Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/627 E. 2012/11629 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
karşılıksızdır işlemi↗ ciranta↗ kambiyo senedi↗ zayi↗ hamil↗ keşideci↗ kâr kaybı↗ hukuki yarar↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davacı tarafından bankaya ibraz edildiğini, karşılığı bulunmadığından banka tarafından arkasının yazıldığı ve bu nedenle çekin devir kabiliyetini yitirdiği, çekin bulunması halinde temel ilişkiye gidilebileceği, davacının ilgili bankaya kendi ibraz ettiği çekin iptalini istemekte hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, karşılıksızdır işlemi yapılan kambiyo senedinin zayi olması nedeniyle iptaline ilişkindir. Hamil tarafından bankaya ibraz edilip, karşılıksızdır kaşesi vurulan çekin kaybı ve buna bağlı olarak iptali halinde hamilin çekin, keşidecisi ve cirantalarına karşı çeke dayalı alacağını senetsiz olarak dermeyan etme ve dava açma imkanı olduğundan, davada hukuksal yararın varlığının kabulüyle işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken böyle bir çekin tedavül kabiliyetini yitirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/15276 E. 2012/16219 K.
Ortak:zayi · hukuki yarar · ibraz · dava şartı
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davacı tarafından bankaya «ibraz» edildiğini, karşılığı bulunmadığından banka tarafından arkasının yazıldığı ve bu nedenle çekin devir kabiliyetini yitirdiği, çekin bulunması halinde temel ilişkiye gidilebileceği, davacının ilgili bankaya kendi ibraz ettiği çekin iptalini istemekte «hukuki yararı» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «karşılıksızdır işlemi» yapılan «kambiyo senedinin» «zayi» olması nedeniyle iptaline ilişkindir.
Hamil tarafından bankaya «ibraz» edilip, karşılıksızdır kaşesi vurulan çekin «kaybı» ve buna bağlı olarak iptali halinde «hamilin» çekin, «keşidecisi» ve «cirantalarına» karşı çeke dayalı alacağını senetsiz olarak dermeyan etme ve dava açma imkanı olduğundan, davada hukuksal yararın varlığının kabulüyle işin esasına girilip sonucun …
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı uyarınca, çekin «keşide tarihinin» 17/08/2010 olduğu, 10 günlük «ibraz süresi» nazara alındığında çekin davadan önce 27.02.2011 tarihinde «zamanaşımı» süresinin dolduğu, dava açıldığı tarihte çekin «kıymetli evrak vasfını» yitirdiği, davacının işbu davayı açmakta «hukuki yararının» bulunmadığı gerekçesi ile dava reddedilmiştir.
Mahkemece iptali istenen çekin «zamanaşımına» uğraması nedeniyle «kıymetli evrak vasfını» kaybettiği, dolayısıyla tedavül kabiliyetinin kalmadığı gerekçesi ile davacının dava açmakta «hukuki yararı» bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak «zamanaşımı» savunması bir «def»'i olup ilgilisi tarafından ileri sürülmeden gözetilmesi mümkün bulunmadığı gibi «zayi nedeniyle iptal» davasının hak sahipliğini teşhise yönelik sonuç doğuran niteliği gözden kaçırılarak açıklanan gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kıymetli evrak vasfı · ibraz süresi · keşide tarihi · zayi nedeniyle iptal · kıymetli evrak · def'i · zamanaşımı
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı uyarınca, çekin «keşide tarihinin» 17/08/2010 olduğu, 10 günlük «ibraz süresi» nazara alındığında çekin davadan önce 27.02.2011 tarihinde «zamanaşımı» süresinin dolduğu, dava açıldığı tarihte çekin «kıymetli evrak vasfını» yitirdiği, davacının işbu davayı açmakta «hukuki yararının» bulunmadığı gerekçesi ile dava reddedilmiştir.
Mahkemece iptali istenen çekin «zamanaşımına» uğraması nedeniyle «kıymetli evrak vasfını» kaybettiği, dolayısıyla tedavül kabiliyetinin kalmadığı gerekçesi ile davacının dava açmakta «hukuki yararı» bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak «zamanaşımı» savunması bir «def»'i olup ilgilisi tarafından ileri sürülmeden gözetilmesi mümkün bulunmadığı gibi «zayi nedeniyle iptal» davasının hak sahipliğini teşhise yönelik sonuç doğuran niteliği gözden kaçırılarak açıklanan gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/627 E. , 2012/11629 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Hasımsız olarak görülen davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26/10/2011 tarih ve 2011/534-2011/534 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin lehtarı olduğu Garanti Bankası Yenibosna Şubesi’ne ait olan çeki süresinde bankaya ibraz ettiğini, çekin karşılığı olmadığından karşılıksızdır işlemi yapılıp takasa alındığını, şirket yetkilisi tarafından da takastan alındığını ancak çekin daha sonra zayi olduğunu ileri sürerek, zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davacı tarafından bankaya ibraz edildiğini, karşılığı bulunmadığından banka tarafından arkasının yazıldığı ve bu nedenle çekin devir kabiliyetini yitirdiği, çekin bulunması halinde temel ilişkiye gidilebileceği, davacının ilgili bankaya kendi ibraz ettiği çekin iptalini istemekte hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, karşılıksızdır işlemi yapılan kambiyo senedinin zayi olması nedeniyle iptaline ilişkindir. Hamil tarafından bankaya ibraz edilip, karşılıksızdır kaşesi vurulan çekin kaybı ve buna bağlı olarak iptali halinde hamilin çekin, keşidecisi ve cirantalarına karşı çeke dayalı alacağını senetsiz olarak dermeyan etme ve dava açma imkanı olduğundan, davada hukuksal yararın varlığının kabulüyle işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken böyle bir çekin tedavül kabiliyetini yitirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 02/07/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1061892100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz