5941 sayılı çek kanunu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/17913 E. 2015/161 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
5941 sayılı çek kanunu↗ muhatap banka↗ depo talebi↗ gayri nakdi kredi↗ depo kararı↗ kredi sözleşmesi↗ çek↗ ibraz↗ teminat↗ teslim↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, depo talebinin kabul edilebilmesi için taraflar arasındaki sözleşmede henüz bankaya ibraz edilmeyen çeklerin ibraz edilip karşılıklarının bulunmadığının ortaya çıkması halinde banka yönünden yasal sorumluluk miktarının ödenmek zorunda kalınması riskine karşılık bu riski karşılayacak miktarın bankaya ait bir hesapta depo edilmesine imkan sağlayan düzenleme bulunması gerektiği, ancak taraflar arasındaki sözleşmede bu risk nedeni ile depo talep hakkını veren açık hükmün bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili, temyiz etmiştir.
Dava, davacı banka tarafından davalıya verilen ve henüz ibraz edilmeyen çekler karşılığında yasal yükümlülük miktarlarının depo edilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, taraflar arasında imzalanan sözleşmede bu konuda açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de, borçluya çek hesabı açılması dolayısıyla bankanın çek başına ödemekle yükümlü tutulduğu tutar, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3 maddesi (b) bendi 2. paragrafı uyarınca hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olup gayrinakdi çek kredisi sözleşmesinin 18/a maddesinde "Bankanın krediyi uygun göreceği her türlü teminat karşılığında kullandırabileceği, istenen teminatların, Bankaca saptanacak koşul ve şekillerde, tespit olunacak marj oranına göre ve tayin olunacak süre içerisinde vermekle müşterinin yükümlü olduğu" kararlaştırılmıştır. Bu itibarla, davalıya verilen çekler nedeniyle davacı bankanın depo isteme hakkı bulunduğu kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine dair hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14998 E. 2016/6763 K.
Ortak:muhatap banka · gayri nakdi kredi · depo kararı · kredi sözleşmesi · çek · ibraz · teminat · teslim
İncelediğiniz karardaMahkemece, taraflar arasında imzalanan sözleşmede bu konuda açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de, borçluya «çek» hesabı açılması dolayısıyla bankanın çek başına ödemekle yükümlü tutulduğu tutar, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3 maddesi (b) bendi 2. paragrafı uyarınca hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında çek «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «gayri nakdi kredi sözleşmesi» hükmünde olup gayrinakdi çek kredisi sözleşmesinin 18/a maddesinde "Bankanın krediyi uygun göreceği her türlü «teminat» karşılığında kullandırabileceği, istenen teminatların, Bankaca saptanacak koşul ve şekillerde, tespit olunacak marj oranına göre ve tayin olunacak süre içerisinde …
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «depo talebinin» kabul edilebilmesi için taraflar arasındaki sözleşmede henüz bankaya «ibraz» edilmeyen çeklerin ibraz edilip karşılıklarının bulunmadığının ortaya çıkması halinde banka yönünden yasal sorumluluk miktarının ödenmek zorunda kalınması riskine …
Dava, davacı banka tarafından davalıya verilen ve henüz «ibraz» edilmeyen çekler karşılığında yasal yükümlülük miktarlarının «depo» edilmesi istemine ilişkindir.
Benzer bu kararda… arasında imzalanan sözleşmede bu konuda açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesi ile nakde dönüşmeyen çekler yönünden davanın reddine karar verilmişse de, borçluya «çek» hesabı açılması dolayısıyla bankanın çek başına ödemekle yükümlü tutulduğu tutar, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3 maddesi (b) bendi 2. paragrafı uyarınca hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında çek «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «gayri nakdi kredi sözleşmesi» hükmünde olup «genel kredi sözleşmesinin» 35 / c maddesi ile "Bankanın sözleşme kapsamındaki kredileri uygun göreceği her türlü «teminat» karşılığında kullandırabileceği, istenen teminatların, Bankaca saptanacak koşul ve şekillerde, tespit olunacak marj oranına göre ve tayin olunacak süre içerisinde …
Dava, davacı banka tarafından davalıya verilen ve henüz «ibraz» edilmeyen çekler karşılığında yasal yükümlülük miktarlarının «depo» edilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece iddia, savunma benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 0231807 nolu çekin 22.10.2012 tarihinde «ibraz» edildiği, davacı bankanın yasal yükümlülüğü olan 1.000,00 TL'yi aynı tarihte çeki ibraz eden kişiye ödediği, bankanın bu miktarın kendisine ödenmesi için tebliğ edilen «kat ihtarı» nedeniyle davalıların 11.12.2012 tarihinde «temerrüde» düştükleri, davacının asıl alacağının 1.023,00 TL, «işlemiş faiz» alacağının 57,18 TL ve ... alacağının ise 2,86 TL olmak üzere toplam 1.087,45 TL alacağı olduğu gerekçesiyle, talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kat ihtarı · genel kredi sözleşmesi · işlemiş faiz · ihtar · temerrüt
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 0231807 nolu çekin 22.10.2012 tarihinde «ibraz» edildiği, davacı bankanın yasal yükümlülüğü olan 1.000,00 TL'yi aynı tarihte çeki ibraz eden kişiye ödediği, bankanın bu miktarın kendisine ödenmesi için tebliğ edilen «kat ihtarı» nedeniyle davalıların 11.12.2012 tarihinde «temerrüde» düştükleri, davacının asıl alacağının 1.023,00 TL, «işlemiş faiz» alacağının 57,18 TL ve ... alacağının ise 2,86 TL olmak üzere toplam 1.087,45 TL alacağı olduğu gerekçesiyle, talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… arasında imzalanan sözleşmede bu konuda açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesi ile nakde dönüşmeyen çekler yönünden davanın reddine karar verilmişse de, borçluya «çek» hesabı açılması dolayısıyla bankanın çek başına ödemekle yükümlü tutulduğu tutar, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3 maddesi (b) bendi 2. paragrafı uyarınca hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında çek «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «gayri nakdi kredi sözleşmesi» hükmünde olup «genel kredi sözleşmesinin» 35 / c maddesi ile "Bankanın sözleşme kapsamındaki kredileri uygun göreceği her türlü «teminat» karşılığında kullandırabileceği, istenen teminatların, Bankaca saptanacak koşul ve şekillerde, tespit olunacak marj oranına göre ve tayin olunacak süre içerisinde …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/4527 E. 2013/6101 K.
Ortak:depo kararı · kredi sözleşmesi · çek · teminat
İncelediğiniz karardaMahkemece, taraflar arasında imzalanan sözleşmede bu konuda açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de, borçluya «çek» hesabı açılması dolayısıyla bankanın çek başına ödemekle yükümlü tutulduğu tutar, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3 maddesi (b) bendi 2. paragrafı uyarınca hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında çek «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «gayri nakdi kredi sözleşmesi» hükmünde olup gayrinakdi çek kredisi sözleşmesinin 18/a maddesinde "Bankanın krediyi uygun göreceği her türlü «teminat» karşılığında kullandırabileceği, istenen teminatların, Bankaca saptanacak koşul ve şekillerde, tespit olunacak marj oranına göre ve tayin olunacak süre içerisinde …
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «depo talebinin» kabul edilebilmesi için taraflar arasındaki sözleşmede henüz bankaya «ibraz» edilmeyen çeklerin ibraz edilip karşılıklarının bulunmadığının ortaya çıkması halinde banka yönünden yasal sorumluluk miktarının ödenmek zorunda kalınması riskine …
Dava, davacı banka tarafından davalıya verilen ve henüz «ibraz» edilmeyen çekler karşılığında yasal yükümlülük miktarlarının «depo» edilmesi istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaAncak somut durumda bankanın 5941 sayılı Çek Kanunu'nun .... maddesinin .... bendi gereği karşı tarafça iade edilmeyen «çek» yapraklarının, «ibrası» ve karşılığının bulunmaması halinde herbir çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktarın çek hesabı lehine tesis edilmiş ve dönülemez nitelikte gayrinakdi bir kredi olduğu, ayrıca taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» .... maddesine istinaden bankanın bu nevi alacakları ile ilgili nakit «depo» ve «teminat» talep hakkının mevcut bulunduğu gözden kaçırılarak karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle «ihtiyati haciz» talep eden yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece, talep ve tüm dosya kapsamına göre, «ihtiyati haciz» isteminin kısmen kabulü ile nakdi alacak tutarı olan 556.772,42 TL'lik alacağın temini bakımından tüm borçluların «malvarlığının» ihtiyaten haczine, on bir adet «çek» yaprağının düzenlendiğine dair belge sunulmadığı için 11.000,00 TL «gayrinakdi alacak» tutarına yönelik talebin reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gayrinakdi alacak · gayrinakdi kredi · malvarlığına ilişkin dava · ibra · genel kredi sözleşmesi · ihtiyati haciz · haciz
Benzer bu karardaMahkemece, talep ve tüm dosya kapsamına göre, «ihtiyati haciz» isteminin kısmen kabulü ile nakdi alacak tutarı olan 556.772,42 TL'lik alacağın temini bakımından tüm borçluların «malvarlığının» ihtiyaten haczine, on bir adet «çek» yaprağının düzenlendiğine dair belge sunulmadığı için 11.000,00 TL «gayrinakdi alacak» tutarına yönelik talebin reddine karar verilmiştir.
Ancak somut durumda bankanın 5941 sayılı Çek Kanunu'nun .... maddesinin .... bendi gereği karşı tarafça iade edilmeyen «çek» yapraklarının, «ibrası» ve karşılığının bulunmaması halinde herbir çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktarın çek hesabı lehine tesis edilmiş ve dönülemez nitelikte gayrinakdi bir kredi olduğu, ayrıca taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» .... maddesine istinaden bankanın bu nevi alacakları ile ilgili nakit «depo» ve «teminat» talep hakkının mevcut bulunduğu gözden kaçırılarak karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle «ihtiyati haciz» talep eden yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
İstem, «ihtiyati haciz» kararı verilmesine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle «gayrinakdi kredi» niteliğindeki alacak kalemine yönelik talep reddedilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8593 E. 2016/7926 K.
Ortak:muhatap banka · gayri nakdi kredi · depo kararı · kredi sözleşmesi · çek · teminat · teslim · e-defter
İncelediğiniz karardaMahkemece, taraflar arasında imzalanan sözleşmede bu konuda açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de, borçluya «çek» hesabı açılması dolayısıyla bankanın çek başına ödemekle yükümlü tutulduğu tutar, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3 maddesi (b) bendi 2. paragrafı uyarınca hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında çek «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «gayri nakdi kredi sözleşmesi» hükmünde olup gayrinakdi çek kredisi sözleşmesinin 18/a maddesinde "Bankanın krediyi uygun göreceği her türlü «teminat» karşılığında kullandırabileceği, istenen teminatların, Bankaca saptanacak koşul ve şekillerde, tespit olunacak marj oranına göre ve tayin olunacak süre içerisinde …
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «depo talebinin» kabul edilebilmesi için taraflar arasındaki sözleşmede henüz bankaya «ibraz» edilmeyen çeklerin ibraz edilip karşılıklarının bulunmadığının ortaya çıkması halinde banka yönünden yasal sorumluluk miktarının ödenmek zorunda kalınması riskine …
Dava, davacı banka tarafından davalıya verilen ve henüz «ibraz» edilmeyen çekler karşılığında yasal yükümlülük miktarlarının «depo» edilmesi istemine ilişkindir.
Benzer bu kararda5941 Sayılı Kanunun’un 3. maddesinde bankalarca verilen «çek» «defterlerinden» kullanılıp karşılıksız kalan her bir çek yaprağı için bankanın ödemek zorunda olduğu zorunlu karşılık tutarları düzenlenmiş olup aynı madde uyarınca bu hususun, hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında çek defterinin «teslimi» sırasında yapılmış dönülemeyecek nitelikte bir «gayri nakdi kredi sözleşmesi» hükmünde olduğuna değinilmiştir.
İhtiyati haczin dayanağını teşkil eden genel kredi ve «teminat» sözleşmelerinde kredinin bir bölümünün ödenmemesi veya sözleşmede belirlenen yükümlülüklerin birinin ihlali durumunda ya da diğer kredilerden herhangi birinin kat edilmesi halinde başkaca hiçbir «ihtar» veya merasime gerek olmaksızın kredi borcunun tamamının «muaccel» olacağı belirtilmiş ve söz konusu «kredi sözleşmelerine» dayalı olarak verilen «teminat mektubu», «garanti», kontrgaranti veya «çek» karnesine bağlı gayri nakdi krediler için bankanın ilgili mevzuat kapsamında ödemekle sorumlu olduğu tutarların «depo» edilmesini talep etmeye her zaman yetkili olduğu düzenlenmiştir.
Şti. lehine nakdi ve «teminat mektubu» gereğince gayri nakdi ve ayrıca «çek karnesi» verilmek suretiyle «gayri nakdi kredi» kullandırıldığı, diğer borçluların da sözleşmeyi «müteselsil kefil» sıfatıyla imzaladığı, nakdi kredilerden kaynaklı borcun ödenmesinde «temerrüde» düşülmesi nedeniyle hesabın kat edildiği, bu nedenle tüm nakdi ve gayri nakdi kredi alacaklarının sözleşme uyarınca «muaccel» hale geldiği ve çek yaprakları nedeniyle alacaklı bankanın 5941 sayılı Kanun gereğince ödemek durumunda kalacağı zorunlu karşılık miktarına tekabül eden gayri nakdi kredi alacağının bulunduğu, «hesap kat» ihtarından sonra gayri nakdi alacakların bir bölümünde riskin gerçekleştiği ve nakdi alacak haline geldiği, mahkemenin kabulünün aksine «ihtiyati haciz» talebinde «temerrüt faizi» talep edilmediği gözetilerek hesap kat ihtarından sonra nakdi hale gelen alacaklar ve gayri nakdi alacaklar ile çek yapraklarından kaynaklı gayri nakdi risk alacağ …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gayrinakdi kredi · borçlunun temerrüdü · hesap kat ihtarnamesi · kısmi ödeme · çek karnesi · kat ihtarnamesi · hesap kat · i̇i̇k 257
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre; «hesap kat ihtarnamesine» göre kredi borcundan doğan nakdi ve «gayrinakdi kredi» ile «çek» yasasından doğan çek yaprağı «garanti» bedelinin talep edildiği, ancak taraflar arasındaki sözleşmede çek garanti bedelleri ile ilgili hüküm bulunmadığı, kat ihtarnamesinden sonra yapılan «kısmi ödeme» ve «borçluların temerrüt tarihlerine» göre alacağın mevcudiyeti ve miktarı yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle doğrudan borçlandırma kredisinden doğan miktar ile kat ihtarnamesi dışında talep edilen «temerrüt faizine» ilişkin talebin reddine, bu miktarlar düşüldükten sonra kalan alacak için «ihtiyati haciz» talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Şti. lehine nakdi ve «teminat mektubu» gereğince gayri nakdi ve ayrıca «çek karnesi» verilmek suretiyle «gayri nakdi kredi» kullandırıldığı, diğer borçluların da sözleşmeyi «müteselsil kefil» sıfatıyla imzaladığı, nakdi kredilerden kaynaklı borcun ödenmesinde «temerrüde» düşülmesi nedeniyle hesabın kat edildiği, bu nedenle tüm nakdi ve gayri nakdi kredi alacaklarının sözleşme uyarınca «muaccel» hale geldiği ve çek yaprakları nedeniyle alacaklı bankanın 5941 sayılı Kanun gereğince ödemek durumunda kalacağı zorunlu karşılık miktarına tekabül eden gayri nakdi kredi alacağının bulunduğu, «hesap kat» ihtarından sonra gayri nakdi alacakların bir bölümünde riskin gerçekleştiği ve nakdi alacak haline geldiği, mahkemenin kabulünün aksine «ihtiyati haciz» talebinde «temerrüt faizi» talep edilmediği gözetilerek hesap kat ihtarından sonra nakdi hale gelen alacaklar ve gayri nakdi alacaklar ile çek yapraklarından kaynaklı gayri nakdi risk alacağ …
İİK'nın «257». maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve «vadesi» gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/17913 E. , 2015/161 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 07/11/2013 tarih ve 2011/551-2013/407 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalının müvekkilinden aldığı çeklerin karşılıksız kaldığını, iade edilmeyen çeklerden %15 marjı ile birlikte müvekkilinin 42.935 TL riski bulunduğunu ileri sürerek bu miktar riskin müvekkili nezdinde tutulmak üzere depo rehni kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, depo talebinin kabul edilebilmesi için taraflar arasındaki sözleşmede henüz bankaya ibraz edilmeyen çeklerin ibraz edilip karşılıklarının bulunmadığının ortaya çıkması halinde banka yönünden yasal sorumluluk miktarının ödenmek zorunda kalınması riskine karşılık bu riski karşılayacak miktarın bankaya ait bir hesapta depo edilmesine imkan sağlayan düzenleme bulunması gerektiği, ancak taraflar arasındaki sözleşmede bu risk nedeni ile depo talep hakkını veren açık hükmün bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili, temyiz etmiştir.
Dava, davacı banka tarafından davalıya verilen ve henüz ibraz edilmeyen çekler karşılığında yasal yükümlülük miktarlarının depo edilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, taraflar arasında imzalanan sözleşmede bu konuda açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de, borçluya çek hesabı açılması dolayısıyla bankanın çek başına ödemekle yükümlü tutulduğu tutar, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3 maddesi (b) bendi 2. paragrafı uyarınca hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olup gayrinakdi çek kredisi sözleşmesinin 18/a maddesinde "Bankanın krediyi uygun göreceği her türlü teminat karşılığında kullandırabileceği, istenen teminatların, Bankaca saptanacak koşul ve şekillerde, tespit olunacak marj oranına göre ve tayin olunacak süre içerisinde vermekle müşterinin yükümlü olduğu" kararlaştırılmıştır.
Bu itibarla, davalıya verilen çekler nedeniyle davacı bankanın depo isteme hakkı bulunduğu kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine dair hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/108898600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz