6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yolsuz tescil

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/5741 E. 2024/9185 K. ·

OnandıKesinlik belirsiz

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yolsuz tescil şirket müdürünün sorumluluğu geçersiz sözleşme tapu iptali ve tescil şirket merkezi mahkemesi muvazaa şirket müdürü ipotek temlik ticari defter geçersizlik taahhütname yetkisizlik kararı cy/cy kaydı ibraz temsil e-defter

Atıf yapılan mevzuat: TMK · TBK — TBK 19 · HMK · TTK — TTK 644

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2018/511 E., 2021/165 K.

BİRLEŞEN DAVA : Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/883 E., 2019/321 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 17.12.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile asıl davada davalı ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ortağı olduğu ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olan taşınmazın davalıya devredildiğini, taşınmazın şirket ortağının tek başına alacağı karar doğrultusunda satılamayacağını, ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. için dava konusu edilen taşınmazın hayati öneme sahip olduğunu, anılan şirkette müvekkilinin % 80, dava dışı ...'nın ise % 20 pay sahibi olduğunu, petrol istasyonu mahiyetindeki taşınmazın düşük bir bedelle davalıya devredildiğini, şirketin kasasına aynı oranda bir para girişi olmadığını, dava konusu taşınmaz ile ilgili satışın yetkisiz kişi tarafından yapıldığını ileri sürerek dava konusu taşınmaz şirket için hayati öneme sahip olduğundan şirket müdürünün tek başına alacağı karar doğrultusunda satılamayacağından, bu talep kabul görmez ise yeni öğrenilen muvazaa olgusu doğrultusunda satışın iptali ile taşınmazın şirket adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ortağı olduğu ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti'nin varlığını sürdürebilmesi için hayati öneme haiz dava konusu taşınmazın, şirket müdürü davalı tarafından tek başına aldığı karar doğrultusunda ...'a satıldığını, davalının tek başına bu şekilde işlem yapamayacağını ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile şirket adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zaman aşımına uğradığını, davacının hissedarı olduğu şirketin tek gelir kaynağının bu taşınmaz olmadığını, başkaca ihale işleri yaptığını, şirketin tek uğraşının petrol işi olmadığını, bununla beraber araç kiralama ve elektrik taahhüt işleri ile de uğraştığını, taşınmazın satışından elde edilen satış bedelinin şirketin hesaplarına yatırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının, dava dışı ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %80 hissesine sahip olduğu, şirketin %20 hissesinin davalı ...'ya ait bulunduğu, davalı ...'nın 31.01.2013 tarihinden itibaren şirketi temsil ve ilzam hususunda münferit olarak yetkili kılındığı, 01.10.2013 tarihinde şirketin işletme faaliyetini yürüttüğü ve aynı zamanda şirket merkezi olan petrol istasyonu mahiyetindeki taşınmazı 269.000,00 TL bedelli davalı ...'a satarak devir ettiği, taşınmazı halen şirketin kullandığı, dava konusu taşınmazın satış tarihi itibariyle değerinin 3.700.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, taşınmazın gerçek değerinin resmi senette gösterilen bedelden çok daha fazla olduğu, davalı cevap dilekçesinde taşınmaz üzerinde davalı ...'ın ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne vermiş olduğu borç sebebiyle 700.000,00TL'lik ipotek alacağının mevcut olduğunu belirtmiş ise de, davalı ...'ın ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 700.000,00 TL para ödediğine ilişkin belge ibraz edilmediği gibi şirket ticari defterlerinde de hiç bir kayda rastlanılmadığı, satış işleminin muvazaalı olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile taşınmazın şirket adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm asıl davada davalı ... vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davaya konu taşınmazın değerinin tapudaki satış tarihi olan 01.10.2013 tarihi itibariyle 3.700.000,00 TL olduğu, davalı ...'a ise 269.000,00 TL'ye satıldığı ve satış bedelinin ise ... Bankası A.Ş. üzerinden tahsil edilerek dava dışı şirkete ödendiği, 269.000,00 TL'nin şirket kayıtlarında yer aldığı, davalı tarafından yapılan başkaca bir ödeme kaydına rastlanılmadığı, savunmada bildirilen 1.395.433,00 TL ödemenin tamamının yapıldığı kabul edilse dahi, uyuşmazlığa konu taşınmazın satış tarihi itibariyle 3.700.000,00 TL rayiç değerinden çok daha düşük fiyata satılması nedeniyle işlemin muvazaalı olduğu, muvazaa nedeniyle geçersiz sözleşmeye dayanılarak bir taşınmazın tapuda temliki yapılmışsa bu tescil yolsuz bir tescil hükmünde olup tapu kaydının iptali gerekeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar asıl davada davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, asıl ve birleşen dava; birleşen dosya davalısı şirket müdürünün sorumluluğundan kaynaklı şirkete verdiği iddia edilen zarardan ötürü tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri., 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 555,626 ve 644 üncü maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1025 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2023/5741 E.  ,  2024/9185 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/1540 Esas, 2023/1101 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2018/511 E., 2021/165 K.

BİRLEŞEN DAVA

Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/883 E., 2019/321 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 17.12.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile asıl davada davalı ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ortağı olduğu ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olan taşınmazın davalıya devredildiğini, taşınmazın şirket ortağının tek başına alacağı karar doğrultusunda satılamayacağını, ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. için dava konusu edilen taşınmazın hayati öneme sahip olduğunu, anılan şirkette müvekkilinin % 80, dava dışı ...'nın ise % 20 pay sahibi olduğunu, petrol istasyonu mahiyetindeki taşınmazın düşük bir bedelle davalıya devredildiğini, şirketin kasasına aynı oranda bir para girişi olmadığını, dava konusu taşınmaz ile ilgili satışın yetkisiz kişi tarafından yapıldığını ileri sürerek dava konusu taşınmaz şirket için hayati öneme sahip olduğundan şirket müdürünün tek başına alacağı karar doğrultusunda satılamayacağından, bu talep kabul görmez ise yeni öğrenilen muvazaa olgusu doğrultusunda satışın iptali ile taşınmazın şirket adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ortağı olduğu ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti'nin varlığını sürdürebilmesi için hayati öneme haiz dava konusu taşınmazın, şirket müdürü davalı tarafından tek başına aldığı karar doğrultusunda ...'a satıldığını, davalının tek başına bu şekilde işlem yapamayacağını ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile şirket adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zaman aşımına uğradığını, davacının hissedarı olduğu şirketin tek gelir kaynağının bu taşınmaz olmadığını, başkaca ihale işleri yaptığını, şirketin tek uğraşının petrol işi olmadığını, bununla beraber araç kiralama ve elektrik taahhüt işleri ile de uğraştığını, taşınmazın satışından elde edilen satış bedelinin şirketin hesaplarına yatırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının, dava dışı ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %80 hissesine sahip olduğu, şirketin %20 hissesinin davalı ...'ya ait bulunduğu, davalı ...'nın 31.01.2013 tarihinden itibaren şirketi temsil ve ilzam hususunda münferit olarak yetkili kılındığı, 01.10.2013 tarihinde şirketin işletme faaliyetini yürüttüğü ve aynı zamanda şirket merkezi olan petrol istasyonu mahiyetindeki taşınmazı 269.000,00 TL bedelli davalı ...'a satarak devir ettiği, taşınmazı halen şirketin kullandığı, dava konusu taşınmazın satış tarihi itibariyle değerinin 3.700.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, taşınmazın gerçek değerinin resmi senette gösterilen bedelden çok daha fazla olduğu, davalı cevap dilekçesinde taşınmaz üzerinde davalı ...'ın ...

Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne vermiş olduğu borç sebebiyle 700.000,00TL'lik ipotek alacağının mevcut olduğunu belirtmiş ise de, davalı ...'ın ... Elektrik Petrol Ürünleri Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 700.000,00 TL para ödediğine ilişkin belge ibraz edilmediği gibi şirket ticari defterlerinde de hiç bir kayda rastlanılmadığı, satış işleminin muvazaalı olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile taşınmazın şirket adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm asıl davada davalı ... vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davaya konu taşınmazın değerinin tapudaki satış tarihi olan 01.10.2013 tarihi itibariyle 3.700.000,00 TL olduğu, davalı ...'a ise 269.000,00 TL'ye satıldığı ve satış bedelinin ise ... Bankası A.Ş. üzerinden tahsil edilerek dava dışı şirkete ödendiği, 269.000,00 TL'nin şirket kayıtlarında yer aldığı, davalı tarafından yapılan başkaca bir ödeme kaydına rastlanılmadığı, savunmada bildirilen 1.395.433,00 TL ödemenin tamamının yapıldığı kabul edilse dahi, uyuşmazlığa konu taşınmazın satış tarihi itibariyle 3.700.000,00 TL rayiç değerinden çok daha düşük fiyata satılması nedeniyle işlemin muvazaalı olduğu, muvazaa nedeniyle geçersiz sözleşmeye dayanılarak bir taşınmazın tapuda temliki yapılmışsa bu tescil yolsuz bir tescil hükmünde olup tapu kaydının iptali gerekeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar asıl davada davalı ...

vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, asıl ve birleşen dava; birleşen dosya davalısı şirket müdürünün sorumluluğundan kaynaklı şirkete verdiği iddia edilen zarardan ötürü tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri., 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 555,626 ve 644 üncü maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1025 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin asıl davada davalılardan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 18.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1112172600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.