İtirazın iptali

11. Hukuk Dairesi         2023/1739 E.  ,  2024/4259 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI 2023/27 Esas, 2023/11 Karar

HÜKÜM

Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2020/169 E., 2022/646 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 21.05.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili bankanın ... Şubesi ile nezdinde ... San. Mak. A.Ş. lehine genel kredi sözleşmesine istinaden doğrudan borçlandırma hesabı, business ticari kredi kartı, BCH ticari hesap v.s. açılarak krediler kullandırıldığını, sözleşmelere , ..., ... ve ...'nun müteselsil kefil olduklarını, kefillerden....'nun 13.02.2018 tarihinde vefat ettiğini ve ..., ..., ... ve ...'nun yasal mirasçıları olduğunu, ..., ... ve ...'nun aynı zamanda genel kredi sözleşmelerinde bizzat kefil olduklarından bu kişilerin hem kefaleti hemde mirasçı olarak sorumlu olduklarını, ...'nun .... mirasçısı olması nedeniyle sorumlu olduğunu, asıl borçlu şirkete Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/886 E.

sayılı dosyası ile konkordato mühleti verildiğinden icra takip dosyasında yer verilmediğini, kredi taksitlerinin gününde ödenmemesi nedeniyle borcun tamamının muaccel hale geldiğini, ve 16.12.2019 tarihi itibariyle hesapların kat edilerek Beyoğlu 48. Noterliği'nin 18.12.2019 tarihli ve .... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini ardından alacaklarının tahsili için kayseri Gayrımenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün 2020/123 E. ve Kayseri Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün 2020/20146 E. sayılı dosyaları ile takipler yapıldığını, satışa konu edilen gayrimenkullerin üzerinde (550.000,00 TL + 700.000,00 TL) toplam 1.250.000,00 TL ipoteklerinin mevcut olduğunu, buna göre alacaklarının tamamının rehinli olduğundan hesaplamalarda bu durumun dikkate alınması gerektiğini, davalıların faiz oranına itirazlarının yerinde olmadığını beyanla itirazın iptaline ve icra takibinin devamına, davalıların alacağın %20'si oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinden ..., ..., ve ... - ... Adi Ortaklığı (AR Ticaret) ile müteveffa ... davacı ile ... Sanayi Makinaları ve İnşaat Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş arasında imzalanan 29.11.2016 tarihli genel kredi sözleşmesine kefil olduklarını, kefillerden ...'nun 13.02.2018 tarihinde vefat ettiğini, müteveffa Şükrü'nün vefatından sonra taraflar yeniden bir araya gelerek 23.03.2018 tarihinde 4.000.000,00 TL tutarlı bir genel kredi sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşmeye de bu kez ... (T.C....), ... (T.C. ....), ... Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... (T.C. ....) kefil olarak imza attıklarını, asıl borçlusu ... Sanayi Mak. A.Ş. içerisinde bulunduğu ekonomik darboğazı aşabilmek için 07.12.2018 tarihinde mahkemeden konkordato geçici mühlet kararı aldığını, asıl borçlu ...'ın mali durumunun kötüleştiğini öğrenen müvekkilleri 02.09.2019 tarihinde Kayseri 2.

Noterliği'nde 11204 yevmiye numarası ile çektikleri ihtarnamede ile Borçlar Kanunu'ndaki " II. Kefaletten dönme (başlıklı) madde 599 hükmüne dayanarak kefillikten döndüklerini alacaklı- davacı bankaya ihtaren bildirdiklerini, kefalet sözleşmesinden dönen müvekkillerinin aynı tarihte bankaya müracaat ile borçlu ... Sanayi Makinaları ve İnşaat Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş'nin kefil oldukları genel kredi sözleşmesinden dolayı ne kadar borçlu olduğunu sorduklarını, verilen cevap itibarıyla da müvekkili ... Teknoloji Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından kefil oldukları borca mahsuben davacı bankaya 400.000,00 TL ödeme yaptıklarını, bu tarihten sonra oluşan borçlar yönünden zaten ... Sanayi Makinaları ve İnşaat Malzemeleri Tic.

ve San. A.Ş. hakkında konkordato kararı verildiğinden adi alacaklılar için faizsiz konkordato projesi uyarınca ödeme planı itibarıyla ödeme imkanı rehin ile güvence altına alınmış alacaklar yönünden de rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılarak alacağın tahsili yolları açık olduğu, davacı banka tarafından davaya konu edilen alacaklar genel kredi sözleşmesine dayanıyorsa konkordato kararı almış asıl borçlu ... San. A.Ş. yönünden bu borç adi borç niteliğinde olduğundan konkordato projesi itibarıyla faiz istenemeyeceği, yok şayet rehin ile güvence altına alınmış bir borç ise bu kez müvekkillerin kefaleti sona erdiği için borçlu ... San. A.Ş.'nin davacı banka lehine tesis edilen rehinli gayrimenkulleri bulunduğundan artık alacağın rehinin paraya çevrilmesi yoluyla tahsili gerekirken müvekkilleri aleyhine açılan bu davanın reddinin gerektiği beyan edilerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, 1-Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesi'nin 2020/2046 E. sayılı takip dosyasına davalıların vaki itirazlarının kısmen iptali ile, a) Kullandırılan nakdi krediler yönünden davalılar ...-... (Ar Ticaret)Adi Ortaklığı, ..., ... ve ...'ün; aa) Kullandırılan BCH kredilerinen kaynaklanan 692.605,86 TL asıl alacak, 27.188,64 TL işlemiş temerrüt faizi, 1.359,44 TL BSMV ve 2.382,74 TL masraf olmak üzere toplam 723.536,68 TL, ab) kredi kartı, kredili ticari mevduat hesabı (esnek hesap) ve DBS kredilerinden kaynaklanan 95.691,91 TL asıl alacak, 3.128,06 TL işlemiş temerrüt faizi ve 156,40 TL BSMV olmak üzere toplam 98.976,37 TL'ndan genel toplamda (723.536,68 TL + 98.976,37-TL) 822.513,05 TL'dan sorumlu olmaları, b) Kullandırılan nakdi krediler yönünden davalı ...

Teknoloji Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin; ba) BCH kredilerinden kaynaklanan 692.605,86 TL asıl alacak, 26.973,89 TL işlemiş temerrüt faizi, 1.348,70 TL BSVM ve 2.382,74 TL masraf olmak üzere toplam 723.311,19 TL,bb) Kredi kartı, kredili ticari mevduat hesabı (esnek hesap) ve DBS kredilerinden kaynaklanan 95.691,91 TL asıl alacak, 3.128,06 TL işlemiş temerrüt faizi ve 156,40 TL BSMV olmak üzere toplam 98.976,37 TL'dan genel toplamda (723.311,19 TL + 98.976,37 TL) 822.287,56 TL'dan sorumlu olması, c) Kullandırılan nakdi krediler yönünden müteselsil kefil ... mirasçısı davalı ...'nun; ca) BCH kredilerinden kaynaklanan 275.047,92 TL asıl alacak ve cb) kredi kartı, kredili ticari mevduat hesabı (esnek hesap) ve DBS kredilerinden kaynaklanan 95.691,91 TL asıl alacak, 2.909,03 TL işlemiş temerrüt faizi ve 145,45 TL BSMV olmak üzere toplam 98.746,39 TL'dan genel toplamda (275.047,92 TL + 98.746,39 TL) 343.794,31 TL'dan sorumlu olması koşuluyla icra takibinin devamına, 2-takip tarihinden tahsil tarihine kadar bch kredilerinden kaynaklanana nakdi alacaklar için %46,80 oranında;

kredi kartı, kredili ticari mevduat hesabı (esnek hesap) ve dbs kredilerinden kaynaklanan nakdi alacaklar için yıllık %24 oranında temerrüt faizi işletilmesine ve takip sonrası işleyecek tüm faizlere %5 oranında bsmv yürütülmesine, 3-nakdi krediler yönünden davacının fazlaya ilişkin itirazın iptali isteminin reddine, 4-nakdi krediler yönünden itirazın iptaline karar verilen 822.513,05 TL'nın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının (davalı ... teknoloji san ve tic aş'nin 822.287,56 TL'nin takdiren %20'si oranında ve davalı ...'nun 343.794,31 TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatı kısmından sorumlu olmaları koşulu ile) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı bankaya iade edilmemiş çeklerin yasal sorumluluk bedelinden kaynaklanan gayrinakdi risk nedeni ile davacının depo talebinin kısmen kabulü ile 5.230,00 TL'nın davalılar tarafından davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine, gayrinakdi risk oluşturan diğer çek yapraklarının davacı bankaya iade edilmiş olması nedeni ile fazlaya ilişkin depo istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf başvurusunun kabulü ile; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.09.2022 tarih, 2020/169 E., 2022/646 K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde; davanın reddine karar verilen kısımları ile davacı Banka aleyhine takdir edilen yargılama gideri ve vekalet ücreti kısımları yönüyle bozularak kaldırılmasına, davanın tüm yönleri ile kabulüne, inkar tazminatı, yargılama giderleri, vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı bankaya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; neticeten gerçeklikten uzak sadece bir bankacı bilirkişi raporu ile yanlış hesaplamalar sonucu dosyaya sunulan rapor doğrultusunda mahkemece hatalı gerekçelerle verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada bulunan bilgi ve belgelere, istinaf edilen nihai kararda ayrıntıları yazılı açıklama, yasal sebep ve gerekçelere göre, İlk Derece Mahkemesince aldırılan bilirkişi heyet raporunda yapılan tespit hesaplama ve sair değerlendirmelerin dosya içeriğine ve yürürlükteki mevzuata uygun olduğu, mahkemenin kanıtları takdirinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından davalı tarafın istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ancak bilirkişi raporunda müteselsil kefil ... mirasçısı davalı ...'nun kredi kartı, kredili ticari mevduat hesabı (esnek hesap) ve DBS kredilerinden kaynaklanan 95.691,91 TL asıl alacak, 2.909,03 TL işlemiş temerrüt faizi ve 145,45 TL BSMV olmak üzere toplam 98.746,39 TL'dan genel toplamda (275.047,92-TL + 98.746,39-TL) 373.794,31-TL'dan sorumlu olduğu belirtilmesine karşın, mahkemece yapılan açık yazım hatası nedeniyle davalının sorumluluk miktarının sehven 343.794,31 TL olarak yazıldığı, bu yönüyle davacının istinaf sebebinin haklı ve yerinde olduğu, ancak işbu hususun da yeniden yargılamayı gerektirmemesi nedeniyle davacı tarafın bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve bu yönden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl borçlu ...'ın mali durumunun kötüleştiğini öğrenen müvekkili kefiller tarafından 02.09.2019 tarihinde kefaletten dönmeye ilişkin ihtarname gönderildiğini, bu tarihten sonra oluşan borçlar nedeni ile kefillere müracaatın mümkün olmadığını, bu tarihten sonra oluşan borçlar yönünden ise anılan şirket hakkında konkordato kararı verildiğinden adi alacaklılar için faizsiz konkordato projesi uyarınca ödeme planı itibarıyla ödeme imkanı, rehin ile güvence altına alınmış alacaklar yönünden de rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılarak alacağın tahsili yollarının açık olduğunu, müteveffa Şükrü mirasçılarından Firdevs'in müteveffa tarafından imzalanan kefalet sözleşmesinden mirasçılığı nedeni ile sorumlu tutulsa bile daha sonradan imzalanan (23.03.2018 tarihinde 4.000.000 TL tutarlı bir GKS) sözleşmeden dolayı kullandırılan kredilerden sorumlu olmayacağını, müvekkillerinin GKS’ye bağlı BCH dışında, davacı bankanın asıl borçlu ...

A.Ş.ye kullandırdığı; kredi kartı, dbs (doğrudan borçlandırma sistemi) gibi kredi sözleşmelerinde imzaları bulunmadığını, bu kredileri asıl borçluya davacı bankanın, müvekkillerin imzası bulunmayan ayrı sözleşmeler ile kullandırdığı için bu müvekkiller bu borçlardan da sorumlu tutulamayacağını, ayrıca davacı bankanın kefalet sözleşmesine istinaden asıl borçluya kullandırdığı her türlü kredide, kredinin ödeme tablosuna kefillerden imza alması ve haberdar etmesinin yüksek yargı uygulamalarında kabul gören hukuki bir zorunluluk olduğunu, oysa davacı bankanın müvekkillerine bu şekilde bildirimde bulunmadığını, ödeme tablolarına imzalarını almadığını, müvekkillerin kefaletinin devam ettiği dönemde, müvekkilleri haberdar edilmeksizin kullandırılan krediler için ayrı bir değerlendirme yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunun hatalı hesaplamalara dayandığını, konkordato sürecinde olan bir şirket hakkında yapılan incelemede konkordato hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacı banka alacağının tamamen tahsil edildiğini, davacı bankanın kötü niyetli olarak ödemelerin tamamı tahsil edildikten sonra kalmayan bir alacağı için kefillere takip başlattığını, kefillerin durumunun asıl borçlunun durumundan ağır olamayacağını, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.