Deniz alacağına dayalı ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat koşulu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/272 E. 2022/622 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Deniz alacağı (gemi personeli işçilik alacağı) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Deniz alacağına dayalı ihtiyati haciz talebinde, alacağın TTK'da sayılan deniz alacaklarından olması yeterli olmayıp, alacaklının alacağının varlığını ve deniz alacağı niteliğini yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; geminin mührü ile mühürlenmiş iş sözleşmeleri ve borçlu ile ilgili şirket arasındaki iş birliği sözleşmesi bu yaklaşık ispatı sağlayabilir. Sözleşmedeki imza/kaşenin sahte olduğu yönündeki iddia ise İİK'nın 265. maddesinde sayılan ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında bulunmadığından, bu iddianın doğruluğu ancak esas yargılamada değerlendirilebilir; ihtiyati hacze itiraz aşamasında dinlenemez.
Ele alınan sorunlar
Deniz alacağına dayalı ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispatın gerçekleşip gerçekleşmediği → ret
İddia: Borçlu vekili, alacaklı tarafından sunulan imzasız ve tek taraflı düzenlenmiş alacak teyit belgesine dayanılarak yaklaşık ispat kuralı ihlal edilerek ihtiyati haczin kabul edildiğini, yaklaşık ispat koşulunun yerine getirilmediğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK'nın 1352. maddesi uyarınca bir geminin ihtiyati haczi, sadece Kanun'da sınırlı olarak sayılmış deniz alacakları için istenebilir; TTK 1352/1-(o) bendine göre gemi kaptanının ve personelinin işçilik alacakları deniz alacağıdır. Ancak talep edenin alacağının varlığını gösteren belgelerini sunması ve alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. TTK'nın 1353/4. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için talebe konu alacağın deniz alacağı olması yeterli olsa da bu, alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispatlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; alacaklının ayrıca alacağın deniz alacaklarından olduğunu ve parasal değerini yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir (TTK m.1362). Somut olayda alacaklı vekilinin sunduğu deniz iş sözleşmelerinin geminin mührü ile mühürlendiği anlaşılmış, iş sözleşmelerinin donatan adına kaptan tarafından imzalanmasında yasaya aykırı bir yön bulunmamıştır. Borçlu ile ilgili şirket arasında düzenlenen iş birliği sözleşmesi kapsamında alacaklının çalıştığı gemilerin borçlu tarafından işletildiği yaklaşık olarak ispat edilmiş, sunulan belgelerde gemiye ait mühür bulunması nedeniyle belgelerin yaklaşık ispat için yeterli olduğu kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Gemi kiralama/alt kiralama sözleşmesindeki sahtelik iddiasının ihtiyati hacze itiraz nedeni olup olmadığı → ret
İddia: Borçlu vekili, çıplak gemi alt kira sözleşmesinin sahte olduğunu, sözleşmede müvekkili şirkete ait imza ve kaşenin bulunmadığını, uzman mütalaasına göre kaşe ve imzanın gerçek olmadığını ileri sürerek sahtecilik iddiasına dayanmıştır.
Gerekçe: Borçlu vekilinin gemi kiralama sözleşmelerinin sahte olduğu yönündeki iddiası, İİK'nın 265. maddesi kapsamında ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında bulunmamaktadır; iddianın doğru olup olmadığı ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacaktır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Deniz alacağına dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yaklaşık ispatın hangi belgelerle (gemi mühürlü iş sözleşmesi, iş birliği sözleşmesi) sağlanabileceği ve sözleşmedeki imza/kaşe sahteliği iddiasının İİK 265 kapsamında ihtiyati hacze itiraz nedeni olarak ileri sürülemeyeceği yönündeki tespitler bakımından bölgesel emsal değeri taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ deniz alacağı↗ yaklaşık ispat↗ çıplak gemi kiralama sözleşmesi↗ kardeş gemi↗ donatan↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/272
KARAR NO 2022/622
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 31/12/2021 (Ek Karar)
NUMARASI 2021/135 D.İş 2021/135 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/04/2022
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; müvekkili ve diğer gemi personelinin hizmet verdiği ... ve ... gemilerinin Gine’de balıkçılık faaliyeti gösterdiğini, gemi personeline ödeme yapılmayarak personelin gemiyi terk etmeye zorlandığını, maaşların ödenmemesinin nedeninin alt kiralama sözleşmesinin sonunda geminin iade edilmemesi ve bu sebeple kiracı ve malik arasında doğan ihtilaf olduğunun öğrenildiğini, sözleşmeye göre gemi personelinin bakımı, mürettebatın temini ile ilgili görevlerin ...’e ait olduğunu, müvekkilinin borçlu ile akdedilen sözleşme uyarınca 27.540 USD alacaklı durumda olduğunu, müvekkilinin hizmet verdiği geminin sicile kayıtlı maliki ... LTD olup, geminin ... LTD isimli şirkete mürettebatsız olarak çıplak gemi kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, ...
LTD ile ... arasında imzalanan 27.02.2018 tarihli alt kiralama sözleşmesi ile ... gemisinin mürettebatsız olarak ...’e kiralandığını ve teslim edildiğini, borçlu ...’in hem ... ve ... gemilerinin, hem de borçlu ...’nin donatanı olduğunu, müvekkilinin alacağı TTK 1320/a bendinde sayılı alacaklardan olduğundan, TTK 1363/3 uyarınca teminattan muaf olduğundan 27.540 USD alacağın tahsili zımnında borçlu üzerinde ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacının kaptanı olarak görev yaptığı gemiler ile ihtiyati haczi talep edilen ... gemisinin TTK 1369/2 maddesi anlamında kardeş gemiler olduğu, bu nedenle davacı gemi kaptanının ... ve ... gemilerindeki hizmet alacağından dolayı kardeş gemi niteliğindeki ... gemisinin ihtiyaten haczinin TTK 1369/2 gereğince mümkün olduğu gerekçesiyle TTK 1320, 1352/1-(o) ve 1369/1-e maddesine göre talebin kabulü ile 27.540 USD ücret alacağı ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı Gine bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili; davacının sunduğu tüm belgelerde müvekkilinin imzasının bulunmadığını, davacıya ait olduğu iddia edilen iş sözleşmesindeki imzaların Mahkemenin 2021/113 D.İş sayılı dosyadaki davacı ...’a ait olduğunun görüleceğini, çıplak gemi alt kira sözleşmesinin sahte olduğunu, sözleşmede müvekkili şirkete ait herhangi bir imza ve kaşe bulunmadığını, tek taraflı olarak hazırlanan belge ile mahkemenin yanıltılmaya çalışıldığını, yaklaşık ispatın sağlanmadığını, ihtiyati hacze itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, teminatın tarafına iade edilmesini talep etmiş, 27.12.2021 tarihli dilekçesi ile de; uzman mütaalasında müvekkili şirket ... ile ...
LTD arasında yapıldığı iddia edilen çıplak gemi alt kira sözleşmesindeki şirkete ait kaşe ve şirket yetkilisine ait imzanın gerçek olmadığının belirtildiğini, iddia edilen gemi alt kira sözleşmesinin hukuken hiç kurulmadığını, alacaklının müvekkili şirket çalışanı hiçbir zaman olmadığını beyan etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece 31/12/2021 tarihli ek karar ile; ihtiyati hacze itiraz eden tarafça ileri sürülen sahtecilik iddiasının, İİK'nın 265.maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden olmayıp, söz konusu iddianın doğru olup olmadığı ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacak olduğu, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili; müvekkili ile davacının hiçbir ilişkisinin olmadığını, bu doğrultuda Gine istinaf Mahkemesi’nin kesinleşmiş mahkeme kararının ekte sunulduğunu, çalışanlarına maaş ödemeyen Ukraynalı ... şirketinin sahibi ... ve davacı dışında 10 kişi adına gerçek dışı belgelerle dava açtırdığını, mahkemece imza eksikliği ve sahtecilik görmezden gelinerek ihtiyati haciz kararı verildiğini, mahkeme kararında müvekkilinin donatan olduğuna kanaat getrilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket donatan olsa, bir donatanın kendi işletmesindeki gemileri haczettirmeyeceğini, gemi adamlarının donatan ... gemisinde bulunduğunu, ...’in davacı gemi adamı ve diğer gemi adamlarının hiçbir bağlantısı olmadığını, alacaklı tarafından sunulan imzasız ve tek taraflı düzenlenmiş alacak teyit belgesine dayanarak yaklaşık ispat kuralı ihlal edilerek ihtiyati haczin kabul edildiğini, yaklaşık ispat koşulunun yerine getirilmediğini, müvekkili şirket ...
ile ... arasında hiçbir sözleşme imzalanmadığını, müvekkili şirket yerine atılan kaşe ve şirket yetkilisine ait imzanın gerçek olmadığını, resmi dili Fransızca olan Gine’de sözleşmeler Fransızca olup, davacının tüm sahte belgeleri İngilizce sunduğunu, sözleşme işbirliği sözleşmesi olup, ... ve ... gemilerinin donatanının ... şirketi olduğunu, ek kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, teminatın müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, deniz iş sözleşmesinden kaynaklı işçilik alacakları nedeniyle, TTK'nın 1352 vd. maddeleri maddesi uyarınca geminin ihtiyaten haczi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. TTK'nın 1352. maddesi uyarınca, bir geminin ihtiyati haczi, sadece Kanun'da sınırlı olarak sayılmış olan deniz alacakları için istenebilir. Aynı maddenin 1. fıkrasının (o)bendi uyarınca, gemi kaptanının ve personelinin işçilik alacakları ile ülkelerine geri götürülme masrafları, deniz alacağıdır. Bu nedenle, talebe konu alacak için geminin ihtiyati haczinin talep edilmesi mümkündür.
Ancak, bunun için talep edenin, alacağının varlığını gösteren belgelerini sunması ve alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. TTK'nın 1353/4. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talebe konu alacağın deniz alacağı olması yeterlidir. Ancak bu durum, alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispatlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; alacaklının ayrıca, alacağın deniz alacaklarından olduğunu ve parasal değerini yaklaşık olarak ispat etmelidir (TTK m.1362). Somut olayda ; alacaklı vekili müvekkilinin 12.04.2019 ila 24.07.2019 tarihleri arasında borçlunun donatanı olduğu ... gemisinde;
25. 07.2020 ile 06.10.2020 tarihleri arasında ise ... gemisinde hizmet verdiğini ve ücretini alamadığını ileri sürerek ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Alacaklı vekili tarafından sunulan deniz iş sözleşmelerinin geminin mührü ile mühürlendiği anlaşılmıştır. İş sözleşmelerinin donatan adına kaptan tarafından imzalanmasında yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Borçlu vekili, gemi kiralama sözleşmelerinin sahte olduğunu belirtmiş ise de borçlu ile ... şirketi arasında Mart 2018 tarihinde davacının çalıştığı gemilere ilişkin olarak iş birliği sözleşmesi düzenlendiği, belirtilen sözleşme kapsamında alacaklının çalıştığı gemilerin borçlu tarafından işletildiğinin yaklaşık olarak ispat edildiği, sunulan belgelerden gemiye ait mühür bulunması nedeniyle belgelerin yaklaşık ispat için yeterli olduğu, sahtelik iddiasının İİK'nın 265.
maddesi kapsamında ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında bulunmadığı, davacı alacağının deniz alacağı olması nedeniyle, İİK'nın 1350 vd. maddelerindeki ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, borçlu vekilinin ihtiyati hacze yönelik itirazının reddine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin kararda isabetsizlik bulunmadığından ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/04/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/103610 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi