6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Gizli ortaklığın tespiti

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/6553 E. 2024/2729 K. ·

Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Usul tespitleri

Dava şartı
dava şartı

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
vergi tekniği raporu↗ gizli ortaklık↗ 6183 sayılı kanun↗ tüzel kişilik perdesinin aralanması↗ tüzel kişilik perdesinin kaldırılması↗ tasarrufun iptali↗ limited şirket ortaklığı↗ adi ortaklık↗ muvazaa↗ emredici hüküm↗ dava şartı yokluğu↗ ihtiyati tedbir↗ ihtiyati haciz↗ tüzel kişilik↗ usulden reddi↗ limited şirket↗ hukuki yarar↗ esastan ret↗ haciz↗ harç↗ yetkisizlik kararı↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗

Atıf yapılan mevzuat: HMK

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2018/945 E., 2019/287 K.

Taraflar arasındaki şirket gizli ortaklığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... Petrol Akaryakıt Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında vergi müfettişleri tarafından yapılan denetim sonucu 2017-A-47/6 sayılı Vergi Tekniği Raporu düzenlendiğini, bu rapora göre "şirketin kuruluş tarihinden itibaren yasal akaryakıt ticareti yanında kaçak akaryakıt ticareti ve sahte belge düzenleme faaliyeti yapıldığı, kayıtlı ortaklık yapısının gerçek duruma uygun olmadığı, davalı şirketi gerçekte sevk ve idare edenlerin dilekçede davalı gösterilen gerçek kişiler olduğu, bu kişilerin aynı zamanda usulsüz işlemler yapan başkaca kurumları da yönettikleri, davalı gerçek kişilerin davalı limited şirketin gizli ortakları olduklarının" tespit edildiğini, 2012-2014 hesap dönemlerinde sahte belge düzenlenerek kaçakçılık suçunun da işlendiğini, ilgililer hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulmasının muhtemel olduğunu, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin asıl olduğunu, gerçek mahiyetin de her türlü delille ispatlanabileceğini, iyi niyete aykırı ve muvazaalı işlemlerin ispatında hukuki yararlarının bulunduğunu, ayrıca muvazaa halinde muvazaadan yararlananlar aleyhine de ihtiyati haciz uygulanabileceğini, bu uygulama için davalı gerçek kişilerin, davalı mükellef ... Petrol Akaryakıt Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin gizli ortakları olduklarının tespitine, davalıların hak ve malları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usül Kanunu (6183 sayılı Kanun) gereğince ihtiyati haciz tatbik etme imkanının bulunması karşısında Mahkemece tedbir konulmasında bir yarar olmadığı, davacı tarafın tek taraflı bir işlemle ihtiyati tahakkuk yapabileceği, davalıların muhtemel borçlarına yetecek biçimde mal varlıklarına ihtiyati haciz de koyabileceği, bunun için Mahkemeden alacağı bir karara ihtiyaç olmadığı, davacı idare ileride lüzum hâsıl olduğunda tasarrufun iptali davaları açmak veya şirketin sicile kayıtlı ortakları hakkında mukayeseli hukukta "tüzel kişilik perdesinin kaldırılması" diye adlandırılan davaları da açabileceği, ancak tüm bu işlemler için bir vergi veya ceza tahakkuku yapılması gerekeceği, davacı idarenin elinde ihtiyati tahakkuk yapma imkanı da bulunmadığı, tüm bu işlemler için (özel hukuktaki uygulamanın aksine) Mahkemece verilecek ihtiyati haciz kararına ihtiyaç olmadığı, eldeki davanın konusunu teşkil eden tespit ve tedbir talepleri yönünden hukukî yararın bulunduğu da söylenemeyeceği, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Orhangazi Vergi Dairesi Müdürlüğünün 619 054 1114 vergi kimlik numaralı mükellefi ... Petrol Akaryakıt Nak. Tic San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin 2012, 2013 ve 2014 yılları hesaplarının incelenmesi sonucunda 24.08.2017 tarih ve 2017-A-47/6 sayılı vergi tekniği raporu düzenlendiği, söz konusu raporda mükellef kurumun kuruluş tarihinden itibaren yasal akaryakıt ticareti ve kaçak akaryakıt ticaretine ilave olarak sahte belge düzenleme faaliyetinde bulunduğu, mükellef kurumun ortaklık yapısının gerçeği yansıtmadığı, kurumu gerçekte sevk ve idare eden şahısların davalılar olduğu, bu şahısların aynı zamanda organizasyon içerisinde usulsüz yollarla hareket eden birden fazla kurumu da sevk ve idare ettikleri, anılan şahısların diğer davalı şirketin gizli ortakları olduğu kanaatine varıldığı hususları tespit edildiği, yerel mahkemece verilen kararda davacı idarenin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz için 6183 sayılı Kanun'dan hakkı olduğundan bahisle söz konusu tespit davasını açmasında hukuki yararının olmadığından bahisle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği, ancak öncelikle söz konusu tahakkuk için şirket veya haciz işlemin uygulanmasının gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla sermaye şirketi olan limited şirketlerde ortakların kamu borcundan dolayı sorumluluğuna dair özel düzenlemeler olsa da; gizli ortağın durumunun adi ortaklık olarak kabul edildiği ve limited şirket ortaklarının sorumluluğunun adi ortaklığa teşmil edilemeyeceği, davalıların diğer davalı ... Petrol Akaryakıt Nak. Tic San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin gizli ortakları olduğuna dair somut deliller bulunmadığı, üstelik muvazaalı işlemlere dair deliller varsa ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz yetkisinin davacı idarenin takdirinde olduğu, kesinleşmiş bir yargı kararına gerek olmadığı, delillerin takdirinde bir tespit kararına gerek olmadığı, idarenin yapması gereken açık ve emredici bir hüküm olduğu, tespit hükmü ile idari işlemlerden dolayı gidilecek kanun yollarında sorunlara neden olabileceği, ihtiyati tedbir istemi için de hukuki yararın olmadığı, ayrıca idarenin tasarrufun iptali ve tüzel kişiliğin perdesinin aralanması gibi yollara başvurabilmesi için ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz kararı alması gerektiğinden, eldeki davanın konusunu teşkil eden tespit ve tedbir talepleri yönünden dava da hukuki yararın bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve resen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, şirket gizli ortaklığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • Ortaklığın tespiti

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/33 E. 2024/3708 K.

    Ortak: · dava şartı

    Sonuç: 🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Alacak

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/6634 E. 2014/14022 K.

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Menfi Tespit

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/1946 E. 2018/7394 K.

    Ortak: · dava şartı

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2022/6553 E.  ,  2024/2729 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/2582 Esas, 2022/845 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2018/945 E., 2019/287 K.

Taraflar arasındaki şirket gizli ortaklığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... Petrol Akaryakıt Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında vergi müfettişleri tarafından yapılan denetim sonucu 2017-A-47/6 sayılı Vergi Tekniği Raporu düzenlendiğini, bu rapora göre "şirketin kuruluş tarihinden itibaren yasal akaryakıt ticareti yanında kaçak akaryakıt ticareti ve sahte belge düzenleme faaliyeti yapıldığı, kayıtlı ortaklık yapısının gerçek duruma uygun olmadığı, davalı şirketi gerçekte sevk ve idare edenlerin dilekçede davalı gösterilen gerçek kişiler olduğu, bu kişilerin aynı zamanda usulsüz işlemler yapan başkaca kurumları da yönettikleri, davalı gerçek kişilerin davalı limited şirketin gizli ortakları olduklarının" tespit edildiğini, 2012-2014 hesap dönemlerinde sahte belge düzenlenerek kaçakçılık suçunun da işlendiğini, ilgililer hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulmasının muhtemel olduğunu, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin asıl olduğunu, gerçek mahiyetin de her türlü delille ispatlanabileceğini, iyi niyete aykırı ve muvazaalı işlemlerin ispatında hukuki yararlarının bulunduğunu, ayrıca muvazaa halinde muvazaadan yararlananlar aleyhine de ihtiyati haciz uygulanabileceğini, bu uygulama için davalı gerçek kişilerin, davalı mükellef ...

Petrol Akaryakıt Nakliyat Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin gizli ortakları olduklarının tespitine, davalıların hak ve malları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usül Kanunu (6183 sayılı Kanun) gereğince ihtiyati haciz tatbik etme imkanının bulunması karşısında Mahkemece tedbir konulmasında bir yarar olmadığı, davacı tarafın tek taraflı bir işlemle ihtiyati tahakkuk yapabileceği, davalıların muhtemel borçlarına yetecek biçimde mal varlıklarına ihtiyati haciz de koyabileceği, bunun için Mahkemeden alacağı bir karara ihtiyaç olmadığı, davacı idare ileride lüzum hâsıl olduğunda tasarrufun iptali davaları açmak veya şirketin sicile kayıtlı ortakları hakkında mukayeseli hukukta "tüzel kişilik perdesinin kaldırılması" diye adlandırılan davaları da açabileceği, ancak tüm bu işlemler için bir vergi veya ceza tahakkuku yapılması gerekeceği, davacı idarenin elinde ihtiyati tahakkuk yapma imkanı da bulunmadığı, tüm bu işlemler için (özel hukuktaki uygulamanın aksine) Mahkemece verilecek ihtiyati haciz kararına ihtiyaç olmadığı, eldeki davanın konusunu teşkil eden tespit ve tedbir talepleri yönünden hukukî yararın bulunduğu da söylenemeyeceği, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Orhangazi Vergi Dairesi Müdürlüğünün 619 054 1114 vergi kimlik numaralı mükellefi ... Petrol Akaryakıt Nak. Tic San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin 2012, 2013 ve 2014 yılları hesaplarının incelenmesi sonucunda 24.08.2017 tarih ve 2017-A-47/6 sayılı vergi tekniği raporu düzenlendiği, söz konusu raporda mükellef kurumun kuruluş tarihinden itibaren yasal akaryakıt ticareti ve kaçak akaryakıt ticaretine ilave olarak sahte belge düzenleme faaliyetinde bulunduğu, mükellef kurumun ortaklık yapısının gerçeği yansıtmadığı, kurumu gerçekte sevk ve idare eden şahısların davalılar olduğu, bu şahısların aynı zamanda organizasyon içerisinde usulsüz yollarla hareket eden birden fazla kurumu da sevk ve idare ettikleri, anılan şahısların diğer davalı şirketin gizli ortakları olduğu kanaatine varıldığı hususları tespit edildiği, yerel mahkemece verilen kararda davacı idarenin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz için 6183 sayılı Kanun'dan hakkı olduğundan bahisle söz konusu tespit davasını açmasında hukuki yararının olmadığından bahisle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği, ancak öncelikle söz konusu tahakkuk için şirket veya haciz işlemin uygulanmasının gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla sermaye şirketi olan limited şirketlerde ortakların kamu borcundan dolayı sorumluluğuna dair özel düzenlemeler olsa da; gizli ortağın durumunun adi ortaklık olarak kabul edildiği ve limited şirket ortaklarının sorumluluğunun adi ortaklığa teşmil edilemeyeceği, davalıların diğer davalı ... Petrol Akaryakıt Nak. Tic San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin gizli ortakları olduğuna dair somut deliller bulunmadığı, üstelik muvazaalı işlemlere dair deliller varsa ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz yetkisinin davacı idarenin takdirinde olduğu, kesinleşmiş bir yargı kararına gerek olmadığı, delillerin takdirinde bir tespit kararına gerek olmadığı, idarenin yapması gereken açık ve emredici bir hüküm olduğu, tespit hükmü ile idari işlemlerden dolayı gidilecek kanun yollarında sorunlara neden olabileceği, ihtiyati tedbir istemi için de hukuki yararın olmadığı, ayrıca idarenin tasarrufun iptali ve tüzel kişiliğin perdesinin aralanması gibi yollara başvurabilmesi için ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz kararı alması gerektiğinden, eldeki davanın konusunu teşkil eden tespit ve tedbir talepleri yönünden dava da hukuki yararın bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve resen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, şirket gizli ortaklığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1038523000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.