Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2012/4365 E.  ,  2013/21217 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.12.2011 tarih ve 2007/416-2011/450 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri ile ihbar olunan ... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 22.11.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ..., davalılar vekili Av. ... ...., ihbar olunan EURO RSCG Klan İlet. Hiz. A:Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, asıl davada, ressam olan müvekkiline ait bir tablonun davalının maliki olduğu Hürriyet gazetesinin düzenlediği “Kırmızı-Basında En İyiler-Reklam Ödülleri” için hazırlanan tanıtım reklamlarında izinsiz olarak kullanıldığını, söz konusu reklamın davalıya ait Radikal Gazetesinde birçok kez yayınlandığını, bu suretle müvekkilinin FSEK'dan kaynaklanan mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, FSEK'nın 68. maddesi uyarınca 6.000 TL maddi tazminat ile aynı Kanun'un 70/1. maddesi uyarınca 20.000 TL

manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, birleşen davalarda, aynı tanıtım reklamın Hürriyet, Milliyet ve Kelebek Gazeteleri ile internet sitesinde yayınlandığını ileri sürerek, 10.000 TL maddi, 13.000 TL manevi tazminatın reeskont faizi ile birlikte davalı ... Gazetecilik A.Ş'den, 11.812 TL maddi, 18.000 TL manevi tazminatın reeskont faizi ile birlikte davalı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'den, 41.000 TL maddi, 15.000 TL manevi tazminatın reeskont faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini istemiş, 14.11.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 1.075 TL yükseltmiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekili, söz konusu reklamın ücret karşılığında Euro RSCG Klan İletişim Hizmetleri A.Ş. isimli şirkete hazırlatıldığını, izinsiz kullanımın söz konusu olmadığını, eserin kamuya arz yetkisinin devrinin şekle tabi bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan ... vekili, müvekkilinin yalnızca eserin fotoğrafının çekilmesine izin verdiğini, fotoğraf çekilmeden önce durumu davacıya bildirerek onayını aldığını savunmuştur.

İhbar olunan En-Ter Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin diğer ihbar olunandan aldığı izin üzerine söz konusu resmi reklamda kullandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait dava konusu resmin güzel sanat eseri niteliğinde olduğu, bu resmin “Kırmızı-Basında En İyiler” yarışmasının duyurusu için hazırlanan reklamda izinsiz olarak kullanıldığı ve reklamın Hürriyet, Radikal, Milliyet ve Kelebek Gazetelerinde birçok kez yayınlandığı, her ne kadar davacının resmin kullanılmasına izin verdiği savunulmuş ise de bu savunmanın kanıtlanamadığı, söz konusu izinsiz kullanımdan davalıların sorumlu bulundukları, olayın üzerinden uzun zaman geçmesi, hak ihlalinin kasti bir tutum sonucu meydana gelmemiş olması ve manevi tazminata hükmolunması nedeniyle kararın ilanına gerek görülmediği gerekçesi ile asıl ve birleşen davaların kısmen kabulü ile 26.324,50 TL maddi, 5.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, davalı ...'ın tüm maddi ve manevi tazminattan, davalı ...

Gazetecili AŞ'nin 8.437,50 TL maddi, 2.000 TL manevi tazminattan, davalı Hürriyet Gazetecilik AŞ'nin ise 17.887 TL maddi, 3.000 TL manevi tazminattan sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri ile ihbar olunan ... vekili temyiz etmiştir.

1- İhbar olunan ... vekili kararı temyiz etmiş ise de, anılan şahsın davada ihbar olunan sıfatı dışında başkaca bir sıfatının bulunmadığı ve aleyhine hüküm de oluşturulmadığı, bu nedenle hükmü temyiz etmekte hukuki yararının olmadığı anlaşılmakla, ihbar olunan vekilinin temyiz istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... ve Doğan Gazetecilik A.Ş. vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki (3),(4) ve (5) nolu bentlerin, davalı Hürriyet Gazetecilik A.Ş. vekilinin aşağıdaki (6) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3- Asıl ve birleşen davalar, FSEK'nın 68. ve 70. maddeleri uyarınca açılmış tazminat

istemlerine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı tarafça, kendisine ait olan tablonun davalılar tarafından izinsiz olarak kullanıldığını ileri sürülmüş, mahkemece de yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. FSEK'nın 68. maddesi uyarınca, bir eserin izinsiz kullanılması halinde hak sahibi, sözleşme yapılmış olsaydı isteyebileceği bedelin veya tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını, eseri izinsiz kullananlardan isteme hakkına sahiptir. Somut olayda mahkemece, hükme esas alınmayan ilk bilirkişi heyetinin 07.05.2009 tarihli ek raporunda, davalılar tarafından izinsiz kullanıldığı anlaşılan tablonun değerinin, tablonun bulunduğu galeri sahibinin beyanına göre 3.000 TL olduğu belirtilerek alternatifli hesaplamalar yapılmış, itiraz üzerine alınan ve mahkemece hükme esas tutulan ikinci bilirkişi heyetinin 24.08.2010 tarihli raporunda ise güzel sanat eserlerinin ilanlarda kullanımı halinde eser satış fiyatının %25'i oranında bir ücretin ödenmesinin gerektiği, davacı tarafın eserin değerine ilişkin beyanı dikkate alındığında somut olayda bu bedelin 562,50 TL olduğu açıklanmıştır.

Görüldüğü üzere, mahkemenin görüşüne başvurduğu iki ayrı bilirkişi heyetince izinsiz kullanılan eserin rayiç bedeli ve bunun hesaplama yöntemi konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bu durumda mahkemece, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

4- Ayrıca, mahkemece olayın üzerinden uzun zaman geçmesi, hak ihlalinin kasti bir tutum sonucu meydana gelmemiş olması ve hükmolunan manevi tazminat nedeniyle hükmün ilanı talebi kabul edilmemiş ise de 5846 sayılı Kanun'un 67/2. maddesi uyarınca eser üzerine sahibinin adı hiç konulmamış ise hükmün ilanı talep edilebileceği gibi aynı maddenin 4/1. fıkrası gereğince de eser üzerindeki değişikliğin, gazete veya dergi ile yayımı sırasında yapılması halinde bu değişikliğin ilan yoluyla düzeltilmesi istenebilir. Mahkemece anılan hüküm uyarınca ilan talebinin değerlendirilmemiş olması da doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de davacı yararına bozulması gerekmiştir.

5- Öte yandan, zaman itibariyle somut olaya uygulanması gereken 6762 sayılı TTK'nın 4/4. ve 21. maddesi uyarınca taraflar arasındaki ilişkinin ticari iş olması nedeniyle davacının avans faizi talep etme hakkı mevcut olup avans faizinden daha düşük olan reeskont faizi talep edildiği gözetilerek hüküm altına alınan alacağa reeskont faizi işletilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi de kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.

6-Davacı, bu dosya ile birleşen Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2010/67 esas sayılı dosyasında, davalı Hürriyet Gaz. ve Mat. A.Ş'den 10.000 TL maddi, 18.000 TL manevi tazminatın tahsilini istemiş, 14.11.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile de maddi tazminat talebini anılan davalı yönünden 11.812 TL'ye yükseltmiştir. Mahkemece ise davalı Hürriyet Gaz. ve Mat. A.Ş'nin 17.887 TL maddi tazminattan sorumlu olduğuna karar verilmiştir. Oysa HUMK’nın 74. (HMK.’nın 26.) maddesi uyarınca hakim, tarafların iddia ve savunmaları ile bağlı olup, talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceğinden hükmün bu nedenle de mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle ihbar olunan ... vekilinin temyiz isteminin REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar ... ve Doğan Gazetecilik A.Ş. vekilinin tüm, davacı ve davalı Hürriyet

Gaz. ve Mat. A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (3), (4) ve (5) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (6) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Hürriyet Gaz. ve Mat. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, takdir olnan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılardan Hürriyet Gaz. ve Mat. A.Ş'ye verilmesine, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalı ...ve Doğan Gazetecilik A.Ş'den alınmadığı anlaşılan 4.140,00 TL temyiz ilam harcının alınmasına, istek halinde aşağıda yazılı 441,70 TL harcın temyiz eden ihbar olunan ...'na iadesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenler davacı ve davalı Hürriyet Gaz.

ve Mat. A.Ş'ye iadesine, 22.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.