Sigorta acentelik sözleşmesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5952 E. 2022/2986 K.

Ortak:sözleşmenin feshi · istinaf yoluna başvurulabilirlik

İncelediğiniz kararda

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı «acentenin» 24.05.2018 tarihinde «pay devri» yaptığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 14 üncü maddesinde haber verme yükümlülüğünün düzenlendiği, acentenin, kuruluş sırasında verdiği bilgi ve belgelerde herhangi bir değişiklik meydana gelmesi halinde, davacı-acentenin bu değişikliği davalı-Ethica'ya derhal ve yazılı şekilde bildireceğinin hüküm altına alındığı, ayrıca bildirimin değişikliğin resmi kayıt ve belge başvurusunu takiben üç iş günü içinde yapılacağının ve bu değişikliklerin bildirilmemesi sonucunda ortaya çıkabilecek tüm zararların «acente» tarafından karşılanacağının düzenlendiği, sözleşmenin 26 ncı maddesinde de feshin şartlarının düzenlendiği, davalının «sözleşmeyi feshinin» haber verme yükümlülüğü düzenlemesi kapsamında ve 26 ncı maddedeki usuli şartları taşır olduğunun anlaşıldığı davacının 24.05.2018 tarihinde ortaklık yapısının değişmesine ve «ticaret sicilde» «ilan» edilmesine rağmen bunu sözleşmede belirtildiği gibi süresinde davalı sigortalıya bildirmediğinden, davalı ... şirketinin sözleşmeyi feshinin haklı olduğu, davacının davalıdan «portföy tazminatı» ve «kar mahrumiyeti» alacağının doğmadığı gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; feshe konu edilen pay devir işleminin «ticaret sicil» gazetesinde aynı gün «ilan» edilmesi ile davalı ... şirketine de ilanen bildirim anlamı taşıdığı gibi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 36 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasının amir hükmü gereğince de davalı ... şirketinin «pay devrini» bilmediğini ileri süremeyeceğini «sözleşmenin feshinin» açıkça kanuna aykırı olduğu gibi «hakkaniyete» uygun düşmediğinden «haksız fesih» niteliğinde olduğunu, davanın reddine dair verilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Benzer bu kararda

… .4 maddesi gereğince feshedilmiş olup 6102 Sayılı TTK'nın 122/3 maddesi uyarınca sözleşmenin haksız feshinden bahsedilemeyeceği ve sözleşmenin 11.5 maddesi uyarınca «sözleşmenin feshi» halinde davacının denkleştirme tazminatı isteyemeyeceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili «istinaf yoluna başvurmuştur».

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Sözleşmenin Feshi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/4875 E. 2021/4698 K.

Ortak:portföy tazminatı · kâr mahrumiyeti · acentelik · fesih · kusur

İncelediğiniz kararda

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı «acentenin» 24.05.2018 tarihinde «pay devri» yaptığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 14 üncü maddesinde haber verme yükümlülüğünün düzenlendiği, acentenin, kuruluş sırasında verdiği bilgi ve belgelerde herhangi bir değişiklik meydana gelmesi halinde, davacı-acentenin bu değişikliği davalı-Ethica'ya derhal ve yazılı şekilde bildireceğinin hüküm altına alındığı, ayrıca bildirimin değişikliğin resmi kayıt ve belge başvurusunu takiben üç iş günü içinde yapılacağının ve bu değişikliklerin bildirilmemesi sonucunda ortaya çıkabilecek tüm zararların «acente» tarafından karşılanacağının düzenlendiği, sözleşmenin 26 ncı maddesinde de feshin şartlarının düzenlendiği, davalının «sözleşmeyi feshinin» haber verme yükümlülüğü düzenlemesi kapsamında ve 26 ncı maddedeki usuli şartları taşır olduğunun anlaşıldığı davacının 24.05.2018 tarihinde ortaklık yapısının değişmesine ve «ticaret sicilde» «ilan» edilmesine rağmen bunu sözleşmede belirtildiği gibi süresinde davalı sigortalıya bildirmediğinden, davalı ... şirketinin sözleşmeyi feshinin haklı olduğu, davacının davalıdan «portföy tazminatı» ve «kar mahrumiyeti» alacağının doğmadığı gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

… ortaklık yapısı ile şirketin teknik organizasyon yapısını/personelini de esas aldığının, bu yapıdaki değişikliğin üç iş günü gibi kısa bir süre içerisinde davalıya «bildirilmesi yükümlülüğünün» ise, davalı için objektif bakımdan ikincil nitelikte olmakla birlikte sözleşmenin olmazsa olmaz unsuru olduğunu, denkleştirme tazminatı istenebilmesi için, sözleşmenin «acentenin» «kusuru» ile sona ermemiş olması koşulunu arayan 6102 sayılı Kanun'un 122 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davacının denkleştirme tazminatına hak kazanamayacağına, yine feshin haklı olması nedeniyle «kar mahrumiyeti» («müspet zarar») talep edilemeyeceğine dair mahkeme gerekçesi ve davanın reddine dair mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olup «kamu düzenine aykırılık» da tespit edilmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki «sigorta acentelik sözleşmesinin» davalı ... tarafından feshi nedeniyle denkleştirme tazminatı ve «kar mahrumiyeti» zararının tespit ve tahsili istemli alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Benzer bu kararda

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki ilişkinin aracı «acentecilik ilişkisi» olarak değerlendirildiği, davacı faaliyetinin davalı şirketin Almanya'da bulunan faaliyetleri ile sınırlı olduğu, işbu nedenle MÖHUK 24. maddesine göre taraflar arasındaki hukuki ilişkiye Alman yasalarının uygulanması gerektiği, Almanya TK 89. maddesi hükmüne göre davacı tarafın «kusuru» olmadan davalı tarafça taraflar arasındaki sözleşmenin tek taraflı olarak davalı şirketin Almanya'da kendi bürosunu kurması sebebiyle feshedildiği, davacının Alman TK 89. maddesi hükmüne göre ticari ilişki süresince acentenin temin ettiği yeni müşteriler nedeniyle davalının sözleşme ilişkisinin sona ermesinin ardından da yarar sağlayacağı, bu nedenle davacının Alman TK 89/b maddesi hükmü gereğince «son» 5 yıllık ticari ilişki kapsamında davalıdan sağladığı gelirin yıllık ortalamasının 1 yıllık tutarı üzerinden hesaplanan 39.422,31-Euro denkleştirme («portföy) tazminatı» alacağını hak ettiği, yine Alman TK'nun 89. maddesine göre 5 yıldan fazla süren «belirsiz süreli sözleşmenin» tek taraflı ve süre verilmeden feshedilmiş olması sebebiyle davacının işbu ticari ilişki kapsamında sağladığı 6 aylık döneme ilişkin «kazanç kaybını» davalıdan talep edebileceği, yapılan hesaplamaya göre bu kapsamda davacının 24.638,94-Euro «yoksun kalınan» kâr kaybını davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

2- Dava, «acentelik ilişkisinin» süresinden önce «son» bulması nedeniyle denkleştirme («portföy) tazminatı» ve «mahrum kalınan» kar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

… akla birlikte, Alman Ticaret Kanunu 89. maddesi uyarınca, sözleşme ilişkisinin 6 aylık bir bildirim süresi verilerek feshedilmesi gerekirken, davalı tarafça yapılan «fesih» bildiriminde sadece 1 aylık süre verilerek sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin anlaşılması nedeniyle, bu durumda mahkemece eksik kalan 5 ay yönünden «mahrum kalınan» kâr hesabı yapılması gerekirken, 6 aylık süre için hesap yapılması doğru olmamış, kararın temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:belirsiz süreli sözleşme · acentelik ilişkisi · mahrum kalınan kâr · kazanç kaybı · yoksun kalınan kâr · oy yasağı · kâr kaybı · dosya masrafı

Benzer bu kararda

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki ilişkinin aracı «acentecilik ilişkisi» olarak değerlendirildiği, davacı faaliyetinin davalı şirketin Almanya'da bulunan faaliyetleri ile sınırlı olduğu, işbu nedenle MÖHUK 24. maddesine göre taraflar arasındaki hukuki ilişkiye Alman yasalarının uygulanması gerektiği, Almanya TK 89. maddesi hükmüne göre davacı tarafın «kusuru» olmadan davalı tarafça taraflar arasındaki sözleşmenin tek taraflı olarak davalı şirketin Almanya'da kendi bürosunu kurması sebebiyle feshedildiği, davacının Alman TK 89. maddesi hükmüne göre ticari ilişki süresince acentenin temin ettiği yeni müşteriler nedeniyle davalının sözleşme ilişkisinin sona ermesinin ardından da yarar sağlayacağı, bu nedenle davacının Alman TK 89/b maddesi hükmü gereğince «son» 5 yıllık ticari ilişki kapsamında davalıdan sağladığı gelirin yıllık ortalamasının 1 yıllık tutarı üzerinden hesaplanan 39.422,31-Euro denkleştirme («portföy) tazminatı» alacağını hak ettiği, yine Alman TK'nun 89. maddesine göre 5 yıldan fazla süren «belirsiz süreli sözleşmenin» tek taraflı ve süre verilmeden feshedilmiş olması sebebiyle davacının işbu ticari ilişki kapsamında sağladığı 6 aylık döneme ilişkin «kazanç kaybını» davalıdan talep edebileceği, yapılan hesaplamaya göre bu kapsamda davacının 24.638,94-Euro «yoksun kalınan» kâr kaybını davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

3- Ayrıca, tazminat hukukunda geçerli olan zenginleşme «yasağı» uyarınca, ancak zararı giderecek ölçüde tazminat talep edilebilecek olup, «mahrum kalınan» kâr hesabı yapılırken 5 aylık süre içerisinde davacı tarafın yapmaktan kurtulduğu «masrafların» da tespit edilip hesaptan düşülmesi gerekirken, bu hususta herhangi bir araştırma ve değerlendirme yapılmaması da doğru olmamış, bozulmasını gerektirmiştir.

2- Dava, «acentelik ilişkisinin» süresinden önce «son» bulması nedeniyle denkleştirme («portföy) tazminatı» ve «mahrum kalınan» kar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

… akla birlikte, Alman Ticaret Kanunu 89. maddesi uyarınca, sözleşme ilişkisinin 6 aylık bir bildirim süresi verilerek feshedilmesi gerekirken, davalı tarafça yapılan «fesih» bildiriminde sadece 1 aylık süre verilerek sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin anlaşılması nedeniyle, bu durumda mahkemece eksik kalan 5 ay yönünden «mahrum kalınan» kâr hesabı yapılması gerekirken, 6 aylık süre için hesap yapılması doğru olmamış, kararın temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Ttk 122

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/18317 E. 2014/7581 K.

Ortak:portföy tazminatı · acentelik sözleşmesi · acentelik

İncelediğiniz kararda

Taraflar arasındaki «sigorta acentelik sözleşmesinin» davalı ... tarafından feshi nedeniyle denkleştirme tazminatı ve «kar mahrumiyeti» zararının tespit ve tahsili istemli alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanmış olan 29.06.2016 tarihli «acentelik sözleşmesi» kapsamında müvekkilinin sigortacılık faaliyetinde bulunması bakımından yetkilendirildiğini, 24.05.2018 tarihinde davacı şirkette «hisse devri» yapıldığını, davalının devirden iki aylık bir süre geçtikten sonra hisse devri gerekçe gösterilerek sözleşmenin feshedilmesinin kötü niyetli olduğunu, ileri sürerek değeri tam ve «kesin» olarak belirlenebilmesi mümkün olmadığından tespit edildiği zaman arttırılmak üzere şimdilik 10.000,00 TL denkleştirme tazminatı ve şimdilik 1.000,00 TL kâr «mahrumiyetinin» davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı/«acentenin» 24.05.2018 tarihinde köklü değişiklik olarak pay devir işlemi yaptığını ve durumun müvekkili sigorta şirketine bildirilmemiş olması nedeniyle de feshin haklı olduğunu, acentenin bu davranışının taraflar arasındaki ... ilişkisini ortadan kaldıracak bir davranış olduğundan, sözleşmenin devamını çekilmez hale getirdiğinden sözleşmenin feshedilmesi zaruriyeti doğduğunu, her halükarda huzurdaki davada denkleştirme tazminatı şartlarının oluşmadığını, müvekkili şirket kayıtları üzerinde yapılan incelemede davacı şirketin çalıştığı yıllar arasında 2017/Temmuz-Kasım döneminde 1.267 müşteri ile toplamda poliçe yapıldığının, sözleşmenin sona ermesinden sonra 2018/Temmuz-Kasım döneminde bu müşterilerden sadece «194»'ü ile poliçe yapıldığının tespit edildiğini, «acentelik sözleşmesinin» sona erdirilmesi neticesinde TTK kapsamında «kar mahrumiyetine» ilişkin bir düzenleme de olmadığından, davacının bu talebinin de yerinde olmadığını beyan ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Benzer bu kararda

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «acentelik sözleşmesinin» davacının davalı şirket çalışanlarını eleştirmesi nedeniyle feshedildiği, feshin haklı bir nedene dayanmadığı, sözleşmenin «portföy tazminatı» talep edilemeyeceğine ilişkin 24. maddesinin BK'nın 19. maddesi hükmüne aykırı olduğu, davacının 6102 sayılı TTK'nın 122/2. maddesi uyarınca hesaplanacak tazminatı …

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:reeskont faizi · feragat · ıslah · avans faizi

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

HÜKÜM

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. TEMYİZ

VI. KARAR