Taraf teşkili sağlanmadan hisse devri iptaline karar verilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/62 E. 2022/106 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Hisse Devir Sözleşmelerinin İptali mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bir hisse devir sözleşmesinin iptali ve iptal edilen hisselerin davacı adına tescili talep edilen davalarda, hisseleri devir aldığı ileri sürülen kişilerin (mirasçılar/devralan) hukuki durumu ve hakları doğrudan etkileneceğinden, dava bu kişilere husumet yöneltilerek açılmalıdır. Bu kişiler davaya taraf olarak dahil edilmeden, yalnızca şirkete karşı açılan davada işin esasına girilip hisse devrinin iptaline karar verilmesi, taraf teşkilinin sağlanmaması nedeniyle usule aykırıdır; bu durumda ilk derece kararı kaldırılıp, davacıya hisse devralanlara karşı husumet yöneltilerek dava açması için süre verilmesi ve açılacak davanın birleştirilmesi sağlandıktan sonra esasa girilmesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
Hisse devir sözleşmelerinin iptali davasında taraf teşkili - husumetin kime yöneltileceği → kabul
İddia: Davalı şirket kayyımı, davanın şirkete değil hisse devri nedeniyle hak sahibi olan mirasçılara/ortağa karşı açılması gerektiğini, husumetin yanlış yöneltildiğini ve bu nedenle şirket aleyhine vekalet ücreti ve yargı gideri hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalı şirketin organ boşluğu nedeniyle kayyım atanması isteği bakımından şirketin davada taraf gösterilmesi gerekirse de, davacının hisselerinin sahte sözleşmelerle devredildiği ileri sürülen kişiler (müteveffa ve feri müdahil) üzerindeki hisselerin iptali ile davacı adına tescili talep edildiğinden, dava bu hisseleri devir aldığı ileri sürülen kişilere yöneltilmemiştir. Taraf teşkili sağlanmaksızın işin esasına girilip karar verilmesi, elde edilecek hükmün hisseleri devir aldığı ileri sürülen kişilerin hukuki durumunu ve haklarını etkileyeceği açık olduğundan hatalıdır. Dava dışı hisse devir alanların davada taraf olarak yer alması gerekli olup, anılan kişilerin yokluğunda davaya konu uyuşmazlığın esasına girilerek sonuçlandırılması mümkün değildir. Hisse devrine ilişkin davanın görülebilmesi için öncelikle davacıya hisseleri devir alanlara husumet yöneltilerek dava açılması için usulüne uygun süre verilmesi, açılması halinde bu davayla birleştirilmesinin sağlanması ve ardından uyuşmazlığın esasına girilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın tarafların yokluğunda görülen davada adlarına kayıtlı hisselerin iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır. Davanın şirkete değil, hak sahibi olan ortaklara karşı husumet yöneltilerek açılması gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Hisse devrinin iptali ve iptal edilen hisselerin davacı adına tescili talep edilen davalarda, husumetin hisseleri devir aldığı ileri sürülen kişilere (şirkete değil) yöneltilmesi gerektiğine ve bu kişiler davaya taraf edilmeden esasa girilemeyeceğine ilişkin taşıyıcı gerekçe bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Hisse devir sözleşmesinin iptali davasında, hisseleri devir aldığı ileri sürülen kişilere husumet yöneltilerek taraf teşkilinin sağlanması gerekir; taraf teşkili sağlanmadan davanın esasına girilerek karar verilemez.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taraf teşkili↗ husumet↗ hisse devri sözleşmesinin iptali↗ kayyım atanması↗ organ boşluğu↗ feri müdahil↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/62
KARAR NO 2022/106
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 03/11/2021
NUMARASI 2021/63 Esas - 2021/823 Karar
DAVA
Davalı Şirkete Kayyım Atanması; Hisse Devirlerinin İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2022
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı şirket kayyımı ve feri müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalı şirketin tek yetkilisi ve yönetim kurulu başkanı olan ...'ın 28/11/2020 tarihinde vefat ettiğini, vefat ettiği tarihten itibaren şirkete herhangi bir yönetici seçilmediğini, bu nedenlerle öncelikle organsız kalan davalı şirkete kayyım atanmasını, ayrıca müvekkilinin şirketteki % 80 oranında olan hisselerinin %49'a düşürüldüğünü ,hisselerinin ... ile ...'a devrine ilişkin 01/08/2020 tarihli iki ayrı hisse devir sözleşmelerinin sahte olduğundan dolayı iptallerine,şirkette ki hissesinin eski hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalı şirketin tek yöneticisi olan ...'ın 28/11/2020 tarihinde vefat etmesi nedeniyle şirketin organsız kaldığı, TMK 427/4 maddesi gereğince organsız kalan şirkete kayyım atanması gerektiği; davacı tarafın hisselerinin babası olan ... ile feri müdahil ...'a devrine ilişkin 01/08/2020 tarihli iki ayrı sözleşmedeki imzaların davacıya ait olmadığı, iş bu hususun bilirkişi tarafından düzenlenen raporla sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne TMK 427/4 md gereğince şirkete yeni bir yönetici seçilinceye kadar SMM ...'in yönetici kayyımı olarak atanmasına, davacı ...'ın hisselerinin ... ile ...'a devrine ilişkin 01/08/2020 tarihli iki ayrı hisse devir sözleşmelerinin iptallerine, karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-Davalı şirket kayyımı ; davanın şirkete değil, davacı ile devirden dolayı hak sahibi olan ortaklara (somut durumda mirasçılara) karşı husumet yöneltilerek açılması gerektiğini, zira, hisse devrinin iptali ile hakları etkilenecek olan kişilerin devrin tarafları olacağını, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen şirket aleyhine vekalet ücreti ve yargı giderine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2- Feri Müdahil vekili; ilk derece mahkemesince hükme esas alınamayacak nitelikte eksik ve hatalı bilirkişi raporu baz alınarak karar verildiğini, davacının talep sonucu hisselerinin eski haline getirilmesi olduğundan, ortakların gerçek hisse oranlarının bulunabilmesi için geçmişe dönük olarak tüm hisse devirlerin ilişkin belgelerin, imzaların ve pay defterlerinin incelenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı verilen kararın hatalı olduğunu, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Uyuşmazlık; davalı şirket yönetim kurulu başkanının vefat etmiş olması nedeniyle şirkete kayyım atanması ve ayrıca davacının bir kısım hisselerinin sahte sözleşmeler ile devir edildiği ileri sürülerek iptali ile davacı adına tesciline ilişkindir. Davalı şirketin, organ boşluğu nedeniyle kayyım atanması isteği bakımından davada taraf gösterilmesi gerekirse de ,davacı tarafından, davacı hisselerinin sahte sözleşmeler ile müteveffa ... ve ...'a devir edildiği adı geçenler üzerinde bulunan hisselerin iptali ile adına tescili de talep edilmiştir.Ancak davanın,hisseleri devir aldığı ileri sürülen ... mirasçılarına ve ...'a yöneltilmediği anlaşılmaktadır.İlk Derece Mahkemesince, taraf teşkili sağlanmaksızın işin esasına girilip karar verildiği nazara alınarak elde ki verilecek olan hükümlerin, hisselerin devir edildiği ileri sürülen ...
mirasçıları ile ...'nın hukuki durumunu ve haklarını etkileyeceği açıktır.Dava dışı hisse devir alanların davada taraf olarak yer alması gerekli olup anılan kişilerin yokluğunda davaya konu uyuşmazlığın esasına girilerek sonuçlandırılması mümkün değildir. Bu durumda, hisse devrine ilişkin olarak açılan davanın görülebilmesi için öncelikle, davacıya hisseleri devir alanlara husumet yöneltilerek dava açılması için usulüne uygun süre verilip dava açılması halinde işbu dava ile birleştirilmeleri sağlandıktan sonra uyuşmazlığın esasına girilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmaksızın ,tarafların yokluğunda görülen bir dava ile adlarına kayıtlı hisselerin iptilane karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davanın şirkete değil hak sahibi olan ortalara karşı husumet yöneltilerek açılması gerekmektedir. Taraf teşkili yapılmak üzere, davalı şirket ve feri müdahil vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ve Feri Müdahil vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/63 Esas - 2021/823 Karar sayılı 03/11/2021 tarihli kararının, HMK.'nın 353(1)a-4-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davalı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Feri Müdahil ... tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/01/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/107637 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi