Menfi Tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/6550 E. 2024/3866 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yargılama giderinden sorumluluk↗ harç ikmali↗ borçlu olunmadığının tespiti↗ sözleşmeden doğan dava↗ satış sözleşmesi↗ sözleşmenin feshi↗ satım sözleşmesi↗ kötü niyet tazminatı↗ ifa↗ bono↗ kötü niyet↗ fatura↗ iflas↗ ihtarname↗ harç↗ menfi tespit↗ yükleten (shipper)↗ vekalet ücreti↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 10.06.2014 tarih, 2013/329 E. ve 2014/223 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemiz 17.03.2021 tarih, 2020/2842 E. ve 2021/2580 K. sayılı kararı ile mahkemece taraflar arasındaki ihtilafın 15.797,47 TL olduğu konusunda bir çekişme bulunmamasına rağmen icapsız yere senet tutarının tamamı üzerinden harç ikmal ettirilerek ve bu miktar üzerinden red kararı verilip davacıyı fazladan vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu tutacak şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi satışa konu aracın ticari araç olduğu gözetilerek ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılmamış olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 14.01.2022 tarih, 2021/182 E. ve 2022/8 K. sayılı kararı ile taraflar arasında akdedilen araç sipariş-satış sözleşmesi ile davalı şirketten 157.500,00 TL bedelli bir araç satın alındığı, sözleşmenin geçerli ve davalı firmanın sözleşmeden doğan borcunu ifa ettiğinin dosya kapsamında sabit olduğu, davacı tarafın sözleşmenin feshini gerektirir haklı bir nedenin varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; satışa konu araçta tadilat yapılsa dahi toplu taşıma işinde kullanılamayacağından müvekkilinin hukuken geçerliliği bulunmayan, tarihi dahi ihtarname tarihinden sonra doldurulmuş olan araç satış sözleşmesinden haklı olarak caydığını, mal tesliminin de henüz yapılmadığını, satışa konu araç için fatura da kesilmediğini, sözleşmenin ve senedin ihtarname tarihinden sonra doldurularak işleme konulmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davanın kabulüne ve %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, araç satım sözleşmesi gereği verilen bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı uyarınca yargılamanın asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile yapıldığının anlaşılmasına ve bozma ilamı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/2842 E. 2021/2580 K.
Ortak:yargılama giderinden sorumluluk · harç ikmali · borçlu olunmadığının tespiti · satış sözleşmesi · sözleşmenin feshi · satım sözleşmesi · ihtarname · harç
İncelediğiniz kararda… yılı kararı ile mahkemece taraflar arasındaki ihtilafın 15.797,47 TL olduğu konusunda bir çekişme bulunmamasına rağmen icapsız yere senet tutarının tamamı üzerinden «harç ikmal» ettirilerek ve bu miktar üzerinden red kararı verilip davacıyı fazladan «vekalet ücreti» ve «yargılama giderinden sorumlu» tutacak şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi satışa konu aracın ticari araç olduğu gözetilerek ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılmamış olmasının da us …
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 14.01.2022 tarih, 2021/182 E. ve 2022/8 K. sayılı kararı ile taraflar arasında akdedilen araç sipariş-«satış sözleşmesi» ile davalı şirketten 157.500,00 TL bedelli bir araç satın alındığı, sözleşmenin geçerli ve davalı firmanın «sözleşmeden doğan» borcunu «ifa» ettiğinin dosya kapsamında sabit olduğu, davacı tarafın «sözleşmenin feshini» gerektirir haklı bir nedenin varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… myiz dilekçesinde özetle; satışa konu araçta tadilat yapılsa dahi toplu taşıma işinde kullanılamayacağından müvekkilinin hukuken geçerliliği bulunmayan, tarihi dahi «ihtarname» tarihinden sonra doldurulmuş olan araç «satış sözleşmesinden» haklı olarak caydığını, mal «tesliminin» de henüz yapılmadığını, satışa konu araç için «fatura» da kesilmediğini, sözleşmenin ve senedin ihtarname tarihinden sonra doldurularak işleme konulmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davanın kabulüne ve %20'den az olmamak kaydıyla «kötü niyet tazminatının» davalıdan alınmasına karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; davalının 28.02.0213 tarihli araç sipariş-«satış sözleşmesi» ile davalı şirketten 157.500,00 TL bedelle yeni araç satın aldığı, 2918 sayılı Yasa'nın 20/a maddesi uyarınca yeni araç satışlarında satış sözleşmesinin noterde yapılması zorunluluğu olmadığı, aracın yetkili satıcıdan satın alınması halinde adına sahiplik belgesi niteliğindeki faturanın düzenlenmesi ile aracın mülkiyetinin alıcıya geçeceği, sözleşmenin geçerli olduğu buna göre herkesin edimini yerine getirmesi gerektiği, davalının edimini yerine getirdiği, davacı tarafından sipariş edilen aracı «teslime» hazır bulundurduğu, davacı yönünden «sözleşmenin feshi» koşullarının oluşmadığı, davacının «ihtarnamesinde» ileri sürdüğü hususların sözleşmenin feshi için yeterli olmadığı, senedin «bedelsiz» kaldığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Buna rağmen mahkemece icapsız yere senet tutarının tamamı üzerinden «harç ikmal» ettirilerek ve bu miktar üzerinden red kararı verilip davacıyı fazladan «vekalet ücreti» ve «yargılama giderinden sorumlu» tutacak şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi satışa konu aracın ticari araç olduğu gözetilerek ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılmamış olması da usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Dava, araç «satım sözleşmesi» gereği verilen bonodan dolayı «borçlu olunmadığının tespiti» talebine ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:maktu harç · bedelsizlik · kambiyo senedi · cezai şart
Benzer bu kararda2-Davalı «kambiyo senedini» takibe koyarken senet toplamının tutarı üzerinden değil dayanak sözleşmedeki «cezai şart» tutarı üzerinden talepte bulunmuştur.
Mahkemece, yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; davalının 28.02.0213 tarihli araç sipariş-«satış sözleşmesi» ile davalı şirketten 157.500,00 TL bedelle yeni araç satın aldığı, 2918 sayılı Yasa'nın 20/a maddesi uyarınca yeni araç satışlarında satış sözleşmesinin noterde yapılması zorunluluğu olmadığı, aracın yetkili satıcıdan satın alınması halinde adına sahiplik belgesi niteliğindeki faturanın düzenlenmesi ile aracın mülkiyetinin alıcıya geçeceği, sözleşmenin geçerli olduğu buna göre herkesin edimini yerine getirmesi gerektiği, davalının edimini yerine getirdiği, davacı tarafından sipariş edilen aracı «teslime» hazır bulundurduğu, davacı yönünden «sözleşmenin feshi» koşullarının oluşmadığı, davacının «ihtarnamesinde» ileri sürdüğü hususların sözleşmenin feshi için yeterli olmadığı, senedin «bedelsiz» kaldığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı «menfi tespit» davasını açarken «maktu harç» yatırmıştır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/6550 E. , 2024/3866 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2021/182 Esas, 2022/8 Karar
HÜKÜM
Ret
Taraflar arasındaki menfi tespit bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile aralarındaki harici araç satışına ilişkin ön sözleşmeye istinaden davalıya güvence olarak bono verildiğini, bu ön sözleşmenin gerçekleşmesi için gerekli şartların sonradan ortadan kalktığını, davalının sözleşmeden cayılmayacağını bildirdiği gibi bonoyu da kısmi olarak takibe koyduğunu, davalının herhangi bir alacağının olmadığını ileri sürerek takibin iptaline, bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine ve %20'den aşağı olmamak üzere haksız takip tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, davanın reddine ve %20' den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 10.06.2014 tarih, 2013/329 E. ve 2014/223 K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemiz 17.03.2021 tarih, 2020/2842 E. ve 2021/2580 K. sayılı kararı ile mahkemece taraflar arasındaki ihtilafın 15.797,47 TL olduğu konusunda bir çekişme bulunmamasına rağmen icapsız yere senet tutarının tamamı üzerinden harç ikmal ettirilerek ve bu miktar üzerinden red kararı verilip davacıyı fazladan vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu tutacak şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi satışa konu aracın ticari araç olduğu gözetilerek ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılmamış olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 14.01.2022 tarih, 2021/182 E. ve 2022/8 K. sayılı kararı ile taraflar arasında akdedilen araç sipariş-satış sözleşmesi ile davalı şirketten 157.500,00 TL bedelli bir araç satın alındığı, sözleşmenin geçerli ve davalı firmanın sözleşmeden doğan borcunu ifa ettiğinin dosya kapsamında sabit olduğu, davacı tarafın sözleşmenin feshini gerektirir haklı bir nedenin varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; satışa konu araçta tadilat yapılsa dahi toplu taşıma işinde kullanılamayacağından müvekkilinin hukuken geçerliliği bulunmayan, tarihi dahi ihtarname tarihinden sonra doldurulmuş olan araç satış sözleşmesinden haklı olarak caydığını, mal tesliminin de henüz yapılmadığını, satışa konu araç için fatura da kesilmediğini, sözleşmenin ve senedin ihtarname tarihinden sonra doldurularak işleme konulmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davanın kabulüne ve %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, araç satım sözleşmesi gereği verilen bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı uyarınca yargılamanın asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile yapıldığının anlaşılmasına ve bozma ilamı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
14.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1132181900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz