Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2025/257 E. 2025/2523 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
isticvap↗ icra inkâr tazminatı↗ takas↗ rehin↗ derdestlik↗ olumsuz oy↗ havale↗ menfi tespit↗ dava sebebi↗ eksik inceleme↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara ait ... Otomotiv isimli işyerinden 2005 yılında 1991 model... marka aracı 9.250,00 TL karşılığında satın aldığını, 1.000,00 TL'sini peşin verdiğini, kalan borca karşılık senet düzenlendiğini, borcun ödendiğini, yine müvekkilinin 2007 yılında davalılardan 1997 model ... marka aracı 14.500,00 TL'ye satın aldığını, 3.500,00 TL peşinat verdiğini, 1991 model aracın takas olarak 8.500,00 TL bedelle davalılara verildiğini, geriye kalan 2.500,00 TL borç için satın aldığı araç üzerine 5.000,00 TL'lik rehin konulduğunu, borcu ödeyemeyince eşine ait aracı davalılara 8.500,00 TL bedelle verdiğini ileri sürerek 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, araç üzerindeki rehin nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, rehnin kaldırılmasını ve %40 tazminata hükmedilmesini, müvekkilinin davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçelerinde özetle; davacının ayrı sebebe dayanarak aynı kişilere karşı Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. sayılı dosyası ile dava açtığını, davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, 1991 model... marka ... plaka sayılı aracı 9.250,00 TL bedel karşılığında davacı ...'a sattıklarını, 1.000,00 TL peşinat aldıklarını, 2007 yılında 1997 model ... marka ... plaka sayılı aracı 14.500,00 TL bedelle davacıya sattıklarını, takas olarak davacıdan ... plaka sayılı minibüsü aldıklarını, aracı alırken davacının herhangi bir peşinat vermediğini, davacının eşine ait ... marka aracı satmak için vekâletname verdiğini, aracın satılmasından sonra davacının kendilerine 1.000,00 TL borcunun kaldığını, bu borç dururken kendilerinden ikinci aracı aldığını, üç araç dışında başka hiçbir alışverişin ve ticari ilişkilerinin olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. 2012/111 K. sayılı dosyasının 15.09.2021 tarihinde kesinleştiği, anılan dosyada davacının davalılardan her biri 580,00 TL bedelli toplam 8.700,00 TL bedelli 15 adet senetten dolayı borcunun olmadığının tespitini talep ettiği, talebin kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 8.200,00 TL borcu olduğunun tespit edildiği, davalılının işbu davanın kesin hüküm nedeniyle reddinin gerektiğini söylediği, ilk davada senetler dolayısıyla davacının borçlu olmadığının tespiti yönünden yargılama yapıldığı, dosyanın kesinletiği anlaşıldığından bu husustaki davacı talebi yönünden dosyanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, isticvabına başvurulan davalılarca “1997 model ... plakalı minibüsün 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, takas olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model ... plaka sayılı minibüsü verdiği, bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin davacıya sattıklarını ve ayrıca 1997 model ... plakalı aracın alımı esnasında ilk aldığı aracın takası ile birlikte davacının eşine ait ... aracı satmak için kendilerine vekaletname verildiğini” ayrı ayrı kabul ettikleri, nitekim davacının eşinin 08.09.2008 tarihli vekaletname ile davalıları vekil tayin ettiği, bu minvalde davalıların beyanları da dikkate alınmak suretiyle araçların bedellerinin gözönünde bulundurulduğu, bilirkişilerce dosyaya sunulan 16.05.2014 havale tarihli rapor üzerinden daha önce senetlere ilişkin kesin hüküm de gözetilerek davacının borçlu olduğu miktarın belirlendiği gerekçesiyle gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı ve davalılar arasında 2005 yılında 1991 model... marka ... plakalı araç nedeniyle yapılan satışa ilişkin davacının davalılara borcu olmadığının tespitine, bu ilişkiye dayalı herhangi icra takibi bulunmadığından %40 icra inkâr tazminatı talebinin reddine, Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E., 2012/111 K. sayılı ilamı ile davacı ve davalılar arasında 2005 yılında 1991 model... marka ... plakalı aracın satışına dair düzenlenen 12.02.2007 tarihli ödeme günü 28.03.2007 olan, aynı tarih ödeme günü 28.04.2007, aynı tarih ödeme günü 28.05.2007, aynı tarih ödeme günü 28.06.2007, aynı tarih ödeme günü 28.07.2007, aynı tarih ödeme günü 28.08.2007, aynı tarih ödeme günü 28.09.2007, aynı tarih ödeme günü 28.10.2007, aynı tarih ödeme günü 28.11.2007, aynı tarih ödeme günü 28.12.2007, aynı tarih ödeme günü 28.01.2008, aynı tarih ödeme günü 28.02.2008, aynı tarih ödeme günü 28.03.2008, aynı tarih ödeme günü 28.04.2008 ve aynı tarih ödeme günü 28.05.2008 tarihi olan 580,00 TL meblağlı davalı ... imzalı senetlere ilişkin yargılama yapıldığından kesin hüküm nedeniyle davanın reddine, davacı ve davalılar arasında 2007 yılında 1997 model ... marka beyaz renkli ... plakalı araç nedeniyle yapılan satışa ilişkin davacının davalılara 5.250,00 TL borcu olduğunun tespitine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının, araç üzerindeki rehin nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, rehnin kaldırılması ve davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2.Davacı talebi ile Nurdağ Asliye Hukuk Mahkemesince isticvabına başvurulan davalıların “1997 model ... plakalı minibüsü 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, takas olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model ... plaka sayılı minibüsü verdiğini, bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin davacıya sattıklarını ve ayrıca 1997 model ... plakalı aracın alımı esnasında ilk aldığı aracın takası ile birlikte davacının eşine ait ... aracı satmak için kendilerine vekâletname verildiğini ve taraflar arasında başka bir ticari ilişki bulunmadığını” ayrı ayrı beyan ettikleri, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da davacının davalılardan satın aldığı iki araç karşılığı 23.750,00 TL borçlandığı, buna karşılık davacının davalılara toplam 27.099,00 TL ödeme yaptığı, davacının fazla yaptığı 3.349,00 TL ödeme nedeniyle davalılardan alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. sayılı dosyasında davacının davalılardan her biri 580,00 TL bedelli toplam 8.700,00 TL bedelli 15 adet senetten dolayı borcunun olmadığının tespitini talep ettiği, 16.02.2012 tarih, 2012/111 K. sayılı ilam ile talebin kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 8.200,00 TL borcu olduğuna karar verildiği görülmüştür. Mahkemece, bilirkişilerce dosyaya sunulan 16.05.2014 havale tarihli rapor üzerinden daha önce senetlere ilişkin kesin hüküm gözetilerek davacının borçlu olduğu miktar çıkarılmış ve kalan miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de hükme esas alınan raporda kesinleşen dosya kapsamı değerlendirilerek davacının davalılara toplam 27.099,00 TL ödeme yaptığı, böylece davacının fazla yaptığı 3.349,00 TL ödeme nedeniyle davalılardan alacaklı olduğu tespit edildiğine göre; Mahkemece kesinleşen Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E., 2012/111 K. sayılı dosyası kapsamında; 12.02.2007 tarihli ödeme günleri 28.03.2007 olan, 28.04.2007, 28.05.2007, 28.06.2007, 28.07.2007, 28.08.2007, 28.09.2007, 28.10.2007, 28.11.2007, 28.12.2007, 28.01.2008, 28.02/2008, 28.03.2008, 28.04.2008 ve 28.05.2008 olan 580,00 TL meblağlı davalı ... imzalı senetler bakımından verilen kesinleşmiş hükmün nazara alınarak, davacının diğer talepleri bakımından menfi tespit isteminin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle borçlu olduğunun tespitine karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olup kabule göre de olumsuz tespit yerine olumlu tespit şeklinde hüküm kurulması da doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/1145 E. 2023/883 K.
Ortak:isticvap · takas · rehin · derdestlik · havale · menfi tespit · dava sebebi · kesin hüküm · dava şartı · Menfi tespit
İncelediğiniz kararda… ı borcunun olmadığının tespitini talep ettiği, talebin kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 8.200,00 TL borcu olduğunun tespit edildiği, davalılının işbu davanın «kesin» hüküm nedeniyle reddinin gerektiğini söylediği, ilk davada senetler dolayısıyla davacının borçlu olmadığının tespiti yönünden yargılama yapıldığı, dosyanın kesinletiği anlaşıldığından bu husustaki davacı talebi yönünden dosyanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, «isticvabına» başvurulan davalılarca “1997 model ... plakalı minibüsün 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, «takas» olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model ... plaka sayılı minibüsü verdiği, bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin davacıya sattıklarını ve ayrıca 1997 model ... plakalı aracın alımı esnasında ilk aldığı aracın takası ile birlikte davacının eşine ait ... aracı satmak için kendilerine vekaletname verildiğini” ayrı ayrı kabul ettikleri, nitekim davacının eşinin 08.09.2008 tarihli vekaletname ile davalıları vekil tayin ettiği, bu minvalde davalıların beyanları da dikkate alınmak suretiyle araçların bedellerinin gözönünde bulundurulduğu, bilirkişilerce dosyaya sunulan 16.05.2014 «havale» tarihli rapor üzerinden daha önce senetlere ilişkin kesin hüküm de gözetilerek davacının borçlu olduğu miktarın belirlendiği gerekçesiyle gerekçesiyle davanın kısm …
CEVAP Davalılar cevap dilekçelerinde özetle; davacının ayrı «sebebe» dayanarak aynı kişilere karşı Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. sayılı dosyası ile dava açtığını, davanın «derdestlik» nedeniyle reddi gerektiğini, 1991 model... marka ... plaka sayılı aracı 9.250,00 TL bedel karşılığında davacı ...'a sattıklarını, 1.000,00 TL peşinat aldıklarını, 2007 yılında 1997 model ... marka ... plaka sayılı aracı 14.500,00 TL bedelle davacıya sattıklarını, «takas» olarak davacıdan ... plaka sayılı minibüsü aldıklarını, aracı alırken davacının herhangi bir peşinat vermediğini, davacının eşine ait ... marka aracı satmak için v …
… ödendiğini, yine müvekkilinin 2007 yılında davalılardan 1997 model ... marka aracı 14.500,00 TL'ye satın aldığını, 3.500,00 TL peşinat verdiğini, 1991 model aracın «takas» olarak 8.500,00 TL bedelle davalılara verildiğini, geriye kalan 2.500,00 TL borç için satın aldığı araç üzerine 5.000,00 TL'lik «rehin» konulduğunu, borcu ödeyemeyince eşine ait aracı davalılara 8.500,00 TL bedelle verdiğini ileri sürerek 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL bo …
Benzer bu karardaMahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 15.11.2017 tarih, 2017/191 E. ve 2017/746 K. sayılı kararı ile eldeki davada «menfi tespiti» talep edilen birden fazla borç ilişkisinin birbirine bağlantılı şekilde davaya konu edildiği ve dava «sebebinin» «kesin» hükümdeki dava sebebinden daha geniş mahiyette olduğu, bu itibarla bu davada kesin hükmün varlığından söz edilemeyeceği, davalıların «isticvablarındaki» beyanlarına ve 16.05.2014 «havale» tarihli billirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne, davacının 1991 model Ford Transit marka ... plakalı araç nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, bu aracın satışı için düzenlenen senetlerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacının 1997 model Ford marka ...plakalı araç nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve Nurdağ İcra Dairesi 2009/118 sayılı dosyasındaki «rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla takibin iptaline ve 2.000,00 TL «icra inkar tazminatının» davacıya ödenmesine, davacının 3.349,00 TL alacağının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. ve 2012/111 K. sayılı dosyasının 15.09.2021 tarihinde kesinleşmiş olduğu, bu davada «kesin» hüküm varlığından söz edilemeyeceği, davanın hukuki sebepleri aynı ise de vakaların değişik olması nedeniyle davaların aynı olmadığının kabulü gerektiği, «isticvabına» başvurulan davalılarca 1997 model ...plakalı minibüsün 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, «takas» olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model ... plaka sayılı minibüsü verdiği, bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin …
… ettiği, bu minvalde davalıların beyanları da dikkate alınmak suretiyle araçların bedelleri gözönünde bulundurularak, denetime ve hükme elverişli bulunan 16.05.2014 «havale» tarihli rapok doğrultusunda, karar 29.06.2007 tarih 4287 yevmiye numaralı Nurdağ Noterliğince düzenlenmiş 5.000,00 TL bedelli «rehin» konusu borcun bulunmadığı ve davacının davalılara 3.349,00 TL fazla ödeme yaptığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:peşin harç · harç tamamlama · rehnin paraya çevrilmesi · menfi tespit davası · tespit davası · kötü niyet tazminatı · bono · kötü niyet
Benzer bu kararda20.06.2012 tarihinde de aynı davacı tarafından aynı davalılar aleyhine, 2009/277 Esas sayılı dosyaya konu bonolarında içinde bulunduğu «bonolar» ve borç ilişkileri nedeniyle «menfi tespit davası» açılmıştır.
Hukuk Dairesinin 30.11.2016 tarih, 2016/4784 E. ve 2016/15350 K. sayılı kararıyla mahkemece belirtilen talepler yönünden toplam dava değeri belirlenip eksik «peşin harç tamamlanarak» yargılamaya devam edilmesi gerekirken dava dilekçesinde düşük gösterilen bedel üzerinden yatırılan eksik peşin harç ile yargılamaya devam edilmesi 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32 nci maddesi hükmüne aykırılık oluşturduğu gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
… ve yasaya aykırı olduğunu, davacının icra takibinde haksız olmasının yanı sıra takibin kötü niyetle yapıldığının ispatı da şart olduğunu, bu şartlar oluşmadığından «kötü niyet tazminatına» hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozulmasını istemiştir.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 15.11.2017 tarih, 2017/191 E. ve 2017/746 K. sayılı kararı ile eldeki davada «menfi tespiti» talep edilen birden fazla borç ilişkisinin birbirine bağlantılı şekilde davaya konu edildiği ve dava «sebebinin» «kesin» hükümdeki dava sebebinden daha geniş mahiyette olduğu, bu itibarla bu davada kesin hükmün varlığından söz edilemeyeceği, davalıların «isticvablarındaki» beyanlarına ve 16.05.2014 «havale» tarihli billirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne, davacının 1991 model Ford Transit marka ... plakalı araç nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, bu aracın satışı için düzenlenen senetlerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacının 1997 model Ford marka ...plakalı araç nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve Nurdağ İcra Dairesi 2009/118 sayılı dosyasındaki «rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla takibin iptaline ve 2.000,00 TL «icra inkar tazminatının» davacıya ödenmesine, davacının 3.349,00 TL alacağının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/9679 E. 2018/4686 K.
Ortak:rehin
İncelediğiniz kararda… ödendiğini, yine müvekkilinin 2007 yılında davalılardan 1997 model ... marka aracı 14.500,00 TL'ye satın aldığını, 3.500,00 TL peşinat verdiğini, 1991 model aracın «takas» olarak 8.500,00 TL bedelle davalılara verildiğini, geriye kalan 2.500,00 TL borç için satın aldığı araç üzerine 5.000,00 TL'lik «rehin» konulduğunu, borcu ödeyemeyince eşine ait aracı davalılara 8.500,00 TL bedelle verdiğini ileri sürerek 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL bo …
Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının, araç üzerindeki «rehin» nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, rehnin kaldırılması ve davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davanın kabulü ile davacı tarafından müşteri ...'ın borcu için ... plakalı aracın üzerine konulan «rehin sözleşmesi» gereğince davacının bankaya borçlu olmadığının tespiti ile araç üzerine konulan rehnin kaldırılmasına dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rehin sözleşmesi
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davanın kabulü ile davacı tarafından müşteri ...'ın borcu için ... plakalı aracın üzerine konulan «rehin sözleşmesi» gereğince davacının bankaya borçlu olmadığının tespiti ile araç üzerine konulan rehnin kaldırılmasına dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/2682 E. 2021/2306 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:cezai şart
Benzer bu kararda… göre, davanın kısmen kabulü ile, 5.500,00 TL tazminatın 15/07/1997 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 10.000 USD «cezai şartın» faiziyle davalı ...'den tahsiline, sair hususlarda daha önce verilen karar kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına dair verilen kararın davalı .. …
2 benzer karar daha
-
Ortaklar Kurulu Kararının İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14645 E. 2017/528 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ortaklar kurulu kararının iptali · ortaklar kurulu kararı
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, asıl davanın kabulü ile 08.05.2000 tarihli «ortaklar kurulu kararının iptaline», birleşen davada ise tasfiyeye ilişkin usulüne uygun olarak alınan 13.06.1997 tarihli kararın tescili isteminin reddinin doğru olmadığı gerekçesiyle, Ticaret Sicil Müdürlüğünün red işleminin iptaline dair verilen kararın davalılar vekillerince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/10096 E. 2011/10912 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:pay devrinin tescili · pay defterine tescil · limited şirket pay devri · pay devri · satış sözleşmesi · pay defteri · hisse devir sözleşmesi · muvafakat
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan delillere dayanılarak, davacının 24.01.1997 tarihli «hisse devir sözleşmesi» ile noterde 24 hissesini davalılara devrettiği, devir işlemine diğer ortakların «muvafakat» ettikleri, davalıların «pay devrinin tescil» ve «ilanı» için yükümlülüklerini yerine getirmeyi «taahhüt» ettikleri, noterlikçe pay devrine ilişkin düzenlenen «satış sözleşmesi» sırasında bütün ortakların bulunduğu gerekçesiyle, pay devrinin kanuna ve usule uygun olarak yapıldığının tespitine, devrin şirket «pay defterine tescili» ile ticaret sicilince «masrafı» davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ilanına karar verilmiştir.
Dava, «limited şirketteki pay devrinin tescil» ve «ilanına» ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2025/257 E. , 2025/2523 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2023/88 Esas, 2024/5 Karar
HÜKÜM
Kısmen kabul
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara ait ... Otomotiv isimli işyerinden 2005 yılında 1991 model... marka aracı 9.250,00 TL karşılığında satın aldığını, 1.000,00 TL'sini peşin verdiğini, kalan borca karşılık senet düzenlendiğini, borcun ödendiğini, yine müvekkilinin 2007 yılında davalılardan 1997 model ... marka aracı 14.500,00 TL'ye satın aldığını, 3.500,00 TL peşinat verdiğini, 1991 model aracın takas olarak 8.500,00 TL bedelle davalılara verildiğini, geriye kalan 2.500,00 TL borç için satın aldığı araç üzerine 5.000,00 TL'lik rehin konulduğunu, borcu ödeyemeyince eşine ait aracı davalılara 8.500,00 TL bedelle verdiğini ileri sürerek 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, araç üzerindeki rehin nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, rehnin kaldırılmasını ve %40 tazminata hükmedilmesini, müvekkilinin davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçelerinde özetle; davacının ayrı sebebe dayanarak aynı kişilere karşı Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. sayılı dosyası ile dava açtığını, davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, 1991 model... marka ... plaka sayılı aracı 9.250,00 TL bedel karşılığında davacı ...'a sattıklarını, 1.000,00 TL peşinat aldıklarını, 2007 yılında 1997 model ... marka ... plaka sayılı aracı 14.500,00 TL bedelle davacıya sattıklarını, takas olarak davacıdan ... plaka sayılı minibüsü aldıklarını, aracı alırken davacının herhangi bir peşinat vermediğini, davacının eşine ait ... marka aracı satmak için vekâletname verdiğini, aracın satılmasından sonra davacının kendilerine 1.000,00 TL borcunun kaldığını, bu borç dururken kendilerinden ikinci aracı aldığını, üç araç dışında başka hiçbir alışverişin ve ticari ilişkilerinin olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. 2012/111 K. sayılı dosyasının 15.09.2021 tarihinde kesinleştiği, anılan dosyada davacının davalılardan her biri 580,00 TL bedelli toplam 8.700,00 TL bedelli 15 adet senetten dolayı borcunun olmadığının tespitini talep ettiği, talebin kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 8.200,00 TL borcu olduğunun tespit edildiği, davalılının işbu davanın kesin hüküm nedeniyle reddinin gerektiğini söylediği, ilk davada senetler dolayısıyla davacının borçlu olmadığının tespiti yönünden yargılama yapıldığı, dosyanın kesinletiği anlaşıldığından bu husustaki davacı talebi yönünden dosyanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, isticvabına başvurulan davalılarca “1997 model ...
plakalı minibüsün 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, takas olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model ... plaka sayılı minibüsü verdiği, bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin davacıya sattıklarını ve ayrıca 1997 model ... plakalı aracın alımı esnasında ilk aldığı aracın takası ile birlikte davacının eşine ait ... aracı satmak için kendilerine vekaletname verildiğini” ayrı ayrı kabul ettikleri, nitekim davacının eşinin 08.09.2008 tarihli vekaletname ile davalıları vekil tayin ettiği, bu minvalde davalıların beyanları da dikkate alınmak suretiyle araçların bedellerinin gözönünde bulundurulduğu, bilirkişilerce dosyaya sunulan 16.05.2014 havale tarihli rapor üzerinden daha önce senetlere ilişkin kesin hüküm de gözetilerek davacının borçlu olduğu miktarın belirlendiği gerekçesiyle gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı ve davalılar arasında 2005 yılında 1991 model...
marka ... plakalı araç nedeniyle yapılan satışa ilişkin davacının davalılara borcu olmadığının tespitine, bu ilişkiye dayalı herhangi icra takibi bulunmadığından %40 icra inkâr tazminatı talebinin reddine, Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E., 2012/111 K. sayılı ilamı ile davacı ve davalılar arasında 2005 yılında 1991 model... marka ... plakalı aracın satışına dair düzenlenen 12.02.2007 tarihli ödeme günü 28.03.2007 olan, aynı tarih ödeme günü 28.04.2007, aynı tarih ödeme günü 28.05.2007, aynı tarih ödeme günü 28.06.2007, aynı tarih ödeme günü 28.07.2007, aynı tarih ödeme günü 28.08.2007, aynı tarih ödeme günü 28.09.2007, aynı tarih ödeme günü 28.10.2007, aynı tarih ödeme günü 28.11.2007, aynı tarih ödeme günü 28.12.2007, aynı tarih ödeme günü 28.01.2008, aynı tarih ödeme günü 28.02.2008, aynı tarih ödeme günü 28.03.2008, aynı tarih ödeme günü 28.04.2008 ve aynı tarih ödeme günü 28.05.2008 tarihi olan 580,00 TL meblağlı davalı ...
imzalı senetlere ilişkin yargılama yapıldığından kesin hüküm nedeniyle davanın reddine, davacı ve davalılar arasında 2007 yılında 1997 model ... marka beyaz renkli ... plakalı araç nedeniyle yapılan satışa ilişkin davacının davalılara 5.250,00 TL borcu olduğunun tespitine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının, araç üzerindeki rehin nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, rehnin kaldırılması ve davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2.Davacı talebi ile Nurdağ Asliye Hukuk Mahkemesince isticvabına başvurulan davalıların “1997 model ... plakalı minibüsü 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, takas olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model ... plaka sayılı minibüsü verdiğini, bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin davacıya sattıklarını ve ayrıca 1997 model ... plakalı aracın alımı esnasında ilk aldığı aracın takası ile birlikte davacının eşine ait ... aracı satmak için kendilerine vekâletname verildiğini ve taraflar arasında başka bir ticari ilişki bulunmadığını” ayrı ayrı beyan ettikleri, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da davacının davalılardan satın aldığı iki araç karşılığı 23.750,00 TL borçlandığı, buna karşılık davacının davalılara toplam 27.099,00 TL ödeme yaptığı, davacının fazla yaptığı 3.349,00 TL ödeme nedeniyle davalılardan alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. sayılı dosyasında davacının davalılardan her biri 580,00 TL bedelli toplam 8.700,00 TL bedelli 15 adet senetten dolayı borcunun olmadığının tespitini talep ettiği, 16.02.2012 tarih, 2012/111 K. sayılı ilam ile talebin kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 8.200,00 TL borcu olduğuna karar verildiği görülmüştür. Mahkemece, bilirkişilerce dosyaya sunulan 16.05.2014 havale tarihli rapor üzerinden daha önce senetlere ilişkin kesin hüküm gözetilerek davacının borçlu olduğu miktar çıkarılmış ve kalan miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de hükme esas alınan raporda kesinleşen dosya kapsamı değerlendirilerek davacının davalılara toplam 27.099,00 TL ödeme yaptığı, böylece davacının fazla yaptığı 3.349,00 TL ödeme nedeniyle davalılardan alacaklı olduğu tespit edildiğine göre;
Mahkemece kesinleşen Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E., 2012/111 K. sayılı dosyası kapsamında;
12. 02.2007 tarihli ödeme günleri 28.03.2007 olan, 28.04.2007, 28.05.2007, 28.06.2007, 28.07.2007, 28.08.2007, 28.09.2007, 28.10.2007, 28.11.2007, 28.12.2007, 28.01.2008, 28.02/2008, 28.03.2008, 28.04.2008 ve 28.05.2008 olan 580,00 TL meblağlı davalı ... imzalı senetler bakımından verilen kesinleşmiş hükmün nazara alınarak, davacının diğer talepleri bakımından menfi tespit isteminin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle borçlu olduğunun tespitine karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olup kabule göre de olumsuz tespit yerine olumlu tespit şeklinde hüküm kurulması da doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
V.SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca Mahkeme kararının BOZULMASINA, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine, 16.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1158220500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz