Ölü kişi adına başlatılan takip nedeniyle açılan menfi tespit davasında hukuki yarar

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/378

KARAR NO 2022/449

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/06/2021

DAVA

Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/03/2022

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili, murisin 18/03/2013 tarihinde vefat ettiğini, muris hakkında takip başlatıldığı tarihte borçlu vefat ettiğinden aleyhine takip yapılamayacağını, müteveffanın takip alacaklısı bankaya takip tutarında bir borcu olmadığını, banka tarafından gönderilen 21/01/2021 tarihli ihtar ile borcun mirasçılar tarafından ödenmesinin istenildiğini, Bakırköy ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında 15.9.2019 tarihinde icra takibi başlatılması ve öldüğünü bilerek takibe devam edilmesi nedeniyle takibin durdurulmasına , takipden dolayı borçlu olmadıklarının tesbitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; başlatılan icra takibinde müteveffanın takipten önce öldüğünün tespit edildiğini, bunun üzerine veraset ilamı almak üzere yetki talep edildiğini, takibin mirasçılara yöneltilmesinin mümkün olmadığı gibi takibin iptaline karar verildiğini, davacıların dava açmakta hukuki yararının olmadığını, davacıların murisinin ... Ltd. Şti.'nin müteselsil kefili olduğunu,öldüğünün belirlenmesi üzerine mirasçılarına 20/01/2021 tarihli ihtarname keşide edilerek ödeme yapılmaması nedeniyle İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalıların takibe itirazı üzerine İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/356 esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açtıklarını, davanın reddine, İİK 72/4 maddesi uyarınca alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacılar murisinin 18.03.2013 tarihinde vefat ettiği ve ölü kişiye takip yapıldığı; ölü kişiye takip yapılamayacağı gibi, takibin yapılmış olması halinde usule ilişkin bu eksikliğin sonradan mirasçılar takibe dahil edilerek de giderilemeyeceği, ayrıca menfi tespit davalarında aksine bir durum olmadığı müddetçe ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı üzerinde olup, davalı tarafından alacaklı olduğuna dair mahkemece denetime elverişli delil sunulmadığından davacıların davalıya borçlu olmadığı kanaatine varıldığı,davacıların Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı icra dosyasından ötürü davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davacıların şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; icra dosyasında müteveffa ...'ün ölü olduğunun tespit edilmesi akabinde dosyadan yalnızca mirasçılık belgesi alındığını, başkaca bir işlem yapılmadığını, mirasçılara ihtarname ile borcun ödenmesinin ihtar edildiğini, hesap kat ihtarına rağmen borç ödenmediğinden davacılar hakkında İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yeni bir icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz üzerine açılan İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/256 esas sayılı itirazın iptali davasının derdest olduğunu, davacılar tarafından Bakırköy 7.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/123 Esas 2021/327 Karar sayılı dosyasından takibin iptali talepli dava açıldığını ve davanın kabulüne karar verildiğini, işbu davanın açılmasına hukuki yarar bulunmadığını, müteveffanın sözleşmeye müteselsil kefil olduğunu, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacılar murisinin icra takibinden evvel öldüğü halde davalı tarafından muris aleyhine icra takibi başlatıldığı ,takip tarihinde ölü olması nedeniyle mirasçıları olarak da borçtan sorumlu olmadıklarını ileri sürerek Bakırköy ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tesbiti talep edilmiş,ön inceleme tutanağında uyuşmazlığın Bakırköy ...icra dairesinin ... esas sayılı dosyasında ölü kişi adına başlatılan takibin mirasçılara yöneltilip yöneltilemeyeceği ,mirasçıların takip nedeniyle borçlu olmadıklarının tesbiti olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Mahkemece; ölü kişiye takip yapılamayacağı gibi, takibin yapılmış olması halinde usule ilişkin bu eksikliğin sonradan mirasçılar takibe dahil edilerek giderilemeyeceği, ispat yükü üzerinde olan davalının alacaklı olduğuna dair delil sunamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı tarafça ;esasen ölü kişi adına başlatılan takibin mirasçılara yöneltme imkanı bulunmadığından mirasçılar hakkında yeni bir takip başlattıkları beyan edilmiştir. Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ölü kişi adına takip başlatıldığı, ancak mirasçılara takibin yönetilmediği, yeniden kat ihtarı gönderilerek İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında mirasçılar aleyhinde ilamsız takip başlatıldığı ve itiraz üzerine İstanbul 13 ATM nin 2021/356 esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığı ve bu davanın halen görülmekte olduğu anlaşılmaktadır. Davacı mirasçıların şikayeti üzerine davaya konu olan davaya konu Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi iptal edilmiş olup , alacağın yeni bir takibe konu edildiği ,esasen takipden evvel ölen muris aleyhindeki takibin davacı mirasçılara da yöneltilmediği anlaşılmaktadır.Davacıların, davaya konu iptaline karar verilen icra takibi nedeniyle dava açmakta hukuki yararı olmayıp,esasen ölü kişi adına başlatılan takibin mirasçılarına yöneltme imkanı da bulunmadığı davacıların maddi hukuka yönelik talebi bulunmadığından davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.Ancak yapılan hata yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın hukuki yarar yokluğundan reddine ,kat ihtarı murise öldüğünden tebliğ edilememesine rağmen takip tarihi itibariyle ölü kişi adına takip başlatan davalı lehine HMK 327(1) maddesi uyarınca yargılama giderine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/06/2021 Tarih 2021/103 Esas 2021/660 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Hukuki yarar yokluğundan davanın REDDİNE" İlk derece mahkemesine ilişkin olarak;"Alınması gereken 80,70-TL karar harcının, davacılar tarafından peşin yatırılan 763,89-TL harçtan mahsubu ile fazla olan 683,19‬-TL harcın davacılara iadesine, Davacılar tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, Davalı lehine HMK 327(1) gereği vekalet ücreti ve yargı gideri takdirine yer olmadığına, Kullanılmayan gider avansının talep halinde yatırana iadesine" Davalı tarafından yatırılan 718,88-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/03/2022