Zorunlu dava arkadaşlığı

11. Hukuk Dairesi         2023/6424 E.  ,  2024/3957 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

SAYISI 2020/54 Esas, 2022/179 Karar

Taraflar arasındaki limited şirket hisse devrinin tespit ve tescili, karşı davanın ise hisse devrinin geçersiz olduğunun tespiti, birleşen davanın ise ticari şirket hisse devrine ilişkin hisse devri sözleşmesinin geçerli olduğunun tespiti ile hisse devrinin şirket pay defterine işlenerek ticaret siciline tescili davasından dolayı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece asıl dava yönünden; davanın kabulü ile, karşı dava yönünden; davanın reddine, birleşen dava yönünden; davanın kabulü ile, karşı dava yönünden; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı-karşı davacı vekili ve davalı Giresun ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle, davacının şirket hisselerinden 50 adet hisseyi Giresun 2.Noterliğinin 21.01.2014 tarihli işlemi ile devir aldığını, şartlar yerine getirildiği halde tescil yapılmadığını, 10.10.2016 tarihinde sicile başvuru yapıldığı halde işlem yapılmadığını, 29.11.2013 tarihli ortaklar kurulu kararı olduğunu, tescil yapılmamasının dürüstlük kuralına aykırı olacağından hisse devrinin geçerli olduğunun tespiti ile tescilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı-karşı davacı şirket vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile özetle, kanunda aranan şartlardan olmadığını, ortaklar kurulunun sözleşmeden sonra pay devrine onay vermediğini, devirden sonra onay verilmesi gerektiğini, sicil müdürlüğünün de bu kapsamda talebi reddettiğini, bu nedenlerle davanın reddi ile karşı dava ile hisse devrinin geçersiz olduğunun tespitini talep etmiştir.

2.Davalı ... müdürlüğü vekili davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece yapılan yargılama sonucunda bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davasının kabulüne karar verildiği, davacı ...' nun ... Minübüs Seyahat ve Turizm Hiz. Tic. Ltd. Şti.' den almış olduğu hisse devrinin geçerli olduğunun tespiti ile Ticaret Sicil Müdürlüğünde tesciline, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili ve davalı Giresun ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesinin 23.10.2018 tarihli ve 2018/1382 E. 2018/1353 K. sayılı kararı ile, 29.11.2013 tarihinde ortaklar kurulu kararı ile pay devrinin onaylandığı, bu onaydan sonra hisse devrinin usulüne uygun olarak gerçekleştiği, hisse devrinin gerçekleşmesinden sonra ortaklar genel kurulunun hisse devrini onaylamayarak dürüstlük kuruluna aykırı hareket ettiği, sonuç olarak mahkemenin de bunu tespit ederek davacının davasının kabulü ile karşı davanın reddine ilişkin kararı ve kararın gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili ve davalı Giresun ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 04.11.2019 tarihli ve 2018/5658 E. 2019/6772 K. sayılı ilamı ile asıl davaya konu hisselerin dava dışı ...’dan devralındığı, karşı davada anılan hisse devrine ilişkin olarak ödemelerin bir kısmının önceki hisse sahibi ...’a, bir kısmının ise davalı-karşı davacı şirkete yapılacağının kararlaştırıldığı halde ödemelerin yapılmadığına dair iddianın ileri sürüldüğü, ancak her iki davanın da, dava dışı ...’a husumet yöneltilmeksizin ikame edildiği ve İlk Derece Mahkemesince, taraf teşkili sağlanmaksızın işin esasına girilip karar verildiği nazara alınarak işbu davalarda verilecek olan hükümlerin, hisselerin devralındığı dava dışı ...’ın hukuki durumunu ve haklarını etkileyeceği anlaşılmakla, dava dışı ...’ın asıl ve karşı davalarda taraf olarak yer alması gerekli olup anılan kişinin yokluğunda her iki davaya konu uyuşmazlıkların esasına girilerek sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı, bu durumda, hisse devrine ilişkin olarak açılan asıl ve karşı davanın görülebilmesi için öncelikle, asıl ve karşı davanın davacılarına, hissesini devreden dava dışı ...’a husumet yöneltilerek dava açılması için usulüne uygun süre verilip anılan davaların açılması halinde işbu dava ile birleştirilmeleri sağlandıktan sonra uyuşmazlıkların esasına girilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince, yukarıda belirtildiği şekilde taraf teşkili sağlanmaksızın asıl ve karşı davanın esası hakkında verilen kararlara dair davalı-karşı davacı şirket vekili ve davalı ...

müdürlüğü vekilince yapılan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesinin doğru görülmediğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece alınan bilirkişi raporu ile, 6102 sayılı Kanunu'nun 595 inci maddesinde hisse devrinin geçerliliğinin yazılı şekilde noter onayı ile yapılması ve ortaklar genel kurulunda bu devrin onaylanması şartına bağlandığı, hisse devrine ilişkin olarak açılan asıl ve karşı davanın görülebilmesi için öncelikle, asıl ve karşı davanın davacılarına, hissesini devreden dava dışı ...’a husumet yöneltilerek dava açılması için usulüne uygun süre verildiği, Giresun 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/575 E., 2020/398 K. sayılı dosyası ile, davacı ... tarafından davalı ... aleyhine ticari şirket hisse devrine ilişkin hisse devri sözleşmesinin geçerli olduğunun tespiti ile hisse devrinin şirket pay defterine işlenerek ticaret siciline tesciline ilişkin dava açıldığı, mahkemenin işbu dosyası ile dosyaların birleştirilmesine karar verildiği, alınan bilirkişi raporunun denetime açık ve hükme elverişli bulunduğu anlaşıldığından, açılan davanın kabulü ile, davacının ...

Minübüs Seyahat ve Turizm Hiz. Tic. Ltd. Şirketinden almış olduğu hisse devrinin geçerli olduğunun tespiti ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne tesciline karar vermek gerekmiş, davalı ... Minübüs Seyahat ve Turizm Hiz. Tic. Ltd. Şirketi tarafından açılan karşı davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili ve davalı Giresun ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı-karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; öncelikle tanıkların dinlenilmediğini, yine hisse devrinin geçerli olmasına rağmen ödenmeyen hisse bedelinin ödenmesinin gerekip gerekmediği hususlarında hüküm vermeye elverişli ticaret hukuku ve şirketler hukukunda uzmanlığı olmayan mali müşavir tarafından bilirkişi raporuna istinaden karar verildiğini ve verilen ret kararlarının müvekkili lehine bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Giresun ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili kurum sadece asıl davada taraf olup diğer davalarda ise taraf olarak bulunmadığını, bu kapsamda asıl davanın kabulüne dair verilen kararın açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, yine müvekkili kurumun zorunlu dava arkadaşı olması nedeniyle aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek söz konusu kararın müvekkil kurum lehine bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, asıl dava limited şirket hisse devrinin tespit ve tescil talebi, karşı davanın da hisse devrinin geçersiz olduğunun tespiti talebi, birleşen davanın ise ticari şirket hisse devrine ilişkin hisse devri sözleşmesinin geçerli olduğunun tespiti ile hisse devrinin şirket pay defterine işlenerek ticaret siciline tescili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanunu'nun 595 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı-karşı davacı vekili ile davalı Giresun ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.