bulundukları yere sonradan ilave edilmiş olduklarını, bono altındaki pulun eskiliği de nazara alındığında “TL” olarak düzenlenen bononun belirlenen ilaveler ile “YTL” şekline getirildiğini, davacının bono lehtarı ve hamil davalılarla hiçbir ticari ilişkisi olmadığını ileri sürerek bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin takibe konu bonoyu ciro ile devir aldığını, iyi niyetli hamil durumunda olduğunu, vadesinden önce ciro ile aldığından bono lehtarına karşı ileri sürülecek def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini ve senette tahrifat yapılmadığının sabit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacının bononun altındaki imzaya itirazı bulunmadığı, bononun rakamla yazan bölümdeki çift sıfır ile yazı ile yazılan değer kısmındaki (Y) harfinin sonradan yazıldığı, borç miktarının 325.000 TL (eski para ile) olduğu, davalılarca senedin 325.000 TL'nin sonuna çift sıfır konulup TL'nin önüne de (Y) harfi yazılarak tahrif edildiği, davacının borcunun bugünkü para ile 0,325 TL olduğu iddia edilmiş, Cumhuriyet Savcılığına yaptığı şikayet sırasında alınan bilirkişi raporunda, senette tahrifat olmadığı belirlenmiş, İcra Hukuk Mahkemesinde sırası ile Polis Kriminal Laboratuvarında görevli uzman Adli Tıp Kurumu Fizik ve Grafoloji Daire Başkanlığı, Jandarma Kriminal Laboratuvarı ve Güzel Sanatlar Fakültesinden alınan raporlarda, senette tahrifat yapılmadığının açık olduğu belirlenmiş olup, bozma öncesi ve sonrasında dinlenen tanık anlatımları her ne kadar davetiyeye rağmen isticvap oturumuna katılmamış ise de davalı ...'in kabul beyanının içeriği, yine diğer davalı ile aralarında görülen ...
8. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyasındaki beyan ve deliller değerlendirildiğinde, davacı tarafın hayatın olağan koşullarında her iki davalı ile söz konusu senedin düzenlenme tarihi olan 26.09.2008 günü itibarıyla olağan hayat içerisinde oldukça yüksek kabul edilebilecek bir rakam üzerinden oluşmuş bir ticari faaliyeti ile alışveriş ilişkisinin olduğunu kanıtlar dosyaya yansıyan kesin deliller olmadığı, davacı tarafın söz konusu senedi oğlunun küçük kumar borçları için eski TL miktar üzerinden verdiği yönündeki iddiasının dosyadaki bilgi ve belgeler ile tanık anlatımları ve oluşa uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne 26.09.2008 düzenleme 12.11.2008 vade tarihli 325.000,00 TL bedelli senet ile buna dayanarak açılan icra takip dosyasında davacıların Murisi ...'in borçlu olmadığının tespitine, kabul edilen miktar üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalılardan alınarak davacı mirasçılarına ödenmesine karar verilmiş, hüküm, davalı ...
vekilince temyiz edilmiştir.
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, bonoya dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, takibe konu bonoda tahrifat yapıldığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkemece verilen ilk kararda, ...
1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1259 E. sayılı dava dosyasında ve .. Cumhuriyet Başsavcılığının 2010/77306 sayılı hazırlık soruşturmasında alınan bilirkişi raporlarına itibar edilerek davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine karar, Dairenin 19.03.2014 tarih 2014/2613 E. 2014/5346 K. sayılı ilamıyla "...
1. İcra Hukuk Mahkemesi dar yetkilidir ve icra mahkemesince verilen kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Bu mahkemede yapılan bilirkişi incelemesi genel yetkili mahkemede kesin delil olarak kabul edilemeyeceği gibi hazırlık soruşturmasında alınan bilirkişi raporuna da dayanılarak karar verilemez. Bu durumda geniş yetkili olan Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan menfi tespit davasında senet üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuş; davacı vekilinin karar düzeltmeye yönelik itirazları da "... özellikle davalı ...'in 04.12.2014 tarihli dilekçesindeki kabul beyanının mahkemece yapılacak yargılamada değerlendirileceğinin tabii bulunmasına göre" reddedilmiştir.
Bozma ilamına uyan Mahkemece bu kez Adli Tıp Kurumundan ve adli tıp uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bonoda tahrifat yapıldığı yönünde kesin bir kanıya ulaşılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı ve davalı ... vekilinin temyizi üzerine karar Dairenin 07.03.2019 tarih 2018/1559 E. 2019/1501 K. sayılı ilamıyla "...Mahkemece davalı ...’in ikrarları diğer davalı hakkında açıklamaları ve davayı kabul beyanı dikkate alınmalı ayrıca davacının diğer davalı ...’ün kötüniyetli hamil olduğu konusundaki iddiası hakkında tanık dahil tüm deliller toplanmalı ve Adli Tıp Raporundaki bulgular da bu delillerle birlikte değerlendirilmelidir. Eksik tahkikatla hüküm kurulamaz." gerekçesiyle bozulmuştur.
Bu kez Mahkemece bozma ilamına uyularak ...'in isticvabına karar verilmiş ise de, adı geçenin oturuma katılmadığı, dosyaya sunduğu yazılı beyanında davayı kabul ettiğini, bononun eski tarihli olduğunu, bedelsiz kaldığını, bu durumu ...'ün de bildiğini, bonoyu takibe koyması için ...'e ciro ettiğini, tahsili halinde parayı paylaşacakları konusunda anlaştıklarını ifade etmiştir. Mahkemece, ...'in bu tek taraflı kabul beyanı ve ifadeleri ile ... ile ... arasındaki ...
8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyasındaki deliller benimsenerek, davacının eski TL miktar üzerinden bonoyu düzenlediği yönündeki iddiasının dosyadaki bilgi, belge ve tanık anlatımlarıyla oluşa uygun olduğuna kanaat getirilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Konuya ilişkin olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687. madde hükmüne göre davalı hamil ...'ün durumunu değerlendirmek gerekir. Buna göre; poliçeden/bonodan dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremeyecektir. Meğerki, hamil, poliçeyi/bonoyu iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.
Buna göre; davalı ...'in tek taraflı beyanlarının da ispata muhtaç olduğu, kaldı ki davalılar ... ile ... arasında husumet bulunduğunun anlaşıldığı, davalılar arasındaki ...
8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/812 E. 2016/210 K. sayılı dosyanın tehdide ilişkin olduğu ve ... aleyhine hüküm kurulduğu, işbu ceza dosyasının da bononun bedelsiz olup olmadığı veyahut bonoda tahrifat yapıldığına ilişkin konuyu aydınlatmaya yeterli olmadığı, dosya kapsamındaki tanık beyanlarının da ...'in tüm iddiaları bile bile borçlu aleyhine hareket ederek bonoyu aldığını ispata yeterli olmadığı, ...'in bonoya kötü niyetle hamil olduğuna dair dosya kapsamında somut delil bulunmadığı, bununla birlikte dosya kapsamında bulunan Adli Tıp Kurumu raporu ile adli tıp uzmanlarından oluşan bilirkişi heyet raporuna göre de bonoda tahrifat yapılmadığının açık olduğu anlaşılmakla, temyiz eden davalı ...
yönünden davanın reddi gerekirken, hatalı değerlendirmeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
V.SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1165205900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz