Rehin hakkı tespit ve talebi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/3006 E. 2012/7285 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kanuni rehin hakkı↗ rehin hakkı↗ konşimento↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ ziya↗ rehin↗ taşıma sözleşmesi↗ uyuşmazlık konusu↗ taşıyıcı↗ hasar↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının Ukrayna’dan satın aldığı buğday kepeği emtiasının davalının sorumlu olduğu gemiyle üç ayrı konşimento tahtında İskenderun’a taşındığı, davacının yaptırdığı 2008/128 D.İş sayılı dosya kapsamına göre emtianın hasarlı olarak taşındığı iddiasıyla bu davayı açtığı, aynı olayla ilgili olarak yaptırılan dört ayrı tespit dosyasında davalıya ait geminin yola ve yüke elverişli olduğunun, emtianın taşıma sırasında hasarlanmadığının ve yükte deniz suyu bulaşığı olmadığının birbirleriyle uyum içindeki raporlarla açıklandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekili temyiz edilmiştir.
1-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat alacağının temini amacıyla davalıya ait gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.
Davacının, Ukrayna’da mukim satıcıdan aldığı buğday kepeği emtiasının davalıya ait gemiyle İskenderun Limanı’na taşındığı hususu uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, taşınan emtianın taşıma sırasında hasara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise, bundan davalının taşıyıcı olarak sorumlu olup olmayacağı noktalarında toplanmaktadır. Taşımanın tamamlanması sonrasında gerek davacı gerekse davalı taraf birden ziyade tespitler yaptırmış, davacının yaptırdığı tespitler sonucu düzenlenen raporda emtianın zarara uğradığı açıklanmış, davalı tarafın yaptırdığı tespitler sonrası sunulan raporlarda da aksi yönde görüşler belirtilmiştir. Mahkemece, davalının yaptırdığı tespitler sunucu düzenlenen raporlara itibar edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, açıklanan bu tespitler, karşı tarafın yokluğunda yapıldığı gibi düzenlenen raporlar da tebliğ ettirilerek itiraz imkanı da tanınmamıştır. Ayrıca, anılan raporlar da yargılama sırasında açıkça kabul edilmemiştir.
Bu durum karşısında, uyuşmazlığın niteliğinin özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği, salt yargıcın hukuk bilgisiyle çözülemeyeceği dikkate alınıp, uzman bilirkişi kurulu oluşturulup, tespit raporlarını da değerlendiren denetime uygun rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
2-Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/19060 E. 2014/5829 K.
Ortak:kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · konşimento · rehin · taşıma sözleşmesi · uyuşmazlık konusu · eksik inceleme
İncelediğiniz kararda1-Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan tazminat alacağının temini amacıyla davalıya ait gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tanınmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.
… iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının Ukrayna’dan satın aldığı buğday kepeği emtiasının davalının sorumlu olduğu gemiyle üç ayrı «konşimento» tahtında İskenderun’a taşındığı, davacının yaptırdığı 2008/128 D.İş sayılı dosya kapsamına göre emtianın hasarlı olarak taşındığı iddiasıyla bu davayı açtığı, aynı …
Davacının, Ukrayna’da mukim satıcıdan aldığı buğday kepeği emtiasının davalıya ait gemiyle İskenderun Limanı’na taşındığı hususu «uyuşmazlık konusu» değildir.
Benzer bu kararda2-Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan tazminat alacağının tahsili ile gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisine ilişkindir.
… ilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, uyuşmazlığın deniz taşımasından kaynaklanan eksik mal bedeline ilişkin alacak ve taşımayı yapan gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olmasına, bu alacağın somut olaya uygulanması gereken 6762 sayılı mülga TTK’nın 1235/7. maddesinde öngörülen «gemi alacaklısı hakkı» veren alacaklardan bulunmasına, anılan alacak için aynı Kanun'un 1236. maddesi uyarınca gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmış olmasına, davacının gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisini de talep etmiş bulunmasına, gemi alacaklısı hakkının bir kanuni rehin hakkı mahiyetinde olmasına, kanundan doğduğu için tescile ve «teslime» gerek bulunmamasına, ayni hak olan rehin hakkının, mülga TTK’nın 1236/2. maddesi uyarınca gemi ve navlunu takip etmesine, somut olay itibariyle kanuni rehin hakkının fiilen uygulanabilmesi için, öncelikle gemi hakkında seferden men kararı alınmış, davalı tarafça «teminat» gösterilmesi üzerine, bu tedbir kararının teminat üzerine kaydırıldığının sabit bulunmasına, bu durumda alacaklının kanunun tanıdığı ayni bir hak olan rehin hakkının yerine getirilebilmesi için alınan tedbir kararının devamı için yasal sürede açılmış bulunan işbu davanın Türk mahkemesinde sonuçlandırılmasında yasal zorunluluk bulunmasına göre, davalının «tahkim itirazının» reddine yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 04/03/2010 tarihli «konşimento» kapsamında M/V Tamara gemisiyle taşınan 1.099,922 m/t buğday kepeğinin alıcısı olduğu, tahliye esnasında yükte 102,792 m/t eksikliklik bulunduğunun tespit edildiği, konşimentonun el değiştirerek davacıya intikal ettiği, TTK'nın 1110/1. maddesine göre gönderilen ile «taşıyan» arasında konşimentonun esas alınması gerektiği, konşimentonun ön sayfasındaki «şerhin» gerekçe içermediği için geçerli olmadığı, bağlantı özetinde taşımayla ilgili ihtilafların «tahkim» yoluyla çözümleneceği belirtilmiş ise de, davacı konşimentoyla birlikte charter partiyi devralmadığından davacıya karşı bunun ileri sürülemeyeceği, mahkemenin «görevli» olduğu, taşımada taşıyanın draft sörvey sonucundan sorumlu olduğu, dratf sörveye göre 10,0296 m/t eksiklik bulunduğu, buğday kepeğinin fire oranının % 0,05-0,1 olduğu, eksik yükün buna göre 8,9297 m/t olduğu, charter sözleşmesi gereği ambarlar mühürlendiğinden ve tutanak altına alındığından taşıyanın davacıya fire oranı söz konusu olmaksızın sorumlu bulunduğu, yükte 102,792 m/t eksiklik olduğu, bedelinin tespit edildiği, bu bedelin 15.287,45 USD olarak «temlik» alan tarafından davacı B..
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi alacaklısı hakkı · tahkim itirazı · denetime elverişli rapor · donatan · bilirkişi raporuna itiraz · tahkim · cy/cy şerhi · denetime elverişlilik
Benzer bu kararda… ilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, uyuşmazlığın deniz taşımasından kaynaklanan eksik mal bedeline ilişkin alacak ve taşımayı yapan gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olmasına, bu alacağın somut olaya uygulanması gereken 6762 sayılı mülga TTK’nın 1235/7. maddesinde öngörülen «gemi alacaklısı hakkı» veren alacaklardan bulunmasına, anılan alacak için aynı Kanun'un 1236. maddesi uyarınca gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmış olmasına, davacının gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisini de talep etmiş bulunmasına, gemi alacaklısı hakkının bir kanuni rehin hakkı mahiyetinde olmasına, kanundan doğduğu için tescile ve «teslime» gerek bulunmamasına, ayni hak olan rehin hakkının, mülga TTK’nın 1236/2. maddesi uyarınca gemi ve navlunu takip etmesine, somut olay itibariyle kanuni rehin hakkının fiilen uygulanabilmesi için, öncelikle gemi hakkında seferden men kararı alınmış, davalı tarafça «teminat» gösterilmesi üzerine, bu tedbir kararının teminat üzerine kaydırıldığının sabit bulunmasına, bu durumda alacaklının kanunun tanıdığı ayni bir hak olan rehin hakkının yerine getirilebilmesi için alınan tedbir kararının devamı için yasal sürede açılmış bulunan işbu davanın Türk mahkemesinde sonuçlandırılmasında yasal zorunluluk bulunmasına göre, davalının «tahkim itirazının» reddine yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
… üne başvurulan bilirkişi kurulu raporunun ayrık görüşler de içerdiği dikkate alınıp, yeniden uzman bilirkişi kurulu oluşturulup, tarafların iddia ve savunmaları ile «bilirkişi raporuna itirazlarını» değerlendiren, dosya kapsamına uygun, «denetime elverişli rapor» alınması ve tüm kanıtların birlikte irdelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 04/03/2010 tarihli «konşimento» kapsamında M/V Tamara gemisiyle taşınan 1.099,922 m/t buğday kepeğinin alıcısı olduğu, tahliye esnasında yükte 102,792 m/t eksikliklik bulunduğunun tespit edildiği, konşimentonun el değiştirerek davacıya intikal ettiği, TTK'nın 1110/1. maddesine göre gönderilen ile «taşıyan» arasında konşimentonun esas alınması gerektiği, konşimentonun ön sayfasındaki «şerhin» gerekçe içermediği için geçerli olmadığı, bağlantı özetinde taşımayla ilgili ihtilafların «tahkim» yoluyla çözümleneceği belirtilmiş ise de, davacı konşimentoyla birlikte charter partiyi devralmadığından davacıya karşı bunun ileri sürülemeyeceği, mahkemenin «görevli» olduğu, taşımada taşıyanın draft sörvey sonucundan sorumlu olduğu, dratf sörveye göre 10,0296 m/t eksiklik bulunduğu, buğday kepeğinin fire oranının % 0,05-0,1 olduğu, eksik yükün buna göre 8,9297 m/t olduğu, charter sözleşmesi gereği ambarlar mühürlendiğinden ve tutanak altına alındığından taşıyanın davacıya fire oranı söz konusu olmaksızın sorumlu bulunduğu, yükte 102,792 m/t eksiklik olduğu, bedelinin tespit edildiği, bu bedelin 15.287,45 USD olarak «temlik» alan tarafından davacı B..
A..'nin davası hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», «temlik» alanın davasının kısmen kabulüne, 15.110,42 ABD Doları alacağın ödeme tarihi olan 09/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankası reeskont faiziyle birlikte davalı «donatan»/«taşıyandan» alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/2478 E. 2012/9166 K.
Ortak:konşimento · uyuşmazlık konusu · eksik inceleme
İncelediğiniz kararda… iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının Ukrayna’dan satın aldığı buğday kepeği emtiasının davalının sorumlu olduğu gemiyle üç ayrı «konşimento» tahtında İskenderun’a taşındığı, davacının yaptırdığı 2008/128 D.İş sayılı dosya kapsamına göre emtianın hasarlı olarak taşındığı iddiasıyla bu davayı açtığı, aynı …
Davacının, Ukrayna’da mukim satıcıdan aldığı buğday kepeği emtiasının davalıya ait gemiyle İskenderun Limanı’na taşındığı hususu «uyuşmazlık konusu» değildir.
Bu durum karşısında, uyuşmazlığın niteliğinin özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği, salt yargıcın hukuk bilgisiyle çözülemeyeceği dikkate alınıp, uzman bilirkişi kurulu oluşturulup, tespit raporlarını da değerlendiren denetime uygun rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaBu durum karşısında, davacı ... ettirenin yazılı şekilde «taşıyana» eksikliği bildirdiği kabul edilip, tahliye limanı gümrük kantar sonuçları getirtilip, taraf kanıtları çerçevesinde eksik şekilde emtia «teslimi» olup olmadığının, varsa miktarının açıklığa kavuşturulması, eksiklik söz konusuysa «konşimento» kayıtları da değerlendirilerek bundan «taşıyanın sorumlu» olup olmayacağının tespit edilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararının bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, «konşimentoda» «taşıyan» adının gösterilmediği, «donatanın» «taşıyan sıfatını» taşıdığı, sürvey gözetiminde yapılan boşaltmada eksik «teslim» belirtilmiş ise de bunun liman-gümrük kantar ölçüm sonuçlarına göre belirlendiğine dair kanıt sunulmadığı, ayrıca alıcı firma ile gözetim şirketi tarafından eksikliğe dair tutanak düzenlenmiş ise de bunun taşıyan/donatana veya kaptana yahut boşaltma limanındaki «temsilciye» yazılı olarak bildirildiğine dair belgenin olmadığı, ayrıca her ne kadar alıcı tarafından Kalkavan Denizcilik ve İnta Marine’ye hitaben düzenlenen 17.10.2008 tarihli iki «ihtarname» mevcut ise de bunların tebliğ edilip edilmediğinin dosya içeriğinden anlaşılamadığı, TTK’nun 1066. maddesine uygun zarar ihbarında bulunulmadığı ve eksik teslimin …
Davacı nezdinde taşıma «rizikolarına» karşı sigortalı dökme buğday emtiasının davalıların sorumluluğundaki gemiyle Ukrayna’dan Türkiye’ye taşındığı hususu «uyuşmazlık konusu» değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyan sıfatı · taşıyanın sorumluluğu · izafeten dava · donatan · sigorta ettiren · acente · riziko · ihtarname
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, «konşimentoda» «taşıyan» adının gösterilmediği, «donatanın» «taşıyan sıfatını» taşıdığı, sürvey gözetiminde yapılan boşaltmada eksik «teslim» belirtilmiş ise de bunun liman-gümrük kantar ölçüm sonuçlarına göre belirlendiğine dair kanıt sunulmadığı, ayrıca alıcı firma ile gözetim şirketi tarafından eksikliğe dair tutanak düzenlenmiş ise de bunun taşıyan/donatana veya kaptana yahut boşaltma limanındaki «temsilciye» yazılı olarak bildirildiğine dair belgenin olmadığı, ayrıca her ne kadar alıcı tarafından Kalkavan Denizcilik ve İnta Marine’ye hitaben düzenlenen 17.10.2008 tarihli iki «ihtarname» mevcut ise de bunların tebliğ edilip edilmediğinin dosya içeriğinden anlaşılamadığı, TTK’nun 1066. maddesine uygun zarar ihbarında bulunulmadığı ve eksik teslimin …
Her ne kadar bilirkişi raporunda ve mahkeme gerekçesinde bunun tebliğ edilip edilmediğinin belli olmadığı şeklinde bir kabul mevcut ise de davalıya «izafeten» dava dilekçesinde gösterilen «acente» İnta firması iddia edilen bildirime iddianın kabul edilmediği yönünde cevap vermiştir.
Davacı nezdinde taşıma «rizikolarına» karşı sigortalı dökme buğday emtiasının davalıların sorumluluğundaki gemiyle Ukrayna’dan Türkiye’ye taşındığı hususu «uyuşmazlık konusu» değildir.
Davacı, sigortalı emtianın eksik taşındığını, bu nedenle «sigorta ettirene» tazminat ödendiğini ileri sürmüştür.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/3006 E. , 2012/7285 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/06/2009 tarih ve 2008/404-2009/174 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekili tarafından istenmiş olup, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 14/02/2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av...... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin Ukrayna’daki satıcından aldığı buğday kepeği emtiasının davalının sorumlu olduğu gemiyle İskenderun Limanına taşındığını, tam ve hasarsız olarak yüklenen emtianın bir kısmının ıslanmış ve bir kısmının ise bozulmuş olduğunun tespit edildiğini, halen bozulmanın devam ettiğinin anlaşıldığını, zararının ödenmediğini ileri sürerek, 890.440 USD alacağın ve fer’ilerinin temini amacıyla davalıya ait gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının Ukrayna’dan satın aldığı buğday kepeği emtiasının davalının sorumlu olduğu gemiyle üç ayrı konşimento tahtında İskenderun’a taşındığı, davacının yaptırdığı 2008/128 D.İş sayılı dosya kapsamına göre emtianın hasarlı olarak taşındığı iddiasıyla bu davayı açtığı, aynı olayla ilgili olarak yaptırılan dört ayrı tespit dosyasında davalıya ait geminin yola ve yüke elverişli olduğunun, emtianın taşıma sırasında hasarlanmadığının ve yükte deniz suyu bulaşığı olmadığının birbirleriyle uyum içindeki raporlarla açıklandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekili temyiz edilmiştir.
1-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat alacağının temini amacıyla davalıya ait gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.
Davacının, Ukrayna’da mukim satıcıdan aldığı buğday kepeği emtiasının davalıya ait gemiyle İskenderun Limanı’na taşındığı hususu uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, taşınan emtianın taşıma sırasında hasara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise, bundan davalının taşıyıcı olarak sorumlu olup olmayacağı noktalarında toplanmaktadır. Taşımanın tamamlanması sonrasında gerek davacı gerekse davalı taraf birden ziyade tespitler yaptırmış, davacının yaptırdığı tespitler sonucu düzenlenen raporda emtianın zarara uğradığı açıklanmış, davalı tarafın yaptırdığı tespitler sonrası sunulan raporlarda da aksi yönde görüşler belirtilmiştir. Mahkemece, davalının yaptırdığı tespitler sunucu düzenlenen raporlara itibar edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, açıklanan bu tespitler, karşı tarafın yokluğunda yapıldığı gibi düzenlenen raporlar da tebliğ ettirilerek itiraz imkanı da tanınmamıştır. Ayrıca, anılan raporlar da yargılama sırasında açıkça kabul edilmemiştir.
Bu durum karşısında, uyuşmazlığın niteliğinin özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği, salt yargıcın hukuk bilgisiyle çözülemeyeceği dikkate alınıp, uzman bilirkişi kurulu oluşturulup, tespit raporlarını da değerlendiren denetime uygun rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
2-Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 08/05/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1058319200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz