İtirazın iptali

11. Hukuk Dairesi         2023/3239 E.  ,  2024/2293 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2022/274 Esas, 2022/1904 Karar

HÜKÜM

Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı ŞUSKİ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... Belediyesi’ne ait 03.03.2014 tarihli ihalesi ile yapılan büz boru alım işini üstlendiğini, ihale gereği tüm malları teslim ettiğini, davacının ihale bedelini alacağı zamanda seçimlerin yapıldığını, Şanlıurfa İlinin büyükşehir olduğunu, belediyelere ait bazı borçların bölüştürüldüğünü, kanalizasyon ihalelerinin ise ŞUSKİ’ye devrolunduğunu, davalı ... Belediyesi’nin ihaleye ilişkin borcunun ŞUSKİ’ye ait olduğunu bildirerek ödemeden kaçındığını, ŞUSKİ’nin ise ihaleye ilişkin borcun Siverek Belediyesi’ne ait olduğunu bildirerek ödemeden kaçındığını, bu sebeple davalılar hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 oranında tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; borçtan sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; borçtan sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddi ile %20 kötü niyet tazminatı istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; Şanlıurfa ilinin Büyükşehir Belediyesi statüsünü kazanmasıyla beraber ilçe belediyelerinin su, kanalizasyon, katı atık, depolama vs. gibi hizmetlerine ilişkin tüm alacak ve borçlarının ilgisine göre ya Büyükşehir Belediyesine ya da bağlı kuruluşuna devredileceğinin düzenlenmiş olduğu, bu kapsamda davaya konu borcun ilgisi nedeniyle borçtan sorumlu tutulması gereken idarenin ŞUSKİ olduğu ve davacının icra takibi başlatmasında kötü niyetli olduğunun ispatlanamadığı gerekçesi ile, davacının Siverek Belediyesi aleyhine açmış olduğu davasının reddine, davacının ŞUSKİ aleyhine açmış olduğu davasının ise kısmen kabulüne, Siverek İcra Müdürlüğünün 2015/4 E.

sayılı takip dosyasında davalı ŞUSKİ'nin 622.636,60 TL asıl alacak yönünden takibe yapmış olduğu itirazın iptali ile asıl alacağa takip tarihi olan 26.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz eklenmek suretiyle takibin devamına ve davalı aleyhine kabul olunan tutarın %20'si oranında tayin edilen 124.527,32 TL icra inkâr tazminatının davalı ŞUSKİ'den alınarak davacıya verilmesine, asli Müdahil ...'ın davasının ise Siverek Belediyesi yönünden reddine, ŞUSKİ aleyhine açmış olduğu davasının ise kabulü ile 55.000,00 TL'nin temlik tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ŞUSKİ'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, kararı davacı vekili, davalı ŞUSKİ vekili ve asli müdahil vekili temyiz etmiş, davacı vekili tarafından 25.12.2020 tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden feragat ettikleri bildirilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 08.12.2021 tarih, 2020/6336 E. ve 2021/6964 K. sayılı kararıyla; "1- Dava, davacı ile davalı ... arasındaki sözleşme ilişkisi ve faturaya dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davalı ... Belediyesi yönünden davanın reddine, davalı Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili, davalı Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi vekili ve asli müdahil vekili tarafından temyiz edilmiştir. Ancak sonrasında davacı vekili tarafından 25.12.2020 tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden feragat ettiği bildirilmiştir. Feragat, HMK’nın 307.maddesi uyarınca istemde bulunanın talep sonucundan vazgeçmesidir. Davacı vekilinin vekaletnamesinde HMK’nın 74. maddesine uygun şekilde temyizden vazgeçmeye yetkili olduğu gözlenmiş olup, 25.12.2020 tarihli dilekçesinin temyiz talebinden feragat mahiyetinde ve sonuç doğurucu nitelikte olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz isteminin feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Mahkemece ilk verilen karar Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi’nin 27.08.2018 tarihli ve 2017/2705 Esas, 2018/4588 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur. Sözkonusu bozma ilamında özetle; “... ihale belgelerinin getirtilmesi, malların teslim edilip edilmediğinin tespit edilmesi, bu ihale dolayısıyla bir ödeme olup olmadığının belirlenmesi, ihale için ayrılan ödeneğin ne olduğunun araştırılması, dava konusu alacağın 55.000,00 TL’lik kısmın temlik edildiğinin ve yine davaya ve takibe dayanak faturanın kapalı fatura olup olmadığının değerlendirilmesi, davacının ticari defterleri ve özellikle davalı ... Belediyesi’nin muhasebe defterlerini karşılıklı inceleyen ayrıntılı bir rapor alınması ve varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi....” gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına rağmen ilam içeriğinde belirtilen hususlarda yeterli araştırmanın yapılmamış olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, kamu kurumu niteliğinde olan davalıların kayıt ve belgelerinin yerinde incelenmesi için, muhasebeci ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişilerin görevlendirilerek gerekli incelemenin yaptırılması, ayrıca T.C.Şanlıurfa Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü tarafından mahkemeye gönderilen 29.02.2016 tarihli ve 13747703-250-E.3165 sayılı cevap yazısı içeriğinde devredilen borçlar arasında dava konusu borcun olup olmadığı, yine davalı kayıtlarında dava konusu borca ilişkin herhangi bir ödeme bulunup bulunmadığı belirlenerek toplanacak delillere göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış ve hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

3-Bozma sebep ve şekline göre, davalı Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi ve asli müdahil vekillerinin temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile; Şanlıurfa ilinin Büyükşehir Belediyesi statüsünü kazanmasıyla beraber ilçe belediyelerinin su, kanalizasyon, katı atık, depolama vs.gibi hizmetlerine ilişkin tüm alacak ve borçlarının ilgisine göre ya Büyükşehir Belediyesine ya da bağlı kuruluşuna devredileceğinin düzenlenmiş olduğu (6360 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesinin sekizinci fıkrası), bu kanun hükmü gereğince toplanan Şanlıurfa Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Başkanlığı'nın 21.03.2014 tarihli toplantısında bu devirlere ilişkin kararların alınmış olduğu, her ne kadar müzekkere cevabınca Şanlıurfa Valiliği İl Mahalli İdareler Müdürlüğü tarafından davaya konu borcun ilgisi nedeniyle komisyonun 6 no.lu kararı gereğince ŞUSKİ'ye devredilmiş olduğu bildirilmiş ise de sözü edilen kararda davaya konu borcun ŞUSKİ'ye devredilmiş olduğu hususunun ayrıca ve açıkça belirtilmemiş olduğunun görüldüğü, ancak aynı komisyon kararlarının 10 numaralı ''diğer hususlar'' başlığında sehven bildirilmeyen ya da sonradan ortaya çıkan su ve kanalizasyon işlerine ilişkin borçların da ŞUSKİ'ye ait olacağı yönünde genel bir ifade bulunduğu, devredilen borçların ayrıntılı açıklamalarının yer almadığı, bilirkişi heyetince davalı ..., Mali Hizmetler Müdürlüğünün kayıt ve belgelerinin incelenmesi neticesinde;

davalı ... Mali Hizmetler Müdürlüğünce, davacı tarafından ihale konusu büz boru ürünlere ilişkin 20.03.2014 tarih ve 4640 sayılı, KDV dahil 710.360,00 TL bedelli faturanın, gerekli yasal kesintiler yapılmasına müteakip 695.520,70 TL (İhale kararına ait damga tutarı 3.425,38 TL, sözleşmeye ait damga vergisi 5.706,96 TL ve diğer ödemelere ait damga 5.706,96 TL) olarak 26.03.2014 tarih ve 2016 yevmiye nosuyla, 320 Emanet hesaplarında ödenmek üzere kayıt altına alınmış olunduğu, daha sonra davalı ... Mali Hizmetler Müdürlüğünce, davacı şirkete 320 Emanet hesaplarında ödenmek üzere kayıt altına alınmış olunduğu 695.520,70 TL tutarında ödemenin de yer aldığı, tarihsiz ve teslim alan imzasız tutanağa istinaden 1.105.663,50 TL “ ....

tarihli ... ve ŞUSKİ arasında teslim tutanağı” Baykan İnşaat Gıda Teks. Nakl. Ltd. Şti'nin 1.105.663,50 TL tutarında alacağının, 29.12.2014 tarih ve 6235 yevmiye nosuyla 500 denge hesabı kullanılarak ... açıklamasıyla hesabın aktarılarak sıfırlanmış olunduğu görülmekle borçtan sorumlu tutulması gereken idarenin ŞUSKİ olduğu gerekçesiyle bu idare aleyhine açılan davanın kabulüne, davalı ... Belediyesi hakkında açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ŞUSKİ vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ŞUSKİ vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini, bozma ilamına uyulmuş olmasına rağmen bozma ilamına uygun işlem yapılmadığını, ihale için ayrılan ödeneğin ne olduğu hususu araştırılmadığı gibi davalı ... Belediyesinin defter ve belgelerinin dosya arasına alınmaksızın bilirkişi raporu düzenlendiğini, asli müdahile dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmeksizin müdahale talebinin kabul edilmesinin usule aykırı olduğunu, temliknamenin idare kayıtlarında bulunmadığı gibi temlik alacaklısı tarafından alacağın davalı idareden talep edilmediğini, dava ve takip konusu faturanın kapalı fatura olduğunu ve bu hususun dikkate alınmadığını, kapalı faturanın ödeme yapıldığı anlamına geldiğini, hüküm fıkrasındaki alacak tutarının da muayyen olmadığını, alacak miktarı içerisinde temlik alacağının bulunup bulunmadığının belli olmadığını, ihale ve fatura konusu boruların teslim edilip edilmediği hususunda açıklayıcı bir bilgi ve belge bulunmadığını, ŞUSKİ'nin 13.03.2014 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile kurulduğunu ve 31.03.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, dolayısıyla ihalenin yapıldığı tarihte doğmuş borçtan sorumlu olmadığını, 6360 sayılı Kanun'un geçici 1/8 inci maddesine göre davalı kurumun sorumlu olmadığını, borcun ödenmesi amacıyla mali hizmetler müdürlüğünce ödeme emri belgesi düzenlendiğini ve emanet hesaplarına aktarıldığını, ihale için ayrılan ödeneğin akıbetinin sorulması gerektiğini, 6360 sayılı Kanun ile kapanan kurumların hem aktifinin hem pasiflerinin devredildiğini, bir kurumun pasifinin devredilip aktifinin devredilmemesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını, alacak miktarı likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ve re'sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, fatura borcuna istinaden başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık borçtan davalı idarelerden hangisinin sorumlu olduğu hususuna ilişkinidir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ŞUSKİ vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı ŞUSKİ vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.