Çek İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/1139 E. 2025/1807 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekte tahrifat↗ teminat çeki↗ çekin bedelsizliği↗ temlik cirosu↗ kambiyo senedi vasfı↗ imza inkarı↗ keşide tarihi↗ tahrifat↗ aktif husumet ehliyeti↗ çek iptali↗ ihtisas mahkemesi↗ aktif husumet↗ bedelsizlik↗ husumet ehliyeti↗ kambiyo senedi↗ ispat yükü↗ sebepsiz zenginleşme↗ keşideci↗ temlik↗ taraf ehliyeti↗ limited şirket↗ hukuki yarar↗ çek↗ menfi tespit↗ teminat↗ teslim↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı banka vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 11.03.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı banka vekili Avukat .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından davalı şirkete teminat olarak 27.12.2007 keşide tarihli çek verildiğini, davalı şirketin bu çeki yine teminat olarak diğer davalı bankaya verdiğini, çekin keşide tarihi üzerinde tahrifat yapılarak keşide tarihinin 27.12.2008 tarihine çevrildiğini, çekin tahrifat nedeni ile kambiyo senedi vasfını kaybettiğini ve bedelsiz olduğu için iptalinin gerektiğini, davalı bankanın başlangıçtan itibaren dava konusu çekin bedelsiz ve teminat çeki olduğunu bildiğini ve bu şekilde kabul ettiğini ileri sürerek çekin iptaline ve müvekkil şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı banka vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin kullandığı kredilerin teminatını teşkil etmek üzere dava konusu çekin devir ve temlik cirosu ile müvekkili tarafından temlik alındığını, davacı tarafından öne sürülen çekin tahrif edildiğine ve bankanın da tahrif edildiğini bilerek çeki temlik aldığına dair beyanları kabul etmediklerini, zira çekteki keşide tarihinin açıkça 27.12.2008 olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalılardan ... ve Pazarlama Limited Şirketi vekili cevap dilekeçsinde, dava konusu çekin 07.11.2007 tarihinde bankaya teslim edildiğini bu nedenle müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Kurulu raporuna göre 7 rakamının farklı bir kalemle tamamlanması suretiyle 8 rakamına dönüştürüldüğünün ve davacının davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunduğunun sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, çekin iptali ile davacının davalılara bu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı banka vekilince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, teminat olarak verilen çekten kaynaklanan çek iptali ve menfi tespit istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
İmzası inkar edilmeyen davaya konu çekte tahrifat yapıldığı hususu sabit olduğundan dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 730. maddesinin 14 numaralı bendi atfıyla çekler hakkında da tatbiki gereken, aynı Kanun’un 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme kapsamında ispat yükünün davacı keşidecide olduğu, davalı bankanın sebepsiz zenginleştiği hususunun davacı tarafından ispatlanması gerektiği gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalı banka yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/4970 E. 2015/6703 K.
Ortak:tahrifat · kambiyo senedi · sebepsiz zenginleşme · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaDAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından davalı şirkete «teminat» olarak 27.12.2007 keşide tarihli «çek» verildiğini, davalı şirketin bu çeki yine teminat olarak diğer davalı bankaya verdiğini, çekin «keşide tarihi» üzerinde «tahrifat» yapılarak keşide tarihinin 27.12.2008 tarihine çevrildiğini, çekin tahrifat nedeni ile «kambiyo senedi vasfını» kaybettiğini ve «bedelsiz» olduğu için iptalinin gerektiğini, davalı bankanın başlangıçtan itibaren dava konusu «çekin bedelsiz» ve «teminat çeki» olduğunu bildiğini ve bu şekilde kabul ettiğini ileri sürerek çekin iptaline ve müvekkil şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep e …
Değerlendirme ve Gerekçe İmzası inkar edilmeyen davaya konu «çekte tahrifat» yapıldığı hususu sabit olduğundan dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 730. maddesinin 14 numaralı bendi atfıyla çekler hakkında da tatbiki gereken, aynı Kanun’un 644. maddesi uyarınca «sebepsiz zenginleşme» kapsamında «ispat yükünün» davacı «keşidecide» olduğu, davalı bankanın sebepsiz zenginleştiği hususunun davacı tarafından ispatlanması gerektiği gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hük …
CEVAP 1.Davalı banka vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin kullandığı kredilerin «teminatını» teşkil etmek üzere dava konusu çekin devir ve «temlik cirosu» ile müvekkili tarafından temlik alındığını, davacı tarafından öne sürülen çekin «tahrif» edildiğine ve bankanın da tahrif edildiğini bilerek çeki temlik aldığına dair beyanları kabul etmediklerini, zira çekteki «keşide tarihinin» açıkça 27.12.2008 olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Benzer bu kararda6762 sayılı TTK'nın 730'uncu maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken aynı Yasa'nın 644'üncü maddesi uyarınca alacağın tahsili amacıyla «keşideciye» karşı açılan açılan işbu davanın dinlenebilmesi için ortada «çek» olarak geçerli bir «kambiyo senedinin» bulunması gerekir.
Dolayısıyla ortada görünüşte «tahrif» edilmiş bir «çek» bulunduğundan bu çeke istinaden 6762 sayılı TTK'nın 644'üncü (6102 sayılı TTK'nın 732'nci) maddesi gereğince «sebepsiz zenginleşme» davası açılması mümkün değildir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davalının çekteki imzayı kabul ettiği, çeki keşide ederek veren davalının «çek» nedeniyle «sebepsiz zenginleşmediğini» kanıtlamak zorunda olduğu, davalının kendi «defterlerinde» çekle ilgili kayıt olmamasının imzanın kabul edilmesi karşısında sebepsiz zenginleşilmediğini kanıtlayamayacağı, davacının «faktoring sözleşmesine» dayalı olarak 35.000 TL ödeme yaptığının da anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 35.000 TL'nin 24.08.2011 tarihinden itibaren «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:grafolog bilirkişi · faktoring sözleşmesi · faktoring · reeskont faizi · ibraz · e-defter
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davalının çekteki imzayı kabul ettiği, çeki keşide ederek veren davalının «çek» nedeniyle «sebepsiz zenginleşmediğini» kanıtlamak zorunda olduğu, davalının kendi «defterlerinde» çekle ilgili kayıt olmamasının imzanın kabul edilmesi karşısında sebepsiz zenginleşilmediğini kanıtlayamayacağı, davacının «faktoring sözleşmesine» dayalı olarak 35.000 TL ödeme yaptığının da anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 35.000 TL'nin 24.08.2011 tarihinden itibaren «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2011/915 Esas sayılı dosyasına «ibraz» edilen «grafolog bilirkişi» raporunda belirtilmiş, anılan mahkemece de bu rapor doğrultusunda takibin iptaline karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2024/1139 E. , 2025/1807 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2014/45 Esas, 2022/543 Karar
HÜKÜM
Kabul
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı banka vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 11.03.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı banka vekili Avukat .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından davalı şirkete teminat olarak 27.12.2007 keşide tarihli çek verildiğini, davalı şirketin bu çeki yine teminat olarak diğer davalı bankaya verdiğini, çekin keşide tarihi üzerinde tahrifat yapılarak keşide tarihinin 27.12.2008 tarihine çevrildiğini, çekin tahrifat nedeni ile kambiyo senedi vasfını kaybettiğini ve bedelsiz olduğu için iptalinin gerektiğini, davalı bankanın başlangıçtan itibaren dava konusu çekin bedelsiz ve teminat çeki olduğunu bildiğini ve bu şekilde kabul ettiğini ileri sürerek çekin iptaline ve müvekkil şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı banka vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin kullandığı kredilerin teminatını teşkil etmek üzere dava konusu çekin devir ve temlik cirosu ile müvekkili tarafından temlik alındığını, davacı tarafından öne sürülen çekin tahrif edildiğine ve bankanın da tahrif edildiğini bilerek çeki temlik aldığına dair beyanları kabul etmediklerini, zira çekteki keşide tarihinin açıkça 27.12.2008 olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalılardan ... ve Pazarlama Limited Şirketi vekili cevap dilekeçsinde, dava konusu çekin 07.11.2007 tarihinde bankaya teslim edildiğini bu nedenle müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Kurulu raporuna göre 7 rakamının farklı bir kalemle tamamlanması suretiyle 8 rakamına dönüştürüldüğünün ve davacının davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunduğunun sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, çekin iptali ile davacının davalılara bu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı banka vekilince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, teminat olarak verilen çekten kaynaklanan çek iptali ve menfi tespit istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
İmzası inkar edilmeyen davaya konu çekte tahrifat yapıldığı hususu sabit olduğundan dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 730. maddesinin 14 numaralı bendi atfıyla çekler hakkında da tatbiki gereken, aynı Kanun’un 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme kapsamında ispat yükünün davacı keşidecide olduğu, davalı bankanın sebepsiz zenginleştiği hususunun davacı tarafından ispatlanması gerektiği gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalı banka yararına bozulması gerekmiştir.
V.SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle Mahkeme kararının BOZULMASINA, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı bankaya verilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1159170800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz