Kararın kaldırılması

11. Hukuk Dairesi         2023/119 E.  ,  2024/3731 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/1884 Esas, 2022/1868 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2017/288 E., 2019/572 K.

Taraflar arasındaki ihlalin tespiti ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin söz yazarı, besteci, yorumcu (şarkıcı) ve oyuncu olduğunu, ülkemizde 30 yıldır en başarılı ve beğenilen sanatçılardan biri olduğunu, dava konusu "Unutabilsem, Belalım Benim, Götür Beni Gittiğin Yere, İhtiyacı var" olmak üzere müzikseverler ve toplumca çok sevilen ve beğenilen pek çok müzik eserinin söz yazarı ve bestecisi olduğunu, müvekkiline ait dava konusu müzik eserlerinin davalı yapım şirketi tarafından hazırlanan O Ses Türkiye, Rısıng Star ve Yetenek Sizsiniz isimli televizyon programlarında izinsiz kullanıldığını, yarışmacılar tarafından icra edildiğini, televizyonlarda defalarca yayınlandığını, başta www.acunn.com olmak üzere pek çok internet sitesinde de çoğaltıldığını, yayınlandığını ve yayınlanmaya devam ettiğini, davalının müvekkilinin müzik eserlerini izinsiz şekilde kullandığı O Ses Türkiye ve Rısıng Star isimli programların müzik yarışma programları olduğunu, davalının bu programlarda müvekkiline ait eserleri izinsiz şekilde işlenmesi, tespit edilmesi, çoğaltılması ve umuma arz edlimek suretiyle programın, program formatının esaslı bir unsuru haline getirildiğini, davalının eylemlerinin eser sahibinin mali ve manevi haklarına tecavüz niteliğinde olduğunu, davalının müvekkilinden izin alarak bu eserleri kullanması halinde müvekkilinin her bir eser için tek bir kullanım başına davalıdan talep edeceği rayiç bedelin en az 5.000,00 TL olacağını, müzik eserleri ile ilgili olarak eser sahiplerine kullanım başına ödenen telif hakkı ücretlerinin sektör emsal ve rayiçleri ortalamasının 5.000,00 TL civarında olduğunu, belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 30.000,00 TL maddi, 119.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faizi (en yüksek ticari-avans faizi) ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının hukuka aykırı kullanımının gerek televizyonlarda gerekse davalıya ait www.acunn.com vb.web sitesi ve sosyal medya hesaplarında devam ettiğinden tecavüzün ref'ine, men'ine, müvekkiline ait müzik eserlerinin davalı kullanımının yasaklanmasına, izinsiz kullanılan bölümlerin televizyonlarda ve internette yayınlanmalarının yasaklanmasına ve internet sitelerinden ilgili bölümlerin kaldırılmasına ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde; dava dilekçesinde 30.000,00 TL olarak talep ettikleri maddi tazminat taleplerini 5846 sayılı Fikri ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 68 inci maddesi kapsamında 120.000,00 TL ıslah ederek 150.000,00 TL olarak arttırdıklarını, tazminat taleplerinin 30.000,00 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi (en yüksek ticari-avans faizi) ile birlikte, ıslah ettikleri 120.000,00 TL'lik tutarın ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi (en yüksek ticari-avans faizi) ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin TV8'de yayınlanan dava konusu programların yapımcısı olduğunu, söz konusu programların müzik yarışma programları olduğunu, program sırasında bir takım müzik eserlerinin kullanıldığını ve bu eserlere ait telif ücretlerinin de ödendiğini, meslek birliklerine süresinde bu bildirimlerin yapıldığını, dava konusu O Ses Türkiye ve Rising Star programlarının yarışma programı olduğunu, yarışmacıların performans sergilediğini ve oylama neticelerine göre elenmekte veya yarışmaya devam ettiklerini, davacının albümlerde kullanılmak üzere verilmiş olan yüksek bedelleri talep ettiğini, bir müzik albümündeki gibi eserler için fahiş miktarlı telif bedelleri istenmesinin haksız ve hukuksuz olduğunu, yarışma programlarının kısa sürede güncelliğini yitirdiğini ve iddia edildiği gibi televizyonlarda defalarca yayınlanmadığını, davacı tarafından istenen telif bedellerinin tamamen rekabet bozucu ve müvekkilini maddi anlamda yıkıcı bir hal aldığını, davacının soyadının kamuoyunda ...

olarak bilinmesi nedeniyle bu şekilde kullanımın söz konusu olduğunu, doğrusunun bilinmesi halinde kullanılacağını, davacının internette ... ... olarak yer aldığını, bu karışıklığın davacının soyadını değiştirmesinden kaynaklandığını, soyadını değiştirmiş olmasına rağmen Türkiye'nin en çok satan gazetelerinden birinde kamuoyunda bilinen eski soyadı ile anıldığını, davacı ile alakası olmayan bir soyadının kullanılmadığını, tam tersi kamuoyunda en çok bilinen eski soyadının kullanıldığını, diğer kullanımlarda isminin yanlış yazılması veya hiç yazılmaması hususunun sehven veya program formatı gereği olduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu "unutabilsem", "ihtiyacı var", "götür beni gittiğin yere", "belalım benim" isimli parçaların musiki eser oldukları, davacının "Unutabilsem", "Belalım Benim", "İhtiyacım Var" eserlerinde besteci ve "Götür Beni Gittiğin Yere" isimli eserde ise hem besteci hem de söz yazarı olarak eser sahibi olduğu, her ne kadar belalım benim isimli eser yönünden da dava açılmış ise de bu eserin kullanımının ispatlanamadığı, bahse konu diğer eserlerin davalının yapımcılığını üstlendiği yarışma programlarında izinsiz olarak kullanılmasının davacının 5846 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinde düzenlenen eser sahibinin mali haklarından temsil hakkını ihlal ettiği, eserlerin popülaritesi, davalının kullanım durumu ve teknik bilirkişilerce yukarıda izah olunan diğer parametreler dikkate alınarak belirlenen rayiç üzerinden yapılan hesaplamaya göre davacının haksız kullanım sebebiyle 18.000,00 TL tazminat talebinde bulunabileceği, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi kapsamında değerlendirildiğinde talebinin toplamda 54.000,00 TL olabileceği anlaşılmakla tazminat talebinin bu miktar üzerinden kısmen kabulü ile talep doğrultusunda 54.000,00 TL'nin 30.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 05.04.2016 tarihinden itibaren, 24.000,00 TL'sinin talep arttırım tarihi olan 01.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, yine manevi tazminat talebi yönününden kullanımın izinsiz olduğu (bu hususun dahi tek başına manevi tazminat gerektirdiği) dikkate alındığında manevi tazminatın şartlarının oluştuğu, kullanım sayısı, hak ve nesafet, paranın alım gücü ve tüm dosya kapsamı gözetildiğinde 30.000,00 TL manevi tazminatın yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıya ait eserlerin (unutabilsem, ihtiyacı var, götür beni gittiğin yere) davalı tarafa ait "O Ses Türkiye", "Rising Star" ve "Yetenek Sizsiniz" isimli programlarda izinsiz kullanımdan kaynaklı davacının FSEK kapsamında mali ve manevi haklarının ihlal edildiğinin tespitine, "Belalım Benim" isimli esere yönelik taleplerin reddine, maddi tazminat olarak 54.000,00 TL'nin 30.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 05.04.2016 tarihinden itibaren 24.000,00 TL'sinin talep arttırım tarihi olan 01.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, manevi tazminat olarak 30.000,00 TL'nin dava tarihi olan 05.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikde davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya 1 müzik eserinin dizide kullanımı için AY Yapım'dan alınan net 5.000,00 TL ücrete ilişkin ve DMC'den alınan 10.000,00 TL ücrete ilişkin makbuzların sunulduğunu, emsal ücretlerin esas alınması gerektiğini, 1.500,00TL gibi düşük rakamın esas alınamayacağını, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi gereğince davacının kendi eserine ilişkin emsal mevcut olması halinde farazi bedelin değil o emsal bedelin esas alınması gerektiğini, Eserin müzik yarışmasının ana unsur olduğunu, davacının müvekkili eserlerini 15 kez izinsiz kullandığını, (15x5.000,00 TL= 75.000,00 TL) 75.000,00 x 3 = 225.000,00 TL olarak maddi tazminata hükmedilmesi gerekirken hükmolunan maddi tazminatın çok düşük kaldığını, davalının yapımcı olduğu programda jüri üyelerinin 70.000,00 - 200.000,00 TL gibi yüksek ücretler ödendiğini, reklam gelirlerinin 4, 5 milyon olduğunu, programın ana unsuru olan eserler için düşük bedel tespit edildiğini, her bestecinin her eserin rayiç ve emsal bedelinin farklı olacağını, müzik programında kullanılan eser ile dizide kullanılan eserin kıyaslanmasında müzik programında kullanılan müzik eserlerinin tv dizilerine göre daha yüksek olması gerektiğini, müvekkiline ait 3 müzik eserinin 15 defa izinsiz kullanımı ve manevi hak ihlali karşısında manevi tazminatın çok düşük olduğunu, 5 eserde ismi hiç yazılmadığından 5 x 15.000,00=75.000,00 TL, 7 eserde hatalı yazılması nedeni ile 7 x 2.000,00 =14.000,00 TL, eserlerin 15 kez kullanımı nedeni ile umuma arz şeklini tayin hakkının ihlali nedeni ile 2.000,00 x 15 = 30.000,00 TL olmak üzere 119.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, zamanaşımına ilişkin beyanların dikkate alınmadığını , manevi tazminat yönünden zamanaşımının dolduğunu, dava konusu 15 şarkının hangi tarihte yayınlandığının raporda yazılmadığını, raporun bu nedenle denetime elverişli olmadığını, davanın 05.04.2016'da açıldığını, 2 yılı aşan şarkıların dilekçede liste halinde belirtildiğini, 4 yılı geçen şarkılar için manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davacının soyadını değiştirdiğini, mahkemenin bu hususa da değinmediğini, 2013 yılında soyadını değiştirdiğini, kamuoyunda ... soyadı ile tanındığını, ... Gazetesinin 10.03.2013 tarihli haberinde ... soyadını değiştirdi şeklinde haberin yer aldığını, Hürriyet'te de 2016 yılından ...

soyadı ile anıldığını, 15 eserin tamamında ismi belirtilmemiş gibi manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olmadığı gibi, miktarın yüksek olduğunu, maddi tazminat yönünden emsal bedelin yüksek olduğunu, ...'nun sevdan olmasa "Söyle Canım" şarkıları için 750,00 TL, ...'ın Arkadaş şarkısı için 300,00 TL; ...'in Lale Devri için 750,00 TL, ....'in "Memleketim", "Kimler Geldi Kİmler Geçti", "Haykıracak Nefesim" şarkıları için 1.000,00 TL belirlendiğine ilişkin mahkeme kararları olduğunu, klasikleşmiş herkesçe bilinen eserler için 500,00-1.000,00 TL arası bedel belirlendiğini, emsal mahkeme kararında ve All Stars Music'ten gelen yazı cevabında "şarkı yarışması bütçeleri" söz + müzik 600,00 TL olduğunu, yazının rapordan sonra dosyaya girdiğini, emsallerin 300,00 TL civarı olduğunu, bilirkişilerin somutlaştırma yapmadan bedel belirlediklerini, eserin beğeni ölçüsü dikkate alınması gerekirken raporda sanatsal özelliklere değinildiğini, raporda delillerin değerlendirilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davacı ve davalı vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının söz yazarı olmadığı şarkılar yönünden tek başına tazminat talep etme hakkı bulunmadığını belirterek istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 5846 sayılı Kanun kapsamında tecavüzün tespiti, ref'i, men'i ile aynı kanunun 68 inci maddesi uyarınca maddi tazminat ve adın belirtilmemesi/hatalı belirtilmesi ve izinsiz umuma arz şeklini tayin hakkının ihlali iddiası ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.