Haksız rekabet tespiti | Tazminat | Haksız rekabetin tespiti

11. Hukuk Dairesi         2022/2671 E.  ,  2023/6292 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/854 Esas, 2022/106 Karar

DAVA TARİHİ 07.12.2017

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2017/836 E., 2020/154 K.

Taraflar arasındaki haksız rekabetin tespiti, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; ... Ltd. Şti. ve ... ... Ltd. Şti. ile 2016 yılı için 31.01.2016 tarihinde yıllık "Denetim ve Tasdik Sözleşmesi" imzalandığını, bu şirketlerle ilgili olarak yatırım indiriminden KDV iadesi işlemlerini yürütme hakkının 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'na (3568 sayılı Kanun) göre çıkarılan 29 sıra nolu Tebliğ'e göre kendisine ait olduğunu, Nisan 2016'da her iki firmanın, haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeleri feshetmek istediğini, davalı YMM Nejat Elaldı'nın bu firmalara usul ve esastan yoksun "Danışmanlık Sözleşmeleri" imzalayarak hizmet vermeye başladığını öğrendiğini, Nejat Elaldı'nın imzaladığı sözleşmelerin zorunlu düzenleme ve şekil şartlarına ve TÜRMOB tarafından bastırılan tip sözleşmeye uygun olmadığını, adı geçen firmaların, iki YMM'nin sürtüşmesinden rahatsız olarak 2016 yılı sözleşmelerini feshettiğini ve 2017 yılında kendisiyle çalışmayacaklarını bildirdiğini, davalı ...'nın eylem ve işlemlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun), haksız rekabetle ilgili 54 ve 55 inci maddeleri kapsamında olduğunu, Kanun'un 56 ncı maddesi hükmüne göre de tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, bahis konusu eylem ve işlemlerin 3568 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri ve bu Kanun gereğince çıkarılan yönetmelik ve tebliğlere göre de dürüstlük, güvenilirlik ve tarafsızlık açısından da disiplin cezalarını gerektirdiğini, kendisinin adı geçen firmalar ile yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyanname ve eklerinin tasdiki (tam tasdik) sözleşmesi bulunduğunu, 3568 sayılı Kanun - 35 sıra nolu Tebliğ'e göre bu durumda mükellefin yatırım indirimi istisnasından yararlanmaları için ayrıca "Yatırım İndirimi Tasdik Raporu" ibraz etmesine gerek olmadığını, 3568 sayılı Kanun - Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 10.

maddesinde "Haksız Rekabet" başlığı altında, "meslek mensupları, başka bir meslek mensubu ile sözleşmesi devam eden gerçek ve tüzel kişilere mesleki hizmet vermeye girişemezler" denildiğini, davalı ...'nın bu firmalarla imzaladığı Danışmanlık Sözleşmesinin kapsamının kendisinin yetki ve sorumluluk alanında olduğunu ileri sürerek 6102 sayılı Kanun'a istinaden süresinde yıllık Denetim ve Tasdik sözleşmesi bulunan iki ayrı müşterisini usul ve esastan yoksun gayri nizami sözleşmelerle elinden alan, rekabet avantajı sağlayan ve sözleşmeleri iptal ettirildiğinden iki ayrı fiilin haksız rekabet olup olmadığını tespitine, sabit ve devamlı gelir kaybından dolayı iki ayrı fiilden dolayı 5.000,00'er TL'den maddi tazminat toplamı 10.000,00 TL ve her biri için 20.000'er TL manevi tazminat toplamı 40.000,00 TL tazminatın kendisine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... Ltd. Şti. ile ... ... Ltd. Şti.'nin uluslararası nitelikli şirketler olduğunu, davacı YMM ...'ün bu firmalar ile 31.01.2016 tarihinde, 1 yıllık "Tam Tasdik" sözleşmesi imzaladığını, sözleşmelerin öngörülen süre sonunda (2016 yılı sonunda) sona erdiğini, müvekkillerinin bu şirketler ile 31.03.2016 tarihinde davacının imzaladığı sözleşmeden farklı olarak "Danışmanlık Sözleşmesi" imzaladığını, Tam Tasdik Sözleşmesiyle ilgili hizmetin mükellef kurumun iş ve işlemlerinin mali mevzuata uygunluğunun denetlenmesi ve yıllık olarak kamu otoritesine raporlanması olduğunu ve tanımı gereği "geriye dönük" (ex-post) bir işlem olduğunu, danışmanlık hizmetinde ise ileriye dönük olarak, karar vericilerin verecekleri kararın yapısı ve muhtemel sonuçlarının tartışılarak değerlendirildiğini, ayrıca fınansal işlemlerin ve muhtemel sonuçlarını, dış dünya ile ilişkiler ve muhtemel mali sonuçlarını kapsadığını, imzalanan Danışmanlık Sözleşmesi ile ilgili YMM Odasına ve Maliye Bakanlığına bildirim yapıldığını, danışmanlık sözleşmesinin davacının hizmetine engel teşkil etmediğini ve davacının sözleşmesinin öngörüldüğü gibi 1 yıl sürdüğünü, 3568 sayılı Kanun'un, ticari kurum ve şirketlerin hem tam tasdik sözleşmesi ve hem de danışmanlık sözleşmesi yapmasına cevaz verdiğini, TÜRMOB Disiplin Kurulunca, mükellefin aynı zamanda danışmanlık hizmeti alabileceğini teyit ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava özü itibariyle, davacının denetim ve tasdik sözleşmesi imzaladığı dava dışı şirketler ile davalının danışmanlık sözleşmesi imzalamasının haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı konusunda toplandığı, 6102 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, haksız rekabet teşkil eden haller 6102 sayılı Kanun'un 55 inci madde hükmünde örnekleme yoluyla sayıldığı, bundan dolayı haksız rekabet teşkil eden hallerin bunlarla sınırlı olmadığı, buna göre ilgili hükümde sayılan başlıca haksız rekabet halleri;

1. Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar, 2. Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek, 3. Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, 4. Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek, 5. İş şartlarına uymamak, 6. Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak şeklinde düzenlendiği, davacının, dava dışı şirketler ile denetim ve tasdik sözleşmesi imzaladığı, bu sözleşme kapsamında mali müşavirlik hizmeti verdiği , 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun Mesleğin Konusu başlıklı madde 2 -" A) Muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusu: Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak. b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe,

finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak. c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir. B) Yeminli mali müşavirlik mesleğinin konusu: (a) Fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yazılı işleri yapmanın yanında Kanunun 12 nci maddesine göre çıkartılacak yönetmelik çerçevesinde tasdik işlerini yapmaktır." şeklinde SMMM ile Yeminli Mali Müşavirlik mesleklerinin konusunun tanımlandığı, davalı ...'nın dava dışı şirketler ile yaptığı danışmanlık sözleşmesinin konusunun bilirkişi raporu ile vergi mevzuatı, sözleşmeler hukuku, uluslararası mali hukuk konusunda yönlendirme ve danışmanlık ve bu kapsamda grup şirketler arasında koordinasyon sağlamak olarak belirlendiği anlaşılmakla, davalının danışmanlık sözleşmesi kapsamında verdiği hizmetin, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu kapsamında yer alan işlerden olmadığı, böylelikle davalının, dava dışı şirketler ile danışmanlık sözleşmesi kapsamında hizmet vermesinin haksız rekabet oluşturmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; tarafların unvanlarının aynı olduğunu, aynı unvana sahip yeminli mali müşavirlerin aynı müşteriye rekabet avantajıyla sözleşmeleri feshettirerek faaliyette bulunmalarının 6102 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin ikinci fıkrasına aykırı bulunduğunu, mahkeme kararının hatalı olduğunu, davacının alenen hile ile haksız rekabete maruz kaldığını, davalıların fiillerinin haksız rekabet olarak düzenlendiğini, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, davalıların sözleşmelerinin gayri nizami olduğunu, yıllık denetim ve tasdik sözleşmelerinin konusuna girdiğini, deliller tam olarak toplanmadan eksik inceleme yaptırıldığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı ...'ün dava dışı şirketler ile imzaladığı denetim ve tasdik sözleşmeleri kapsamında mali müşavirlik hizmeti verdiği, davalı tarafın ise aynı dava dışı şirketler ile danışmanlık sözleşmesi imzaladığı, bu sözleşmelerin kapsamlarının farklı bulunduğunun ve aynı anda yapılmalarına hukuken bir engel bulunmadığının belirlendiği, bu bağlamda da davalı tarafın dava dışı şirketler ile danışmanlık sözleşmesi imzalamasının ve bu sözleşme kapsamında hizmet vermesinin haksız rekabet oluşturmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, haksız rekabetin tespiti, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.