YİDK kararının iptali

11. Hukuk Dairesi         2023/3612 E.  ,  2024/6624 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/830 Esas, 2023/296 Karar

HÜKÜM

Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ Ankara 3. ... ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2020/193 E., 2021/106 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2018/118148 numaralı “MODA Fırın & Patisserie” ibareli markanın 30, 40 ve 43 üncü sınıf mal ve hizmetlerde tescili için yaptığı başvurunun davalılardan ... Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş.’nin “MADO”, davalı ...’ın ise “ModaCafe” ibareli markalarını mesnet göstererek yaptıkları itiraz üzerine davalı Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun (YİDK) kararıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa taraf markaları benzer olmayıp karıştırılma ihtimallerinin bulunmadığını, YİDK kararında markaların kapsamlarındaki emtia farklılığının dikkate alınmadığını, “ModaCafe” ibaresinin tescilinden itibaren 5 yıldır kullanılmadığını, müvekkilinin markasının kelime anlamının farklı olması nedeniyle “MADO” ibaresi ile karıştırılmayacağını, markaların karşılaştırılmasının bütünü itibariyle bıraktıkları izlenim dikkate alınarak yapılması gerektiğini ileri sürerek YİDK’in 2020-M-2833 sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin markasını 5 yıl boyunca kullanmadığı iddiasının doğru olmadığını, taraf markalarının benzer olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; başvuru ile müvekkilinin itiraza mesnet markalarının iltibas derecesinde benzer olduklarını, başvuru kapsamındaki 40 ıncı sınıfın da 30 ve 43 üncü sınıf mal ve hizmetlerle benzer olduğunu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'un (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki koşulların gerçekleştiğini, marka kapsamlarındaki emtianın niteliği gereği kolay ve günlük tüketimde tüketicilerin dikkat düzeyinin azalmasının iltibas ihtimalini artırdığını, müvekkiline ait markaların tanınmış olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, başvuru kapsamındaki çekişmeli 30, 43 üncü sınıftaki malların ve hizmetlerin, itiraza dayanak markaların kapsamındaki mal ve hizmetlerle aynı/benzer oldukları, taraf markaları incelendiğinde davalı markasının ayırt edici karakterini oluşturan “MODA” kelimesinin birebir aynı şekli ile dava konusu "ModaCafe" ibareli marka içerisinde de yer aldığı, her iki marka arasındaki tek farkın dava konusu markada “fırın &patisserie” ve davalı markasındaki “cafe” yan unsurundan ibaret olduğu, ancak ayırt edici karakterlerin aynı olmasının markaların bütün olarak da benzer olmasına sebep olduğu; diğer davalı ... Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş.’nin ret gerekçesi markalarının ise “MADO” ayırt edici unsurundan oluşturulduğu, davalı markalarının ayırt edici karakteri olan “MADO” ile dava konusu markanın ayırt edici karakteri olan “MODA” kelimesinin ise benzer kelimeler olduğu, taraf markalarının her ikisinin de 4 harften oluştuğu, bu harflerin her iki taraf markasında da aynen yer aldığı, yalnızca “o” ve “a” harflerinin yerlerinin farklı olduğu, ancak bu farklılığın özellikle fonetik olarak bir fark yaratmadığı, bu harflerin görsel olarak da benzer yapıya sahip olmaları sebebiyle "MADO" veya "MODA" kelimelerinin benzerliğini ortadan kaldırmaya yetecek mahiyette bir farklılık yaratamadığı, sonuç olarak taraf markalarının görsel ve işitsel anlamda benzer olduğu, tüketicinin bu yoğunlukta bir benzerlikte iki ayrı marka karşısında olduğunu algılayamayabileceği, bununla birlikte işaretler arasındaki bu benzerliğin, taraf markaları kapsamında benzer görülen 30 ve 43 üncü sınıf emtialar bakımından tüketici nezdinde bir yanılgıya ve dolayısıyla iltibas ihtimaline yol açacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve katılma yoluyla davalı ...

Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu başvurunun kapsamından çıkarılan 30 ve 43 üncü sınıf mal ve hizmetler, davalı ... Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş.'nin redde mesnet markalarının kapsamlarında da aynen yer aldığı, bu durumda, söz konusu sınıflar yönünden taraf markaları arasında emtia benzerliği şartı gerçekleştiği, başvuru kapsamındaki 40 ncı sınıf hizmetler yönünden ise bu şart sağlanmadığı, dava konusu başvuru, "MODA Fırın & Patisserie" ibaresinden oluştuğu, başvurudaki "fırın" ve "patisserie" ibareleri çekişmeli mal ve hizmetler yönünden tanımlayıcı olduğundan başvurusunun esas unsuru "MODA" ibaresi olduğu, davalı ... Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş.'nin itirazına mesnet markalarının esas unsuru ise "MADO" ibaresi olduğu, buna göre, taraf markaları aynı dört harften oluşmakta ise de, davalının itirazına mesnet markalarının sözlükte bilinen bir anlamının bulunmadığı ve yüksek ayırt ediciliğe sahip olduğu, davacının başvurusunun esas unsurunu oluşturan "MODA" ibaresinin ise herkesçe bilinen bir anlamının bulunduğu, bu durumda başvurunun davacı markalarında anlamsal olarak oldukça uzaklaştığı, bu nedenle başvuruyu gören tüketicilerin derhal ve hiç düşünmeden, davacının markalarından farklı bir marka olduğunu ayırt edebilecekleri, taraf markalarının karıştırılması ihtimalinin bulunmadığı, "MADO" markası ile "MODA" esas unsurlu marka arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşulunun oluşmadığı, nitekim Yargıtay 11.

Hukuk Dairesinin 04.02.2019 tarih ve 2017/2363 E., 2019/745 K. sayılı kararında da "MADO" ve "MARMODA" markalarının benzer bulunmadığı anlaşıldığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.06.2016 tarih, 2014/11-696 E., 2016/778 K. sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan, bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmediği, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmediği, her ne kadar dava konusu başvuru davalı ... Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş.'nin itirazı yönünden tanınmışlık gerekçesiyle de reddedilmiş ise de, taraf markaları benzer bulunmadığından bu itiraz yerinde bulunmadığı, dava konusu YİDK kararının, davalı ...'ın itirazı yönünden incelenmesine gelince;

dava konusu başvuru "MODA Fırın & Patisserie", davalı şahsın itiraza mesnet markası ile "ModaCafe" ibaresinden oluştuğu, taraf markalarının tescilli olduğu sınıflar yönünden "cafe", "fırın" ve "patisserie" ibareleri tanımlayıcı olup, ayırt edicilikleri bulunmadığı, bu hali ile her iki taraf markasının esas unsurunun da "MODA" ibaresi olması nedeniyle markalar arasında işaret benzerliği şartı gerçekleştiği, emtia benzerliği karşılaştırmasına gelince, dava konusu başvurunun kapsamında 30, 40 ve 43 üncü sınıf mal ve hizmetler bulunduğu, davalı şahsın itiraza mesnet markası ile 30 uncu sınıf mallar ve 43 üncü sınıf hizmetler yönünden tescilli olduğu, itiraza mesnet markanın kapsamında 40 ıncı sınıf hizmetler ise bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince başvuru kapsamında yer alan 40 ıncı sınıf "Gıdaların kurutulması, konservelenmesi, dondurulması, pişirilmesi, tütsülenmesi, salamura edilmesi hizmetleri;

gıda işleme ve üretimi konularında bilgi verilmesi hizmetleri." ile 30 ve 43 üncü sınıf mal ve hizmetlerin benzerliği hususunda bir karşılaştırma yapılmadan bu sınıf yönünden de davanın reddine karar verilmiş ise de, içerisinde gıda mühendisi bilirkişinin bulunduğu heyet tarafından düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda 40 ıncı sınıfta yer alan hizmetlerin gıda grubu emtialar gibi son tüketici tarafından satın alınan hizmetler olmadığı, örneğin yaş pasta emtiasını satın alan tüketici ile cafe hizmetini satın alan tüketicinin aynı olduğu, ancak gıdaların kurutulması, konservelenmesi veya gıda işleme ve üretimi konularında bilgi verilmesi hizmetini satın alan tüketicinin başka bir gıda işletmecisi olabileceği ve sonuç olarak 40 ıncı sınıfta yer alan sayılan hizmetler bakımından bir emtia benzerliğinden bahsetmenin mümkün olmadığı belirtildiği, bu itibarla, dava konusu YİDK kararının davalı ...

tarafından yapılan itiraz yönünden, 40 ıncı sınıf hizmetler bakımından kısmen iptaline karar verilmesi gerekirken, bu talep yönünden de davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, dava konusu 28.03.2020 tarih ve 2020-M-2833 sayılı YİDK kararının, davacının davalılardan ... Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş.'nın itirazının reddi yönünden iptaline, dava konusu 28.03.2020 tarih ve 2020-M-2833 sayılı YİDK kararının davalılardan ...'ın itirazı yönünden ise 40 ıncı sınıf "Gıdaların kurutulması, konservelenmesi, dondurulması, pişirilmesi, tütsülenmesi, salamura edilmesi hizmetleri; gıda işleme ve üretimi konularında bilgi verilmesi hizmetleri." yönünden kısmen iptaline karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalılar vekillerinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir. Davalı ...'ın itirazına mesnet teşkil eden "ModaCafe" ibareli markasının kullanmama nedeniyle hükümsüzlüğünün davacı ... tarafından talep edildiği, Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.10.2021 tarih, 2020/282 E., 2021/214 K. sayılı kararıyla markanın kullanmama nedeniyle iptaline karar verildiği ve karar 10.10.2023 tarihinde kesinleştiğine göre itiraza mesnet "ModaCafe" markası benzerlik nedeniyle tescil engeli olmaktan çıktığından, davacının YİDK iptali davasının itiraza mesnet "ModaCafe" markası yönünden kabul edilmesi gerekirken (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2023 tarih, 2023/11-83 E., 2023/7 K. Sayılı kararı) YİDK kararının ...'ın itirazı yönünden kısmen iptaline karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı harcın istek halinde davalılara iadesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine, 19.09.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.