İpoteğin fekki
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/2384 E. 2024/5162 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yasal sorumluluk tutarı↗ 5941 sayılı çek kanunu↗ gayrinakdi kredi↗ çek karnesi↗ ipoteğin kaldırılması↗ ipoteğin fekki↗ yetkili hamil↗ depo kararı↗ yargılama giderleri↗ ipotek↗ rücu↗ ispat yükü↗ hamil↗ kaldırma ve yeniden hüküm↗ karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi↗ kredi sözleşmesi↗ çek↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ dava sebebi↗ cy/cy kaydı↗ vekalet ücreti↗ karar verilmesine yer olmadığına↗ ibraz↗ teminat↗ teslim↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/10 E., 2021/882 K.
Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davalı bankadan kullandığı kredinin teminatı olarak davacıya ait taşınmazın kaydına birinci dereceden 120.000,00 TL tutarlı ipotek tesis edildiğini, kredi borcunun tamamen ödenmesine rağmen henüz ibraz edilmeyen çek yaprakları nedeniyle bankanın riski bulunduğundan bahisle davalı bankanın ipoteği fekketmediğini ileri sürerek 9 yıldır bankaya ibraz edilmeyen çekler nedeniyle bankanın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ipoteğin dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin bankadan kullandığı ve kullanacağı tüm kredilerin teminatını oluşturduğunu, firmanın bankaya iade edilmemiş 20 adet çek nedeniyle 19.780,00 TL çek yaprak riski bulunduğunu, çek yaprakları bankaya iade edilmeden ya da çek yaprakları nedeniyle bankanın ödemekle yükümlü olduğu çek sorumluluk tutarları davalı bankada faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmeden ipoteğin fekkedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5941 sayılı Çek Kanunu'nun (5941 sayılı Kanun) 3 üncü maddesi uyarınca bankanın karşılıksız çıkan her çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu sorumluluk tutarlarının bulunduğu, çek yaprakları eski basımlı olsa da bankanın anılan Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca 30.06.2018 tarihine kadar sorumluğunun devam ettiği, dava konusu çeklerin bankaya ibraz edilmesi, imzanın sahih olması ve çekin karşılığının bulunmaması halinde, bankanın yasal sorumluluk tutarını yetkili hamile ödeyip, ödediği bedeli rücu edebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere çeklerin basım tarihinin 19.04.2007 ve 05.03.2007 olduğunu, 5941 sayılı Kanun'un 6273 sayılı Kanun ile değişik 2 nci maddesi gereğince 5 yıl içinde ibraz edilmeyen çekler hakkında davacının sorumluluğunun sona erdiğini, mahkemenin gerekçesini de anlayamadıklarını, çeklerin basım tarihlerinin daha sonraki bir tarih olduğunun ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı şirketin davalı bankaya kredi sözleşmesinden kaynaklanan nakdi borcunun ödenerek sona erdiği, taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında dava dışı şirkete teslim edilen çek karnelerinin 05.03.2007 ve 19.04.2007 tarihli oldukları, davalı bankaca çeklerin basım tarihinin daha sonraki bir tarih olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, bu durumda davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona erdiği, anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin davadan sonra yargılama sırasında ipoteğin fekkine karar vermesi gerekirken davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, fek koşulları oluştuktan sonraki yargılama sürecinde ipoteği fekketmeyen ve davaya devam eden davalının yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu ipoteğin dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin bankadan kullandığı ve kullanacağı tüm kredilerin teminatını oluşturduğunu, firmanın bankaya iade edilmemiş 20 adet çek nedeniyle 19.780,00 TL çek yaprak riski bulunduğunu, söz konusu ipoteğin adı geçen firmanın davalı bankaya olan doğmuş/doğacak nakdi ve gayrinakdi tüm kredi borçlarını kapsadığını, davaya konu çekler ile ilgili davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihine kadar devam ettiğinden ipoteğin fekki şartlarının oluşmadığını, aynı taşınmaz için Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 E. sayılı dosyasıyla 31.05.2021 tarihinde ipoteğin fekki davası açıldığını, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek 04.06.2021 tarihinde fekkedildiğinden, ipoteği kaldırılan taşınmaz için ipoteğin kaldırılmasına karar verilerek davalı banka aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetli olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ipoteğin fekki istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 incı maddeleri, 5941 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları.
3. Değerlendirme
Dava ipoteğin fekki istemine ilişkindir. Dava konusu aynı taşınmaz için Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 E. sayılı dosyasıyla 31.05.2021 tarihinde ipoteğin fekki davası açılmış, Mahkemenin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek fekkedilmekle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar kesinleşmiştir. Dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek 04.06.2021 tarihinde yargılama sırasında fekkedildiğinden, Mahkemece dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne, ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
İpoteğin fekki | İpoteğin kaldırılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/3892 E. 2017/6092 K.
Ortak:ipoteğin fekki · ipotek · vekalet ücreti
İncelediğiniz karardaAsliye Ticaret Mahkemesinin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, dava konusu taşınmaz üzerindeki «ipotek» 04.06.2021 tarihinde fekkedildiğinden, «ipoteği kaldırılan» taşınmaz için ipoteğin kaldırılmasına karar verilerek davalı banka aleyhine «yargılama giderleri» ve «vekalet ücretine» hükmedilmesinin isabetli olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 E. sayılı dosyasıyla 31.05.2021 tarihinde «ipoteğin fekki» davası açılmış, Mahkemenin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki «ipotek» fekkedilmekle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiş, karar kesinleşmiştir.
Taraflar arasındaki «ipoteğin fekki» davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava, «ipoteğin fekki» istemine ilişkin olup, mahkemece, yargılama esnasında «ipoteklerin» fekkedildiği, dava tarihi itibariyle davalının haksız olmadığı gerekçesiyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine ve taraflar yararına «vekalet ücreti takdirine» yer olmadığına karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, yargılama esnasında yapılan ödemelerle «ipoteklerin» fekkedildiği, davanın konusuz kaldığı, davalının, dava tarihi itibariyle haksız olmadığı gerekçesiyle esas hakkında karar verilmesine ve taraflar yararına «vekalet ücreti takdirine» yer olmadığına karar verilmiştir.
Ancak, mahkemece, davalının dava tarihi itibariyle haksız olmadığı kabul edildiğine göre, kendini vekil ile «temsil» ettiren davalı yararına «vekalet ücretine» hükmolunması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:vekalet ücreti takdiri · temsil
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, yargılama esnasında yapılan ödemelerle «ipoteklerin» fekkedildiği, davanın konusuz kaldığı, davalının, dava tarihi itibariyle haksız olmadığı gerekçesiyle esas hakkında karar verilmesine ve taraflar yararına «vekalet ücreti takdirine» yer olmadığına karar verilmiştir.
2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava, «ipoteğin fekki» istemine ilişkin olup, mahkemece, yargılama esnasında «ipoteklerin» fekkedildiği, dava tarihi itibariyle davalının haksız olmadığı gerekçesiyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine ve taraflar yararına «vekalet ücreti takdirine» yer olmadığına karar verilmiştir.
Ancak, mahkemece, davalının dava tarihi itibariyle haksız olmadığı kabul edildiğine göre, kendini vekil ile «temsil» ettiren davalı yararına «vekalet ücretine» hükmolunması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
İpoteğin fekki | İpoteğin terkini
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/2386 E. 2022/4196 K.
Ortak:ipoteğin fekki · yargılama giderleri · ipotek · kredi sözleşmesi · çek · vekalet ücreti · karar verilmesine yer olmadığına · teminat
İncelediğiniz karardaGerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı şirketin davalı bankaya «kredi sözleşmesinden» kaynaklanan nakdi borcunun ödenerek sona erdiği, taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında dava dışı şirkete «teslim» edilen «çek karnelerinin» 05.03.2007 ve 19.04.2007 tarihli oldukları, davalı bankaca çeklerin basım tarihinin daha sonraki bir tarih olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, bu durumda davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona erdiği, anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin davadan sonra yargılama sırasında «ipoteğin fekkine» karar vermesi gerekirken davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün «kaldırılmasına, yeniden» esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, fek koşulları oluştuktan sonraki yargılama sürecinde ipoteği fekketmeyen ve davaya devam eden davalının «yargılama giderleri» ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, dava konusu taşınmaz üzerindeki «ipotek» 04.06.2021 tarihinde fekkedildiğinden, «ipoteği kaldırılan» taşınmaz için ipoteğin kaldırılmasına karar verilerek davalı banka aleyhine «yargılama giderleri» ve «vekalet ücretine» hükmedilmesinin isabetli olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
Şti.'nin davalı bankadan kullandığı kredinin «teminatı» olarak davacıya ait taşınmazın «kaydına» birinci dereceden 120.000,00 TL tutarlı «ipotek» tesis edildiğini, kredi borcunun tamamen ödenmesine rağmen henüz «ibraz» edilmeyen «çek» yaprakları nedeniyle bankanın riski bulunduğundan bahisle davalı bankanın ipoteği fekketmediğini ileri sürerek 9 yıldır bankaya ibraz edilmeyen çekler nedeniyle bankanın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından «ipoteğin kaldırılmasına» karar verilmesini talep etmiştir.
Benzer bu karardaŞti. lehine kredi borcuna karşılık «teminat» olarak verdiğini, davalı «çek» kanunundaki değişiklik nedeni ile sorumluluk kalktığından ipoteğin fek edildiğini davanın konusunun kalmadığını ileri sürmüş, davacı beyanı ve gelen tapu kayıtlarından ipoteğin fek edildiği anlaşılmış, esasen dava tarihi itibarı ile «ipoteğin fekkini» engelleyen bir alacağın bulunmadığı, bu nedenle dava açılmasına davalının sebep olduğundan «yargılama giderlerinden» davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle ipoteğin fekki nedeni ile «davanın konusu» kalmadığından esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
2- Dava, «ipoteğin fekki» istemine ilişkin olup, mahkemece «ipotek» fekkedildiği için «davanın konusu» kalmadığından esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», dava tarihi itibariyle ipoteğin fekkini engelleyen bir alacak olmadığından «yargılama giderlerinden» davalının sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
Ancak, taraflar arasındaki 29.08.2007 tarihli ‘’Resmi Senet’’ ibareli «ipotek» sözleşmesine göre, davacı, dava dışı şirketin «kefil» sıfatıyla imzalamış olduğu «kredi sözleşmelerinden» kaynaklanan borçlara da «teminat» olmak üzere davalı lehine ipotek tesis etmiş olduğuna göre, mahkemece, davalının bu savunması da dikkate alınarak, gerekirse bu sözleşmelerden dolayı eksik bilgi ve belgelerin temini ile dava tarihinde dava dışı şirketin ipotek sözleşmesinin «teminatı kapsamındaki» kefil sıfatıyla imzaladığı kredi sözleşmelerinden dolayı davalı bankanın alacağı bulunup bulunmadığının bilirkişi marifetiyle tespit edilerek neticesine göre «yargılama giderlerinden sorumluluğa» ilişkin karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik inceleme» ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi isabetli olmamış olup, bu nedenle kararın davalı lehine bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nispi karar harcı · yargılama giderlerinden sorumluluk · vekalet ücreti takdiri · davanın konusu · maktu vekalet ücreti · teminat kapsamı · iş bölümü · kefil
Benzer bu karardaAncak, taraflar arasındaki 29.08.2007 tarihli ‘’Resmi Senet’’ ibareli «ipotek» sözleşmesine göre, davacı, dava dışı şirketin «kefil» sıfatıyla imzalamış olduğu «kredi sözleşmelerinden» kaynaklanan borçlara da «teminat» olmak üzere davalı lehine ipotek tesis etmiş olduğuna göre, mahkemece, davalının bu savunması da dikkate alınarak, gerekirse bu sözleşmelerden dolayı eksik bilgi ve belgelerin temini ile dava tarihinde dava dışı şirketin ipotek sözleşmesinin «teminatı kapsamındaki» kefil sıfatıyla imzaladığı kredi sözleşmelerinden dolayı davalı bankanın alacağı bulunup bulunmadığının bilirkişi marifetiyle tespit edilerek neticesine göre «yargılama giderlerinden sorumluluğa» ilişkin karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik inceleme» ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi isabetli olmamış olup, bu nedenle kararın davalı lehine bozulması gerekmiştir.
3- Kabule göre de, davanın niteliği itibariyle «nispi harca» tabi olduğu gibi «vekalet ücretinin» dava değeri üzerinden takdiri gerekirken, yazılı şekilde «maktu vekalet ücreti takdirine» karar verilmesi isabetli olmamış olup, bu husus kabule göre davacı lehine bozma nedeni yapılmıştır.
Hukuk Dairesi ve tüm dosya kapsamına göre; davacının sahibi olduğu Ankara Keçiören tapusunda kayıtlı 31315 ada 7 parseldeki 12 nolu «bölümü» dava dışı ...
Şti. lehine kredi borcuna karşılık «teminat» olarak verdiğini, davalı «çek» kanunundaki değişiklik nedeni ile sorumluluk kalktığından ipoteğin fek edildiğini davanın konusunun kalmadığını ileri sürmüş, davacı beyanı ve gelen tapu kayıtlarından ipoteğin fek edildiği anlaşılmış, esasen dava tarihi itibarı ile «ipoteğin fekkini» engelleyen bir alacağın bulunmadığı, bu nedenle dava açılmasına davalının sebep olduğundan «yargılama giderlerinden» davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle ipoteğin fekki nedeni ile «davanın konusu» kalmadığından esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/2032 E. 2017/5121 K.
Ortak:ipoteğin fekki · İpoteğin fekki
İncelediğiniz karardaTaraflar arasındaki «ipoteğin fekki» davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı şirketin davalı bankaya «kredi sözleşmesinden» kaynaklanan nakdi borcunun ödenerek sona erdiği, taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında dava dışı şirkete «teslim» edilen «çek karnelerinin» 05.03.2007 ve 19.04.2007 tarihli oldukları, davalı bankaca çeklerin basım tarihinin daha sonraki bir tarih olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, bu durumda davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona erdiği, anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin davadan sonra yargılama sırasında «ipoteğin fekkine» karar vermesi gerekirken davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün «kaldırılmasına, yeniden» esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, fek koşulları oluştuktan sonraki yargılama sürecinde ipoteği fekketmeyen ve davaya devam eden davalının «yargılama giderleri» ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
Şti.'nin bankadan kullandığı ve kullanacağı tüm kredilerin «teminatını» oluşturduğunu, firmanın bankaya iade edilmemiş 20 adet «çek» nedeniyle 19.780,00 TL çek yaprak riski bulunduğunu, söz konusu ipoteğin adı geçen firmanın davalı bankaya olan doğmuş/doğacak nakdi ve gayrinakdi tüm kredi borçlarını kapsadığını, davaya konu çekler ile ilgili davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihine kadar devam ettiğinden «ipoteğin fekki» şartlarının oluşmadığını, aynı taşınmaz için Ankara 9.
Benzer bu karardaMahkemece, davanın kabulü ile «ipoteğin fekkine» dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/2384 E. , 2024/5162 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
SAYISI 2022/1573 Esas, 2022/1544 Karar
HÜKÜM
Davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2021/10 E., 2021/882 K.
Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davalı bankadan kullandığı kredinin teminatı olarak davacıya ait taşınmazın kaydına birinci dereceden 120.000,00 TL tutarlı ipotek tesis edildiğini, kredi borcunun tamamen ödenmesine rağmen henüz ibraz edilmeyen çek yaprakları nedeniyle bankanın riski bulunduğundan bahisle davalı bankanın ipoteği fekketmediğini ileri sürerek 9 yıldır bankaya ibraz edilmeyen çekler nedeniyle bankanın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ipoteğin dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin bankadan kullandığı ve kullanacağı tüm kredilerin teminatını oluşturduğunu, firmanın bankaya iade edilmemiş 20 adet çek nedeniyle 19.780,00 TL çek yaprak riski bulunduğunu, çek yaprakları bankaya iade edilmeden ya da çek yaprakları nedeniyle bankanın ödemekle yükümlü olduğu çek sorumluluk tutarları davalı bankada faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmeden ipoteğin fekkedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5941 sayılı Çek Kanunu'nun (5941 sayılı Kanun) 3 üncü maddesi uyarınca bankanın karşılıksız çıkan her çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu sorumluluk tutarlarının bulunduğu, çek yaprakları eski basımlı olsa da bankanın anılan Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca 30.06.2018 tarihine kadar sorumluğunun devam ettiği, dava konusu çeklerin bankaya ibraz edilmesi, imzanın sahih olması ve çekin karşılığının bulunmaması halinde, bankanın yasal sorumluluk tutarını yetkili hamile ödeyip, ödediği bedeli rücu edebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere çeklerin basım tarihinin 19.04.2007 ve 05.03.2007 olduğunu, 5941 sayılı Kanun'un 6273 sayılı Kanun ile değişik 2 nci maddesi gereğince 5 yıl içinde ibraz edilmeyen çekler hakkında davacının sorumluluğunun sona erdiğini, mahkemenin gerekçesini de anlayamadıklarını, çeklerin basım tarihlerinin daha sonraki bir tarih olduğunun ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı şirketin davalı bankaya kredi sözleşmesinden kaynaklanan nakdi borcunun ödenerek sona erdiği, taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında dava dışı şirkete teslim edilen çek karnelerinin 05.03.2007 ve 19.04.2007 tarihli oldukları, davalı bankaca çeklerin basım tarihinin daha sonraki bir tarih olduğuna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı, bu durumda davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona erdiği, anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin davadan sonra yargılama sırasında ipoteğin fekkine karar vermesi gerekirken davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, fek koşulları oluştuktan sonraki yargılama sürecinde ipoteği fekketmeyen ve davaya devam eden davalının yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu ipoteğin dava dışı ... Bilgisayar İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin bankadan kullandığı ve kullanacağı tüm kredilerin teminatını oluşturduğunu, firmanın bankaya iade edilmemiş 20 adet çek nedeniyle 19.780,00 TL çek yaprak riski bulunduğunu, söz konusu ipoteğin adı geçen firmanın davalı bankaya olan doğmuş/doğacak nakdi ve gayrinakdi tüm kredi borçlarını kapsadığını, davaya konu çekler ile ilgili davalı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihine kadar devam ettiğinden ipoteğin fekki şartlarının oluşmadığını, aynı taşınmaz için Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 E. sayılı dosyasıyla 31.05.2021 tarihinde ipoteğin fekki davası açıldığını, Ankara 9.
Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek 04.06.2021 tarihinde fekkedildiğinden, ipoteği kaldırılan taşınmaz için ipoteğin kaldırılmasına karar verilerek davalı banka aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetli olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ipoteğin fekki istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 incı maddeleri, 5941 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları.
3. Değerlendirme
Dava ipoteğin fekki istemine ilişkindir. Dava konusu aynı taşınmaz için Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 E. sayılı dosyasıyla 31.05.2021 tarihinde ipoteğin fekki davası açılmış, Mahkemenin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek fekkedilmekle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar kesinleşmiştir. Dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek 04.06.2021 tarihinde yargılama sırasında fekkedildiğinden, Mahkemece dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne, ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1130862000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz