Tazminat | Rücuen tazminat

11. Hukuk Dairesi         2024/1353 E.  ,  2024/3036 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/257 Esas, 2020/272 Karar

BİRLEŞEN ANKARA 21. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN 2008/11 E. SAYILI DOSYASINDA

HÜKÜM

Asıl dosyada verilen karar kesinleşmiş olmakla önceki karar gibi davacının davalı ... hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, 15.284,84 TL'nin davalı ... ile İl Özel İdaresi'nden (dosyaların devredildiği ...'ndan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleştirilen 2004/573 E. ve 2008/11 E. sayılı her iki dosyada davanın davalılar ..., ..., Ankara İl Özel İdaresi (dosyaların devredildiği ...) yönünden kısmen kabulüne, davalılardan TEDAŞ Genel Müdürlüğü'nün pasif husumet ehliyeti olmadığından hakkındaki davanın reddine, ... hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına

Taraflar arasındaki tazminat, rücuen tazminat davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece asıl dosyada verilen karar kesinleşmiş olmakla önceki karar gibi davacının davalı ... hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, 15.284,84 TL'nin davalı ... ile İl Özel İdaresi'nden (dosyaların devredildiği ...'ndan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleştirilen 2004/573 E. ve 2008/11 E. sayılı her iki dosyada davanın davalılar ..., ..., Ankara İl Özel İdaresi (dosyaların devredildiği ...) yönünden kısmen kabulüne, davalılardan TEDAŞ Genel Müdürlüğü'nün pasif husumet ehliyeti olmadığından hakkındaki davanın reddine, ... hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili, tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı İl Özel İdare'nin mülkiyetinde 24.12.2003 tarihinde meydana gelen yangında müvekkili iş yerinin de yandığını, yangın söndürme sisteminin kurulmadığını, tesis sahibinin muhafaza kusuru bulunduğunu, çarsının yönetim ve denetiminin de mülk sahibi sıfatıyla İl Özel İdare Müdürlüğü'nce yapıldığını, yangının davalı ...'in iş yerindeki jeneratörün davalı ... tarafından çalıştırılırken ve yakıt taskviyesi yapılırken elindeki benzin kabının içindeki benzinin tutuşarak parlaması sonucu başladığını, müvekkilinin iş yerindeki 200.000,00 TL değerindeki malların tamamının yandığını, demirbaş olarak 5.000,00 TL civarında bir kaybın yaşandığını, 3.000,00 YTL civarında tefrişat malzemenin telef olduğunu, iş yeri değişikliği sebebiyle 20.000,00 TL zarar doğduğunu, dolayısıyla davacının 228.000,00 TL zarara uğradığını, 40.000,00 TL'nin sigorta şirketinden alındığını ileri sürerek 188.000,00 TL'den şimdilik 3.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili, yargılama sırasında davalı ... ve Metin hakkındaki davayı atiye bıraktıklarını belirtmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 15.284,84 TL'ye çıkarmıştır. Davacı vekili, davalı ... hakkındaki davayı takip etmediklerini belirtmiştir.

2.Davacı vekili birleşen Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde; davalı ... Valiliği'nin (İl Özel İdaresi) mülkiyetindeki çarşıda çıkan yangında müvekkilinin çeşitli sigortalılarına toplam 563.433,75 TL ödeme yaptığını, davalılar İbrahim ve Metin'in 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 41., 55 ve müteakip maddeleri, davalı Valiliğin aynı Kanun'un 58 inci maddesi gereği sorumlu olduklarını ileri sürerek 563.433,75 TL'nin son ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

3.Davacı vekili önce Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyası ile, ardından Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyası üzerinden asıl dosya ile birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/11 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde; davalı ... Valiliği'nin (İl Özel İdaresi) mülkiyetindeki çarşıda çıkan yangında müvekkilinin çeşitli sigortalılarına toplam 563.433,75 TL ödeme yaptığını, ceza mahkemesine sunulan bilirkişi raporunda davalı ...'a ve davalı ...'ye %20'şer oranında kusur izafe edildiğini, 818 sayılı Kanun'un 41, 50 ve 134 üncü maddeleri uyarınca davalıların tüm zarardan müteselsilen sorumluluklarının bulunduğunu ileri sürerek 563.433,75 TL'nin son ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı İl Özel İdare Müdürlüğüne izafeten Ankara Valiliği vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin gerekli ihtarları yaptığını, önlemleri aldığını, yangının iş yeri kiracısının işçisinin kusurlu davranışından kaynaklandığını, müvekkiline bir kusur izafe edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiş, bilahare tazminat davaları ile birlikte taşınmazın Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne devredildiğini belirtmiştir. ... vekili, taşınmazın 13.12.2004 tarihli tutanak ile müvekkiline devredildiğini, tazminat davalarının devrine ilişkin İl Özel İdaresi'nin tek yanlı şartının müvekkilince hiçbir şekilde kabul edilmediğini, olay tarihinde malikin Valilik olduğunu savunarak müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.

2.Davalı İl Özel İdare Müdürlüğü'ne izafeten Ankara Valiliği vekili birleşen Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; müvekkilinin her türlü ihtarları yaptığını, gerekli tedbirleri aldığını, davalı ... yanında işçi olarak çalışan davalı ...'in jeneratörü çalıştırırken benzinin alev almasıyla yangının çıktığını, müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini, öte yandan taşınmazın tazminat davalarının takibi sorumluluğu kabul edilmek kaydıyla Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne satışının uygun görüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir. ... vekili, taşınmazın 13.12.2004 tarihli tutanak ile müvekkiline devredildiğini, tazminat davalarının devrine ilişkin İl Özel İdaresi'nin tek yanlı şartının müvekkilince hiçbir şekilde kabul edilmediğini, olay tarihinde malikin Valilik olduğunu, davalının tek yanlı karar alıp sorumluluğu müvekkiline yüklemeye çalıştığını savunarak müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... birleşen Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; elektriklerin kesik olduğunu görünce jeneratörü çalıştırmak isterken bir anda alevler içinde kaldığını, mücadelesine rağmen yangını söndüremediğini, yangının çıkma ve bu dereceye gelmesinde tarafının dışında pek çok kişinin kusurunun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

4.Davalı ... vekili birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/11 E. sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, yangının çıktığı binada elektriklerin kesik olduğunu, illiyet bağının kesildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

5.Davalı ... vekili birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/11 E. sayılı dosyasında davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2004/438 E. sayılı dosyasında açılan davada alınan kusur raporunda bina maliki olan davalı kurumun %20 oranında kusurlu olduğu, davalı Tedaş'ın kusurunun bulunmadığı belirtilerek hüküm tesis edildiği, bu raporun esas alınarak kurulan hükmün onanarak ve karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kesinleştiği, keza alınan bilirkişi raporlarında bina malikinin %20 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, davalı İl Özel İdaresi'nin (...) meydana gelen olayda %20 kusurlu olmakla birlikte yangın çıkan çarşının maliki olan diğer kiracılar, personel ve çarşı yönetimi gibi kusurlular birlikte müteselsil sorumlu olduğu, kusura ilişkin tespitin netleştiği gerekçesiyle asıl dosyada verilen karar kesinleşmiş olmakla önceki karar gibi davalı ...

hakkındaki davanın takip edilmemesi nedeniyle HMK'nun 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, 15.284,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalı ... ile İl Özel İdaresi'nden (İlgili yasa gereğince dosyaların devredildiği ...'ndan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleşen her iki dosyada davacı Yapı Kredi Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.)'nin açtığı davanın kısmen kabulüne, 450.747,00 TL'nin ödeme tarihi olan 12.03.2004 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalılardan ..., ..., Ankara İl Özel İdaresi (İlgili yasa gereğince dosyaların devredildiği ...'ndan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılardan Tedaş Genel Müdürlüğü'nün pasif husumet ehliyeti olmadığından hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 02.11.2023 tarih, 2022/6571 E. ve 2023/6420 K. sayılı kararıyla, Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili; uyuşmazlığın idari yargının görevine girdiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, çarşı esnafının da müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu, sık sık elektrik kesintileri sebebiyle esnafın jeneratör kullanmak zorunda kaldığını, ...'ın trafonun bakım ve onarımında gerekli özeni göstermediğini, üçüncü kişinin ağır kusurunda müvekkilinin kusursuz sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, illiyet bağının kesildiğini, İl Özel İdaresi'nin gerekli tedbiri aldığını, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, tazminat, birleşen davalar rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 891,50 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 5.010,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.