Marka hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2023/3489 E.  ,  2024/5651 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/942 Esas, 2022/1311 Karar

HÜKÜM

Kararın kaldırılması

İLK DERECEMAHKEMESİ Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2018/205 E., 2020/82 K.

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına 25 ve 28 inci sınıflarda tescilli 2004/32203 başvuru numaralı ''CENK SPOR'' ibareli markanın 25 inci sınıf mallara ilişkin 13 yıldan beri davalı tarafından hiç kullanılmadığını, davalı tarafından gönderilen ihtarname ve davacını müvekkiline karşı markaya tecavüz iddiasında bulunabileceği ihtimaline karşı huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı olduğunu gerekçesi ile kesintisiz ve aralıksız 5 yıldan fazla kullanılmayan markanın 25 inci sınıf yönünden iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; markanın kullanılmama nedeniyle iptalini ilgililerin isteyebileceğini, davacının markanın kullanılmaması nedeniyle hukuki menfaatinin olmadığını, "Cenk Spor" markasının Kurtuluş Mahallesinde bulunan mağazada ve internet üzerinden satışı için kullanılan www.cenkspor.com.tr adresinde kullanıldığını, Cenk Spor markasının mağaza adı olarak kullandığını, bu mağazada da marka emtiasında yer alan cinsteki ünlü markaların ürünlerinin satıldığını, markanın 04.10.2014 tarihinde yenilendiği bu nedenle beş yıllık kullanım süresinin bu tarihten itibaren yeninden başladığını, ispat yükünün davacıda olduğunu belirterek, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan markanın iptali davasının reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 9 ve 26 ncı maddeleri gereğince markaların iptal yetkisinin Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) verildiği, ancak anılı Kanun'un 191/3, 192/1-a ve geçici 4 üncü maddesi gereğince 26 ncı madde yürürlüğe girene kadar iptal davalarında 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) uygulanmasına devam edileceğinden somut olaya (mülga) 556 sayılı KHK'nın 14 ve 42/1-c maddesin uygulanmasının gerektiği, 6769 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinin ise yasanın yayımı tarihinden (10.01.2017) 7 yıl sonra, yani 10.01.2024 tarihinde yürürlüğe gireceğini, 24.07.2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi’nin 09.04.2014 tarih 2013/147 E.

ve 2014/75 K. sayılı kararı ile 556 sayılı KHK’nın 42/1-c maddesinin iptaline; ve yine 06.01.2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 14.12.2016 tarihli 2016/148 E. ve 2016/189 K. sayılı kararı ile 556 sayılı KHK’nın 14. maddesinin iptaline karar verildiğini, kullanmama nedeniyle hükümsüzlük davalarında 26 ncı madde yürürlüğe girmediği için bu yetkinin TÜRKPATENT tarafından kullanılamadığını, yine, 556 sayılı KHK'nın 14 ve 42/1-c maddesi de Anayasa Mahkemesince iptal edildiği için iptal yetkisinin artık mahkeme tarafından da kullanılamayacağını, o halde, davanın yasal dayanaktan yoksun olarak açıldığının kabulünün gerektiği, davanın açılmasından önce de davanın yasal dayanağının yürürlükten kalkmış olduğunun anlaşıldığı gerekçesi ile yasal dayanağı olmayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı 2004 yılında tescil ettirdiği markanın 5 yıl süreyle kullanmadığını, Anayasa Mahkemesi'nce iptaline ilişkin gerekçeli kararın Resmi Gazete'de yayınlanması ile 6769 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi arasında 4 günlük bir boşluk bulunması nedeni ile 10 Ocak 2017 öncesi dönemdeki kullanmama sürelerinin dikkate alınıp alınmayacağını, 06 Ocak 2017 günü itibarıyla markanın kullanılmamasının herhangi bir yasal yaptırımının olmadığını, Türkiye'nin taraf olduğu Paris Sözleşmesi'nin 5/c maddesi ile TRIPS anlaşmasının 19. maddesinde de markanın kullanılması koşulu düzenlendiğini, hukuka ve uluslararası sözleşmelere aykırı olarak verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava tarihi itibariyle, 6769 sayılı Kanun'un, markanın kullanılmaması nedeniyle iptaline ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği, anılan yasanın 9 uncu maddesi uyarınca tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir. Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması, markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması ve markanın marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edileceği, anılan Kanun'un 26 ncı maddesinde kullanmama nedeniyle markanın iptaline karar verme yetkisinin TÜRKPATENT'e ait olduğu düzenlendiği, ancak bu hükmün 6769 sayılı Kanun'un 192 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Kanun'un yayım tarihinden itibaren 7 yıl sonra yürürlüğe gireceği için 6769 sayılı Kanun'un Geçici 4.

maddesine göre, anılan Kanun'un 26 ncı madde hükmü yürürlüğe girene kadar, iptal yetkisi, anılan maddedeki usul ve esaslara göre mahkemeler tarafından kullanılacağı, somut olayda, davacı tarafından, davalıya ait, 04.10.2004 tescil tarihli, 2004/32203 nolu CENK SPOR ibareli markanın 25.sınıf yönünden, 5 yıldan fazla süre ile kullanılmadığının iddia edildiği, 6769 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinde, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan, tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verileceğinin düzenlendiği, bu madde gereğince davalının markasını kullanım külfetinin bulunduğu, davacının da, tescilli markanın kapsamıyla aynı alanda ticari faaliyette bulunması nedeniyle, bu davayı açmakta hukuki yararının bulunup, kullanmama nedenine dayalı işbu davada, dava konusu markayı kullandığını ispat yükünün davalı tarafa ait olduğu, davalıya ait markanın 2004 yılında tescil edildiği ve 2014 yılında 10 yıl süreyle yenilendiği, davalı tarafından adına tescilli olan markanın internet üzerinden yapılan reklam ve satışlar ile kesintisiz olarak kullanıldığı savunulmuş ise de, buna ilişkin olarak sunulan belgelerin, markanın fiilen kullanıldığının ispatına elverişli olmadığı, dava tarihinden geriye doğru beş yıl boyunca markanın, ülke çapında kesintisiz olarak kullanıldığının davalı tarafından ispatlanamadığı, markanın yenilenmiş olmasının 5 yıl boyunca kesintisiz kullanım yönünden süreye etkisi bulunmadığı, bu nedenle, İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulü ile davalı adına TÜRKPATENT 2004/32203 sayılı "Cenk Spor" ibareli markanın, tescil ettirilmiş olduğu 25 inci sınıftaki emtiaları yönünden 6769 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesi hükmü gereğince iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilin markasını aralıksız ve kesintisiz kullandığını, davacının davaya açmaya yetkili ilgililerden olmadığını, davacının davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığını, müvekkilinin markasını 10 yıl süre ile yenilediğini, bunun da davacının markasını kullanma ve geliştirme amacında olduğunun göstergesi olduğunu, reklam ve satışlarını internette yasal bir şekilde yaptığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.