Beyaz ciro

11. Hukuk Dairesi         2023/2811 E.  ,  2024/5582 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/1395 Esas, 2023/63 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2021/96 E., 2021/472 K.

Taraflar arasındaki bono iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Ataşehir Kurumsal Şubesi müşterisi dava dışı ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin tahsil amacıyla şubeye verdiği 16 adet bononun yine tahsil amacıyla Zeytinburnu Şubesine iletilmek üzere MNG Kargo’ya verildiğini, ancak kargonun şubeye ulaşmadığını, kargoda kaybolduğunun anlaşıldığını, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/678 E. sayılı dosyası ile açılan senet iptali davasında bonolar hakkında ödemeden men kararı alındığını, kaybolan bonolardan 1.000.000,00 TL bedelli bononun ele geçiren şahıslarca Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2021/3471 E. sayılı dosyası ile takibe konulduğunun öğrenildiğini, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/678 E.

sayılı dosyasından senedi elinde bulundurana karşı dava açmak için taraflarına süre verildiğini, bono borçlusunun bedeli icra dosyasına ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2021/3471 E. sayılı dosyası ile takibe konulan ve icra kasasında bulunan bononun taraflarına iadesini, ödemenin takip alacaklısına ödenmemesi ve icra müdürlüğünün hesabında tutulması yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu bononun ... Deri Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edildiği, lehtarının ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. olduğu, lehtardan İkz Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne, İkz Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de davalı ...’na geçtiği, davalının takip başlattığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 686 ncı maddesinde “(1) Bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse son ciroyu imzalayan kişi, poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.

(2) Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, birinci fıkrada yazılı hükümlere göre hakkı anlaşılan yeni hamil, ancak poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır bir kusur bulunduğu takdirde o poliçeyi geri vermekle yükümlüdür.” hükümlerinin yer aldığı, buna göre ciro silsilesi uyarınca davalının yetkili hamil konumunda bulunduğu, davacının bonoyu iktisabında davalının kötü niyetine veya ağır kusuruna dair bir delil ibraz etmediği, yemin deliline de dayanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bonoyu haksız ele geçiren kişiler hakkında bulunulan suç duyurusu üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca 2021/11680 sayılı soruşturmanın devam ettiğini, banka şubelerine gün içinde çok sayıda bono teslim edildiğini, genel uygulama gereği bonoların cirolanmadığını, senet teslim tutanağı ile teslim alındığını, davaya konu bononun da dilekçe ile alınıp ciro işlemi yapılmadığını, firmanın şubeye sunduğu dilekçeye şubece kaşe vurulmasının bonoların teslim alındığını tek başına kanıtladığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hamilin bonoyu kötü niyetle iktisabı veya iktisapta ağır kusurunun davacı tarafından ispatlanamadığı, davacının delilleri arasında soruşturma dosyasına dayanılmadığı, ilk kez istinaf dilekçesinde belirtilen İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca 2021/11680 sayılı sayılı soruşturma dosyasının taraflarının ve konusunun işbu dava ile ilgisinin bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; suç duyurusu İlk Derece Mahkemesinin kararından sonra yapıldığı için bu hususta Mahkemeye beyanda bulunmadıklarını, her ne kadar istinaf dilekçelerinde soruşturma dosya numarası sehven 2021/11680 olarak yazılmışsa da dilekçelerine ekledikleri evrakta numaranın 2021/116804 olduğunun görüldüğünü, doğru soruşturma dosyası celbedilmediğinden savcılık dosyasının ilgisiz olduğu kanısına varıldığını, 2021/116804 sayılı dosyanın celbi halinde durumun açıklığa kavuşacağını, banka şubelerine gün içinde çok sayıda bono teslim edildiğini, genel uygulama gereği bonoların cirolanmadığını, senet teslim tutanağı ile teslim alındığını, davaya konu bononun da dilekçe ile alınıp ciro işlemi yapılmadığını, firmanın şubeye sunduğu dilekçeye şubece kaşe vurulmasının bonoların teslim alındığını tek başına kanıtladığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, bono iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 686 ncı maddesi.

3.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Davacı, kargoda kaybolduğunu ileri sürdüğü bononun davalı tarafça kötü niyetle takibe konu edildiğini ileri sürerek dava konusu bononun iadesini istemiş, İlk Derece Mahkemesinin 03.06.2021 tarihli kararından sonra bonoyu haksız şekilde ele geçiren kişiler hakkında kamu davası açılması için İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu belirtmiş, suç duyurusuna ilişkin 18.06.2021 tarihli dilekçeyi sunmuştur. Her ne kadar davacı vekili istinaf dilekçesinde soruşturma numarasını 2021/11680 olarak belirtmişse de dilekçesi ekindeki İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Ön Bürosunca düzenlenen evrakta soruşturma numarasının 2021/116804 olduğu görülmektedir. Olayla ilgili suç duyurusu dava ve İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinden sonra yapıldığından davacının delilleri arasında bu soruşturmayı göstermesi beklenemeyeceği gibi dava konusunu ilgilendiren bir soruşturmanın varlığı ve taraflarca ileri sürülmesi halinde Mahkemece anılan soruşturmanın değerlendirilmesi gerekir.

Bu bakımdan İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının dava konusu olayla ilgili soruşturma dosyasının celbi ile değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.