Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava sanatçı Esen Agan'ın «mirasçılarından» sadece ... tarafından açılmış olup davacı vekilinin sonradan diğer mirasçıları da davaya «dahil» etme isteği usule uygun bulunmadığından yargılamaya sadece ... yönünden devam olunduğu, davacının miras bırakanı Esengül’ün (Esen Agan) FSEK’nun 80. maddesi kapsamında icracı sanatçı olarak dava konusu albümler bakımından mali hak sahibi olduğu, davalı taraf... ... ile yaptığı sözleşme nedeniyle sanatçı Esen Agan’ın albümlerini yayınlamaya yetkisi bulunduğunu savunmakta ise de FSEK’nun 49/1. maddesi gereğince eser sahibinden mali bir hakkı veya kullanma ruhsatını iktisap eden kimsenin ancak eser sahibinin veya mirasçılarının «muvafakati» ile bu hakkı veya ruhsatı başkasına devredebileceğinden bu savunmanın yerinde görülmediği, davalı şirketin FSEK’nun 49. maddesi karşısında mali hak sahibi olmadığı, FSEK’nun 68/1 maddesine göre yaptırılan hesaplamada davacının miras «payının» 3/8 olduğu gözetilerek 68. maddeye göre istenebilecek «rayiç bedelin» 26.076,72 TL üzerinden 3 kat hesabıyla 78.230,16 TL telif tazminatı olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Esen Agan isimli icracı sanatçının, dava konusu "Uçup Giden Gençliğim", "Bir Yoksula Rastladım", "Gel Otur Arkadaşım" ve "Beterin Beteri Var" adlı albümlerinin davalı tarafından piyasaya sürülmesi nedeniyle davacının miras payı ile sınırlı olmak üzere davalıya karşı talep hakkı bulunduğunun ve davacının miras payı oranın da mali hak sahibi olduğunun tespitine, davacı ...'ın miras bırakanı Esen Agan'ın bağlantılı hak sahipliğinden dolayı davacının mali haklarına davalı tarafından yapılan tecavüzün ref’ine, FSEK’nun 68/1 maddesi gereğince davacının miras payına göre 26.076,72 TL rayiç bedel üzerinden 3 kat hesabıyla 78.230,16 TL telif tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile bu rakamın 20.000 TL'lik kısmının dava konusu alacağı kısmen «temlik» alan ...'a, kalan 58.230,16 TL’nin ise davacı ...'a ödenmesine, manevi tazminat talebinin reddine, FSEK’nun 68/1 maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya …

… irması ile aralarındaki sözleşmede murisin aynı zamanda tespitin gerçekleştiği fonogram üzerindeki hakların 5846 sayılı FSEK’nun 49.maddesi uyarınca başkasına devir «yetkisinin» de fonogram yapımcısı dava dışı... firmasına verildiği hususunun iddia ve ispatlanamamış olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki (3) nolu bendin kapsamı dışında …

Mahkemenin, diğer «mirasçıların» davaya katılmasını(«icazet» vermelerini) sağlaması veya terekeye «temsilci» tayin ettirmesi için davacıya uygun bir süre vermesi gerekir.

… serler için çıkartmış oldukları ücret tarifelerinden bağımsız olarak, izinsiz olarak umuma açık mahalde bulunanlara hak sahiplerinden izinsiz olarak dinletilen veya «muvafakat» temin edilemeyen eserler yönünden, «temsil» olunan her bir eser sahibinin tüm eserleri için eser sahibiyle, müzik yapımcılarının tüm yapımları için yapımcılarla ve icracı sanatçıların tüm icraları için o icracı sanatçılarla yıllık sözleşme yapılmış olsaydı her bir Meslek Birliğine hak sahiplerini temsilen ödenecek ücretlerin FSEK 68. maddesi uyarınca belirlenmesi, bu hususta öncelikle varsa emsal sözleşmeler kullanılarak «rayiç bedelin» belirlenmesi, emsal sözleşme bulunmaması halinde, yine tarifelerden bağımsız olarak, dinleti yapılan umuma açık mahallin niteliği, dinleti olasılık ve sıklığı ile dinleti amacı da gözetilerek alanında uzman bilirkişilerin görüşleri dikkate alınarak gerektiğinde TBK'nın 50. maddesi de dikkate alınarak «hakkaniyete» uygun ve makul bir farazi sözleşme bedeli belirlenerek tazminat hesabının buna göre yapılması gerekirken hatalı gerekçeyle karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükm …

2- Dava, davacı ... birliklerine «yetki belgesi» vererek üye olan icracı sanatçıların icralarının müzik eserlerinde beste sahibi ve söz yazarlarını ile müzik eseri yapımcılarının yapımlarının izinsiz ve mali hak bedeli ödemeksizin kullanımının haksız olduğunun tespiti, mali haklara tecavüzün ref'i ve men'i ile telif bedelinin 5846 sayılı FSEK'nun 68. maddesi kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, Dairemizin 26.05.2014 tarihli ve 2014/9673 karar sayılı bozma ilamında; telif bedelinden doğan zararın hesabında, icraları izinsiz olarak «temsil» olunan sanatçılar yönünden aynı Kanun'un 80, 52 ve 68. maddeleri ile 76/«son» maddesine göre, sadece söz konusu icracı sanatçıların davacı ... birliğine mali hakları takip «yetkisini» verdikleri tüm eserlerinin haksız kullanıldığına dair aksi kanıtlanamayan karinenin gerçekleştiği dikkate alınarak, FSEK'nun 68.maddesi uyarınca ödenmesi gereken t …

… esi gereğince talep edilebilecek 3 kat tazminat bedelinin; davacı MÜ-YAP yönünden 8.674,31 TL, davacı ... yönünden 261,84 TL, davacı MESAM yönünden ise 66,22 TL'nin «haksız fiil» tarihi olan 17.12.2009 yılından itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, hüküm kesinleştiğinde hüküm özetinin «ilanına» karar verilmiştir.

2- Dava, davacı ... birliklerine «yetki belgesi» vererek üye olan icracı sanatçıların icralarının müzik eserlerinde beste sahibi ve söz yazarlarını ile müzik eseri yapımcılarının yapımlarının izinsiz ve mali hak bedeli ödemeksizin kullanımının haksız olduğunun tespiti, mali haklara tecavüzün ref'i ve men'i ile telif bedelinin 5846 sayılı FSEK'nun 68. maddesi kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, Dairemizin 26.05.2014 tarihli ve 2014/9673 karar sayılı bozma ilamında; telif bedelinden doğan zararın hesabında, icraları izinsiz olarak «temsil» olunan sanatçılar yönünden aynı Kanun'un 80, 52 ve 68. maddeleri ile 76/«son» maddesine göre, sadece söz konusu icracı sanatçıların davacı ... birliğine mali hakları takip «yetkisini» verdikleri tüm eserlerinin haksız kullanıldığına dair aksi kanıtlanamayan karinenin gerçekleştiği dikkate alınarak, FSEK'nun 68.maddesi uyarınca ödenmesi gereken t …

… serler için çıkartmış oldukları ücret tarifelerinden bağımsız olarak, izinsiz olarak umuma açık mahalde bulunanlara hak sahiplerinden izinsiz olarak dinletilen veya «muvafakat» temin edilemeyen eserler yönünden, «temsil» olunan her bir eser sahibinin tüm eserleri için eser sahibiyle, müzik yapımcılarının tüm yapımları için yapımcılarla ve icracı sanatçıların tüm icraları için o icracı sanatçılarla yıllık sözleşme yapılmış olsaydı her bir Meslek Birliğine hak sahiplerini temsilen ödenecek ücretlerin FSEK 68. maddesi uyarınca belirlenmesi, bu hususta öncelikle varsa emsal sözleşmeler kullanılarak «rayiç bedelin» belirlenmesi, emsal sözleşme bulunmaması halinde, yine tarifelerden bağımsız olarak, dinleti yapılan umuma açık mahallin niteliği, dinleti olasılık ve sıklığı ile dinleti amacı da gözetilerek alanında uzman bilirkişilerin görüşleri dikkate alınarak gerektiğinde TBK'nın 50. maddesi de dikkate alınarak «hakkaniyete» uygun ve makul bir farazi sözleşme bedeli belirlenerek tazminat hesabının buna göre yapılması gerekirken hatalı gerekçeyle karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükm …

Mahkemenin, diğer «mirasçıların» davaya katılmasını(«icazet» vermelerini) sağlaması veya terekeye «temsilci» tayin ettirmesi için davacıya uygun bir süre vermesi gerekir.

Bu itibarla, dava dilekçesi içeriğinden davacı ...’ın sadece kendi miras payına yönelik dava açmayıp terekeyi «temsilen» dava açtığı ve davacılar vekilince diğer «mirasçıların» da vekaletnamelerinin dosyaya «ibraz» edildiği görülmekle mahkemece diğer mirasçıların davaya katıldığı kabul edilerek sonucuna göre hüküm kurulmak gerekirken sadece davacı ...

3- Kabule göre de mahkemece, yargılama sırasında «maddi tazminatın» tespiti açısından iki ayrı bilirkişi raporu alınmış olup, 20.09.2007 tarihli ilk raporda; dava konusu eserlerin piyasaya sürüldüğü 20 yıllık süreçte kaset ortalama fiyatının 0,75 kuruş ve 5 yıllık süreçte CD ortalama fiyatının 1.90 TL olduğu, telif ücreti %8 olup, kaset ve CD brüt satış bedelinin yaklaşık %35’nin kar olduğu kabul edilerek yapılan hesaplama sonunda davacının nihai olarak 10.413,43 TL talep edebileceği belirtilmiş, hükme esas alınan ikinci raporda ise; sözleşme ile hükme bağlanmadığı taktirde kaset ve CD brüt satış bedelinin yaklaşık 1/3’ü «masraf», 1/3’ü yapımcının kazancı, 1/3’nün de icracı sanatçıya ödeneceği kabul edilerek yapılan hesaplama sonunda davacının miras payına isabet eden kısmın 26.076,72 TL ol …

Mahkemece, tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve 16/02/2010 tarihli bilirkişi raporuna dayanılarak davacının icracı sanatçı olan üyelerden aldığı «yetki» belgelerinde yetkinin hangi icralar için verildiği belirtilmediği gibi, tarih de bulunmadığı, icra bildirim listesinin 30/04/2003 tarihli olduğu, davacının 2003 tarihinden önce dava konusu icraları «temsil yetkisi» olduğuna ilişkin delil sunamadığı, icraların kullanılmasından sonraki tarihlerde alınan «yetki belgelerine» dayanılarak belge tarihinden önceki tarihlerde gerçekleşen ihlaller nedeniyle davacının dava açma hakkı bulunmadığı gerekçeleriyle davanın «husumetten» reddine karar verilmiştir.

Dava, FSEK.’nun 68. maddesine göre «maddi tazminat» istemine ilişkin olup, davacı tarafça bilirkişi raporunun ibrazından sonra sunulan, ihlal tarihinden önceki tarihli «yetki» belgeleri değerlendirilmeksizin mahkemece davanın «husumetten» reddine karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve 16/02/2010 tarihli bilirkişi raporuna dayanılarak davacının icracı sanatçı olan üyelerden aldığı «yetki» belgelerinde yetkinin hangi icralar için verildiği belirtilmediği gibi, tarih de bulunmadığı, icra bildirim listesinin 30/04/2003 tarihli olduğu, davacının 2003 tarihinden önce dava konusu icraları «temsil yetkisi» olduğuna ilişkin delil sunamadığı, icraların kullanılmasından sonraki tarihlerde alınan «yetki belgelerine» dayanılarak belge tarihinden önceki tarihlerde gerçekleşen ihlaller nedeniyle davacının dava açma hakkı bulunmadığı gerekçeleriyle davanın «husumetten» reddine karar verilmiştir.

Dava, FSEK.’nun 68. maddesine göre «maddi tazminat» istemine ilişkin olup, davacı tarafça bilirkişi raporunun ibrazından sonra sunulan, ihlal tarihinden önceki tarihli «yetki» belgeleri değerlendirilmeksizin mahkemece davanın «husumetten» reddine karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava sanatçı Esen Agan'ın «mirasçılarından» sadece ... tarafından açılmış olup davacı vekilinin sonradan diğer mirasçıları da davaya «dahil» etme isteği usule uygun bulunmadığından yargılamaya sadece ... yönünden devam olunduğu, davacının miras bırakanı Esengül’ün (Esen Agan) FSEK’nun 80. maddesi kapsamında icracı sanatçı olarak dava konusu albümler bakımından mali hak sahibi olduğu, davalı taraf... ... ile yaptığı sözleşme nedeniyle sanatçı Esen Agan’ın albümlerini yayınlamaya yetkisi bulunduğunu savunmakta ise de FSEK’nun 49/1. maddesi gereğince eser sahibinden mali bir hakkı veya kullanma ruhsatını iktisap eden kimsenin ancak eser sahibinin veya mirasçılarının «muvafakati» ile bu hakkı veya ruhsatı başkasına devredebileceğinden bu savunmanın yerinde görülmediği, davalı şirketin FSEK’nun 49. maddesi karşısında mali hak sahibi olmadığı, FSEK’nun 68/1 maddesine göre yaptırılan hesaplamada davacının miras «payının» 3/8 olduğu gözetilerek 68. maddeye göre istenebilecek «rayiç bedelin» 26.076,72 TL üzerinden 3 kat hesabıyla 78.230,16 TL telif tazminatı olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Esen Agan isimli icracı sanatçının, dava konusu "Uçup Giden Gençliğim", "Bir Yoksula Rastladım", "Gel Otur Arkadaşım" ve "Beterin Beteri Var" adlı albümlerinin davalı tarafından piyasaya sürülmesi nedeniyle davacının miras payı ile sınırlı olmak üzere davalıya karşı talep hakkı bulunduğunun ve davacının miras payı oranın da mali hak sahibi olduğunun tespitine, davacı ...'ın miras bırakanı Esen Agan'ın bağlantılı hak sahipliğinden dolayı davacının mali haklarına davalı tarafından yapılan tecavüzün ref’ine, FSEK’nun 68/1 maddesi gereğince davacının miras payına göre 26.076,72 TL rayiç bedel üzerinden 3 kat hesabıyla 78.230,16 TL telif tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile bu rakamın 20.000 TL'lik kısmının dava konusu alacağı kısmen «temlik» alan ...'a, kalan 58.230,16 TL’nin ise davacı ...'a ödenmesine, manevi tazminat talebinin reddine, FSEK’nun 68/1 maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya …

… irması ile aralarındaki sözleşmede murisin aynı zamanda tespitin gerçekleştiği fonogram üzerindeki hakların 5846 sayılı FSEK’nun 49.maddesi uyarınca başkasına devir «yetkisinin» de fonogram yapımcısı dava dışı... firmasına verildiği hususunun iddia ve ispatlanamamış olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki (3) nolu bendin kapsamı dışında …

Mahkemenin, diğer «mirasçıların» davaya katılmasını(«icazet» vermelerini) sağlaması veya terekeye «temsilci» tayin ettirmesi için davacıya uygun bir süre vermesi gerekir.

80'de düzenlenen "umuma iletim hakkını ihlal ettiği, muhasip bilirkişi tarafından hesaplanan lisans bedelleri üzerinden belirlenen «rayiç bedelin» 3 katı olan dava konusu döneme ilişkin miktarın davalıdan alınmasının gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabülu ile davacıların mali hak sahibi olduğu dava konusu icraların 01/01/2009 ile 10/06/2009 tarihleri arandaki dönemde hak sahiplerinden izin alınmaksızın davalı tarafından kamuya erişilir kılınması ve umuma iletilmesi nedeni ile FSEK 68 maddesi uyarınca hesaplanan 295.680.99 TL'nin 14/02/2009 tespit tarihinden itibaren yürütülecek («avans faizini» geçmeyecek şekilde) «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, sair taleplerinin reddine, «masrafı» davalıdan alınmak üzere hükmün özetinin yurtçapında yayın yapan trajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez «ilanına» karar verilmiştir.

2– Ancak, davacı meslek birlikleri 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca üyesi bulunan eser sahibi, icracı sanatçı ve fonogram yapımcılarının devrettikleri «yetki» kapsamında mali hakları takip ve kullanma «yetkisine» sahip olup, üyelerinin mali haklarının ihlali halinde bu Kanun hükümlerine göre kendilerine yetki devrinde bulunan üyelerini «temsilen» dava açabilirler.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişiler tarafından ihlal süresi ve emsal «rayiç bedeli» dikkate alınmak suretiyle ve her bir meslek birliği için ayrı ayrı hesaplama yapılması isabetliyse de, bu hesaplama davacı meslek birliklerinin anılan dönemlere yönelik tarifeleri bakımından ve doğrudan hak ihlali söz konusu olmayan tüm üyelerini de kapsayacak şekilde belirlenmiştir.

80'de düzenlenen "umuma iletim hakkını ihlal ettiği, muhasip bilirkişi tarafından hesaplanan lisans bedelleri üzerinden belirlenen «rayiç bedelin» 3 katı olan dava konusu döneme ilişkin miktarın davalıdan alınmasının gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabülu ile davacıların mali hak sahibi olduğu dava konusu icraların 01/01/2009 ile 10/06/2009 tarihleri arandaki dönemde hak sahiplerinden izin alınmaksızın davalı tarafından kamuya erişilir kılınması ve umuma iletilmesi nedeni ile FSEK 68 maddesi uyarınca hesaplanan 295.680.99 TL'nin 14/02/2009 tespit tarihinden itibaren yürütülecek («avans faizini» geçmeyecek şekilde) «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, sair taleplerinin reddine, «masrafı» davalıdan alınmak üzere hükmün özetinin yurtçapında yayın yapan trajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez «ilanına» karar verilmiştir.

FSEK'nun 76. maddesindeki «karine» de sadece hakları ihlal olunan ve kendisini «temsilen» dava açılan meslek birliği üyelerinin «yetki» devri yaptığı, tüm eser ve icralar ile tecavüzün gerçekleştiği fonogramlarda tespiti yapılmış olan diğer eserlere yönelik olarak uygulanabilir.

70 kapsamında tazminat miktarının hesaplanamadığı, «yetki» belgeleri ve Eser/İcra/Yapım Bildirim Formları ile davalı yanın, davacı meslek birliklerinin hak takibine yetkili olduğu bazı eser/icra ve yapımları İnternet vasıtasıyla izinsiz olarak umuma ilettiği, bu şekli ile eser sahipleri bakımından FSEK- m.

… tazminat talep edilmiş olmakla taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi uyarınca davanın 10 yıllık «zamanaşımına» tabi olmasına, ayrıca aynı madde kapsamında tazminata hükmedilmesi suretiyle tecavüzün ref edilecek olmasına göre, davacılar vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşa …