Alacak

11. Hukuk Dairesi         2023/4953 E.  ,  2024/2324 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2022/246 Esas, 2023/147 Karar

HÜKÜM

Ret

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkili ve davalı ...’nun ekte sunulan 15.12.2008 tarihli satış protokolünde görüleceği üzere davalı adına kayıtlı Eşme İlçesi, İstasyon Mevkii 379 ada 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 parselde bulunan yedi parça taşınmazın alım satımı konusunda anlaştıklarını, davacı müvekkilinin mezkur sözleşme ile yükümlendiği edimleri ifa etmiş olmasına karşın davalının bugüne kadar yükümlenmiş olduğu edimi ifa etmediğini, satış sözleşmesine konu taşınmazları müvekkiline devretmediğini, satış bedelinin uhdesinde sebepsiz kaldığını ileri sürerek ödenmiş olan satış bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; davacı tarafın davasına dayanak yaptığı protokolün davacı ve T. U. tarafından birlikte imzalandığını, iki şahıs arasında mecburi dava arkadaşlığı olup birlikte dava açmaları gerektiğini, davaya dayanak sözleşmenin Bozoğlu Akaryakıt ve Otomotiv Ticaret Lt. Şti. adına imzalandığından taraflarına dava yöneltilemeyeceğini, protokolde belirtilen şartlara uygun davranmayıp protokolün hükümsüz kalmasını sağlayan davacının protokole dayalı hak talep etmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, davacının kendisi veya devrettiği şirket adına yaptığı ödemelerin tamamı ancak ve ancak şirketin devri için öngörülen 100.000,00 TL civarında olup, davacı tarafın bunun haricinde isteyebileceği gerek şahsına verilmiş, gerekse adına yapılmış bir ödemesi bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 03.05.2016 tarih, 2012/187 E. ve 2016/178 K. sayılı kararı ile dava konusu protokolde tarafların şirket hissesi ve 7 parsel taşınmazın toplam 400.000,00 TL karşılığı devri borcunun düzenlendiği, protokolün 2 nci maddesine göre taşınmazlar üzerindeki petrol istasyonundaki şirket hisselerinin davalı tarafından devredildiği, 4 üncü maddedeki düzenlemeye göre davacının 7 parsel taşınmazın devri için üzerine düşen 300.000,00 TL’ye yönelik ödeme yapmadığı ancak sözleşme sonrasında davalının devrettiği şirketin EPDK‘ya 120.000,00 TL borcunun olduğunun davacı tarafından öğrenildiği, bu durumu davacı sözleşme sırasında bilseydi sözleşmeyi yapmayacağı, buna göre davalının sözleşme öncesi sorumluluğunun bulunduğu, davacının tüm protokole göre yaptığı ödemelerin davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 105.158,77 TL’nin davacıya faiziyle birlikte iadesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 06.03.2019 tarih, 2017/159 E. ve 2019/1409 K. sayılı kararıyla taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olmasının resmi şekilde düzenlenmiş bulunmalarına bağlı olduğu, dava konusu sözleşmenin resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğu, bu durumda herkesin aldığını iade ile yükümlü bulunduğu, davacının öncelikle protokolün 4 üncü maddesi uyarınca taşınmazların satışı için davacıya yaptığı ödemeleri yazılı delille ispatlaması gerektiği, mahkemece, dava konusu olmayan şirket hisse satışı ile ilgili yapılan ödemeler dikkate alınarak yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı, protokolün 4 üncü maddesi uyarınca davacı tarafından davalıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılarak bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 21.01.2020 tarih, 2019/175 E. ve 2020/33 K. sayılı kararı ile geçersiz sözleşmelerin herhangi bir hukuki sonuç doğurmadığı, ancak tarafların verdiklerini, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilecekleri, dosya kapsamında yapılan ödemeler ve bozma öncesi alınan bilirkişi raporları incelendiğinde, davacının davalının borçları için 105.158,77 TL ödeme yaptığı, ancak protokolün 4 üncü ve 5 inci maddelerine istinaden yapılmış bir ödemenin bulunmadığı, bozma sonrası davacı tarafa protokolün 4 üncü maddesi uyarınca yapılan ödemelere ilişkin belgeleri sunması için süre verildiği, davacı tarafından yeni bir belge sunulmadığı, buna göre davacının protokolün 4 üncü maddesi uyarınca taşınmazların satışı için davalıya yaptığı ödemeleri yazılı delille ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

D. Bozma Kararı

Dairemizin 03.03.2022 tarih, 2020/5234 E. ve 2022/1454 K. sayılı eksik inceleme ile karar verildiği, denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen 15.12.2008 tarihli protokol başlıklı sözleşmenin 4 üncü maddesinde belirtilen satışa konu işyeri ve arsa vasfındaki taşınmazların devrinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 706 ncı maddesine göre resmi şekilde yapılması gerektiği, dava konusu sözleşme resmi yazılı olmadığından geçersiz olduğu ve herkesin verdiğini iade ile yükümlü bulunduğu, davacının alacak talebinin kabulü için söz konusu protokolün 4 üncü maddesi uyarınca taşınmazların satışı için davacıya yaptığı ödemeleri yazılı delille ispatlaması gerektiği, davacı tarafından protokolün 4 üncü maddesi uyarınca taşınmazın devri için ödeme yapıldığını gösterir, ispat koşullarını sağlar yazılı delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamında sunulan ödeme belgelerinin anılan taşınmazların takdiyatsız biçimde devrini sağlamak için yapıldığını, sadece şirketin devri için değil taşınmazın devri için de ödeme yapıldığının ödenen tutarların yüksekliğinden anlaşılabileceğini, Y. Ç.'ye yapılan 10.500,00 euronun da protokole istinaden Y.Ç. lehine bu taşınmazlar üzerinde bulunan haczinin kaldırılması için yapıldığını, Y.Ç.'nin de ödemeye ilişkin ikrarı bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasında düzenlenen 15.12.2008 tarihli protokol başlıklı sözleşmenin 4 üncü maddesinde belirtilen satışa konu işyeri ve arsa vasfındaki taşınmazlar nedeniyle ödenen bedelin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 706 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.