Infazda tereddüt
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/9385 E. 2011/12386 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
infazda tereddüt↗ husumet itirazı↗ aktif dava ehliyeti↗ denetime elverişlilik↗ infaz↗ tüzel kişilik↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ taşıyan↗ dosya masrafı↗ ilan↗ eksik inceleme↗ haksız rekabet↗ ibraz↗ iltibas↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davacının Perakende 2006 kataloğu başlıklı grafik tasarımından oluşan ve FSEK anlamında güzel sanat eseri olan eserine davalının, biçimsel açıdan önemsiz bir kaç ayrıntı dışında ve farklılıklar ayırtedici nitelik taşımaksızın Market 2006 kataloğu adlı tasarımı ile davacıya ait yapıttaki "ad ve alametleri" kendi yayınında iltibasa meydan verebilecek surette çoğaltılmış nüshalarında kullanması, yine davacıya ve davalıya ait her iki kataloğun eşit boyutta oluşu, zemin renklerinin beyaz olması, kağıt cinsi, kağıt gramajının benzerliğinin varlığı, ön kapak, arka kapak ve sırt tasarımı kalınlıklarının, metinlerde kullanılan yazı karakterlerinin, metin düzenleme biçimlerinin, iç sayfa tasarımları ve genel olarak sayfaların renk tonunun aynı hedef Kitle açısından çağrışım olarak benzerlik yaratacak şekilde düzenlenmesinin tüketiciler nezdinde oluşturacağı iltibas nedeniyle haksız rekabeteyol açacağı gerekçesiyle davanın kabulüne davalının Market 2006 adlı kataloğu ile davacının perakende 2006 kataloğu isimli eserinden kaynaklanan haklarına vaki tecavüzün, haksız rekabetin tespitine, davalının iltibas yaratacak nitelikte ve şekilde katalog yayınlamasının önlenmesine, iltibas yaratacak katalog var ise piyasadan toplatılarak imhasına, karar kesinleştiğinde özetinin masrafı davalıdan tahsil edilmek suretiyle ülke genelinde yayınlanan tirajı yüksek gazetelerden birinde bir kez ilanına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından yayımlanan "Perakende 2006" adlı katalogun 5846 sayılı FSEK hükümlerine göre eser ve müvekkili şirketin de eser sahibi olduğunu, davalı tarafça yayınlanan "Market 2006" adlı katalog ile yaratılan benzerlikler nedeniyle müvekkilinin eser hakkına tecavüzün ve 5846 sayılı FSEK'nun 83 ve TTK'nun 57/5. maddesi uyarınca haksız rekabetin önlenmesini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin yayınladığı kataloğun özgün bir başvuru kaynağı olduğunu, her iki katalog arasında iltibas veya haksız rekabet yaratabilecek benzerlikler bulunmadığını savunmuş, ayrıca davacının dayandığı "Perakende 2006" adlı katalog üzerindeki hak sahipliğine ilişkin olarak da husumet itirazında bulunmuştur.
Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen "Perakende 2006" adlı katalogda "Yayına Hazırlayanın Soysal Eğitim Danışmanlık", "Yönetmeninin Suat Soysal" ve telif haklarının adı geçen Soysal Eğitim Danışmanlığa ait olduğu belirtilmekte olup, anılan katalogda hak sahibi veya yayımcı olarak ya da herhangi bir şekilde davacı şirket unvanı yer almamaktadır. O halde, davacıdan "Perakende 2006" adlı katalog üzerindeki hak sahipliğini gösterir delillerinin sorularak, aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2-Mahkemenin kabul şekline göre de, yargılamada görüşüne başvurulan (1).bilirkişi heyetince düzenlenen raporda, davacı tarafından yayınlandığı belirtilen "Perakende 2006" adlı katalogdaki düzenlemenin grafik eser olmadığı, diğer düzenlemelerin de özgünlük içermediği, taraflarca yayınlanan kataloglar arasında iltibas ve haksız rekabet yaratacak benzerlik bulunmadığı belirtilmiştir.
Mahkemece de benimsenen (2). bilirkişi heyeti raporunda ise, özet olarak davacı tarafından yayınlanan katalogda yer alan tasarımların 5846 sayılı FSEK'nun 4/6. maddesi anlamında güzel sanat eseri olduğu, davalı kataloğunun davacıya ait katalogla iltibas oluşturacak şekilde düzenlendiği, katalogdaki bilgilerin derecelendirme biçimlerinin haksız rekabete yol açabileceği ve davalıya ait katalogdaki ad ve alametlerin aynı Kanun'un 83. maddesine göre iltibasa meydan verebilecek surette kullanıldığı mütalaa edilmiştir.
Davalı vekilinin ikinci bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunduğu da dikkate alınarak, her iki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı gibi, esasen benimsenen ikinci bilirkişi raporu da hüküm vermeye yeterli değerlendirmeleri içermemektedir. Şöyleki; ikinci bilirkişi raporunda davacının hak sahipliği iddia ettiği katalogda güzel sanat eseri olduğu mütalaa edilen grafik tasarımların ayrı ayrı ya da bir bütün olarak nelerden oluştuğu ve 5846 sayılı FSEK'nun 1/B ve 4/6. maddeleri uyarınca hangi bakımlardan sahibinin hususiyetini taşıyan ve bedii vasfa sahip tasarımlar oldukları hususlarında yeterli ve denetime elverişli bir açıklama yer almadığından, grafik tasarımların güzel sanat eseri ve davacının da eser sahibi olduğuna hükmedilmesi isabetli değildir. Kaldi ki, davacı şirket tüzel kişilik olduğundan, esasen tüzel kişilerin eser sahibi olmaları da mümkün değildir. Çünkü, eser sahipliği yaratıcı bir faaliyet sonucu meydana getirilmekte olup, gerçek kişilerin fikri çabaları sonucu ortaya çıkan ürünlerin gerekli koşulları da taşıması halinde 5846 sayılı FSEK hükümlerine göre eser olarak nitelendirilmesi sözkonusu olabilecektir. Oysa, tüzel kişilerin bu anlamda bir yaratıcı faaliyette bulunmaları mümkün olamayacağından, ancak 5846 sayılı FSEK'nun 18. maddesi uyarınca ya da aynı Kanun'un 48 vd. maddeleri uyarınca devir veya ruhsat yoluyla mali haklar üzerinde tasarrufta bulunabileceklerinin dikkate alınmaması da doğru görülmemiştir.
Öte yandan, dava konusu her iki katalogunda içerik olarak 2006 yılı Türkiye perakende sektöründe faaliyet gösteren firma ve kuruluşlarla ilgili bilgi kaynağı olarak meydana getirildikleri ve sektörde yer alan kuruluşlara ait isim, adres, yönetici adları, iletişim vb. bilgilerin belirli sistematik içinde sunuldukları anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça sözkonusu bilgilerin içerik ve planı açısından da büyük benzerlikler bulunduğu iddia edildiğine ve her iki tarafça da yayınladıkları katalogların eser niteliğinde oldukları ileri sürüldüğüne göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için dava konusu katalogların genel olarak düzenleniş biçimlerinin haksız rekabet ve davalıya ait katalogdaki ad ve alametlerin FSEK'nun 83. maddesine aykırılık oluşturup oluşturmadığı hususları ile birlikte, söz konusu katalogların 5846 sayılı FSEK'nun 6/11. maddesi anlamında birer veri tabanı niteliğinde bulunup bulunmadığı, bu kapsamda davacı tarafından yayınlandığı belirtilen "Perakende 2006" katalogunda yer alan veri ve bilgilerin derlenme biçimine hakim olan ve derleme eserlerde hususiyet unsurundan anlaşılması gereken düşünce yaratıcılığını taşıyıp taşımadığı, davalı tarafça yayınlanan "Market 2006" adlı katalogda sözkonusu düşünce yaratıcılığının izinsiz iktibas oluşturacak şekilde kullanılıp kullanılmadığının ya da bağımsız bir veri tabanı mahiyetinde olup olmadığının da tespiti gereklidir. Bu nedenle de, mahkemece eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm tesisi isabetli değildir.
3-Yine, kabule göre, mahkemece haksız rekabetin sonuçlarının ortadan kaldırılmasına dair oluşturulan hüküm fıkrasının her somut uyuşmazlığın özellikleri dikkate alınarak açık ve infazda tereddüt yaratmayacak biçimde oluşturulması gereklidir. Mahkemece, hüküm fıkrasında "davalının iltibas yaratacak nitelikte ve şekilde katalog yayınlanmasının önlenmesine, iltibas yaratacak katalog var ise piyasadan toplatılarak imhasına" denilmek suretiyle genel nitelikte ve infazda tereddüt yaratacak şekilde karar verilmesi de kabul şekline göre yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/15328 E. 2014/4362 K.
Ortak:taşıyan · haksız rekabet
İncelediğiniz kararda… kaç ayrıntı dışında ve farklılıklar ayırtedici nitelik taşımaksızın Market 2006 kataloğu adlı tasarımı ile davacıya ait yapıttaki "ad ve alametleri" kendi yayınında «iltibasa» meydan verebilecek surette çoğaltılmış nüshalarında kullanması, yine davacıya ve davalıya ait her iki kataloğun eşit boyutta oluşu, zemin renklerinin beyaz olması, kağıt cinsi, kağıt gramajının benzerliğinin varlığı, ön kapak, arka kapak ve sırt tasarımı kalınlıklarının, metinlerde kullanılan yazı karakterlerinin, metin düzenleme biçimlerinin, iç sayfa tasarımları ve genel olarak sayfaların renk tonunun aynı hedef Kitle açısından çağrışım olarak benzerlik yaratacak şekilde düzenlenmesinin tüketiciler nezdinde oluşturacağı iltibas nedeniyle «haksız rekabeteyol» açacağı gerekçesiyle davanın kabulüne davalının Market 2006 adlı kataloğu ile davacının perakende 2006 kataloğu isimli eserinden kaynaklanan haklarına vaki tecavüzün, haksız rekabetin tespitine, davalının iltibas yaratacak nitelikte ve şekilde katalog yayınlamasının önlenmesine, iltibas yaratacak katalog var ise piyasadan toplatılarak imhasına, karar kesinleştiğinde özetinin «masrafı» davalıdan tahsil edilmek suretiyle ülke genelinde yayınlanan tirajı yüksek gazetelerden birinde bir kez «ilanına» karar verilmiştir.
1-Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından yayımlanan "Perakende 2006" adlı katalogun 5846 sayılı FSEK hükümlerine göre eser ve müvekkili şirketin de eser sahibi olduğunu, davalı tarafça yayınlanan "Market 2006" adlı katalog ile yaratılan benzerlikler nedeniyle müvekkilinin eser hakkına tecavüzün ve 5846 sayılı FSEK'nun 83 ve TTK'nun 57/5. maddesi uyarınca «haksız rekabetin» önlenmesini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin yayınladığı kataloğun özgün bir başvuru kaynağı olduğunu, her iki katalog arasında «iltibas» veya «haksız rekabet» yaratabilecek benzerlikler bulunmadığını savunmuş, ayrıca davacının dayandığı "Perakende 2006" adlı katalog üzerindeki hak sahipliğine ilişkin olarak da «husumet itirazında» bulunmuştur.
Benzer bu kararda… nın yazı-metin, ilustrasyon-grafik iki temel unsurdan oluştuğu, bunlardan, “ilustrasyon/grafik’ unsurların kitabın her sayfasını kapsadığı ve sahibinin hususiyetini «taşıyan», FSEK’nın 4. maddesi anlamında "güzel sanat eseri’ mahiyetinde olduğu, bilirkişi raporlarında kitabın metin kısmının yaratıcı düşünce içerip içermediği irdelenmeksin ‘eser’ olarak değerlendirildiği, oysa davacı şirketin mali hakkına sahip olduğu kitabın “metin kısmının", zaten var olan verilerin (bilgilerin) veri tabanı yapımcısı tarafından bir araya getirilerek yayına hazırlanmasından ibaret olduğu, dolayısıyla davalı tarafın eyleminin "eser mahiyetindeki bir ürünün izinsiz olarak çoğaltılması ve yayılması" değil, veri tabanı yapımcısı tarafından oluşturulan verilerden izinsiz olarak yararlanılması mahiyetinde olduğu, bu nedenle TTK’nın 57/7 ve BK’nın 48. maddesi kapsamında korunması gerektiği, davacıya ait çalışma üzerinde 39,00 TL fiyat etiketi bulunmakta ise de www.dr.com.tr sitesinde kitabın %27 indirimle 27,49 TL'den satışa sunulduğu, ancak 5.000 adet satın alınması halinde, indirim oranının daha yüksek olacağı (%40), çalışmanın sadece metin kısmı taklit edildiğinden taklit oranın ½ olduğu, buna göre %10 telif bedeli oranına göre 5.850,00 TL talep edilebileceği, şahsiyet haklarının ihlali de bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takdiren 5.850,00 TL «maddi tazminatın» faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin ve sair taleplerin reddine karar verilmiştir.
Nitekim, mahkemece de görüşüne başvurulan bilirkişilerce «uyuşmazlık konusu» metin «bölümlerinin» yaratıcısının hususiyetini «taşıyan» ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu belirtilmiştir.
3- Kabule göre de, FSEK’ten kaynaklanan nedenlerle tazminat istenemeyecek olup TTK’nun 58-e maddesi hükmünün yollama yaptığı BK nun 49 ncu maddesinde açıklanan şartların varlığı halinde «haksız rekabete» maruz kalan yararına manevi tazminatın da hüküm altına alınması gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:i̇i̇k 266 · ziya · iş bölümü · uyuşmazlık konusu · maddi tazminat · kusur
Benzer bu karardaNitekim, mahkemece de görüşüne başvurulan bilirkişilerce «uyuşmazlık konusu» metin «bölümlerinin» yaratıcısının hususiyetini «taşıyan» ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu belirtilmiştir.
… nın yazı-metin, ilustrasyon-grafik iki temel unsurdan oluştuğu, bunlardan, “ilustrasyon/grafik’ unsurların kitabın her sayfasını kapsadığı ve sahibinin hususiyetini «taşıyan», FSEK’nın 4. maddesi anlamında "güzel sanat eseri’ mahiyetinde olduğu, bilirkişi raporlarında kitabın metin kısmının yaratıcı düşünce içerip içermediği irdelenmeksin ‘eser’ olarak değerlendirildiği, oysa davacı şirketin mali hakkına sahip olduğu kitabın “metin kısmının", zaten var olan verilerin (bilgilerin) veri tabanı yapımcısı tarafından bir araya getirilerek yayına hazırlanmasından ibaret olduğu, dolayısıyla davalı tarafın eyleminin "eser mahiyetindeki bir ürünün izinsiz olarak çoğaltılması ve yayılması" değil, veri tabanı yapımcısı tarafından oluşturulan verilerden izinsiz olarak yararlanılması mahiyetinde olduğu, bu nedenle TTK’nın 57/7 ve BK’nın 48. maddesi kapsamında korunması gerektiği, davacıya ait çalışma üzerinde 39,00 TL fiyat etiketi bulunmakta ise de www.dr.com.tr sitesinde kitabın %27 indirimle 27,49 TL'den satışa sunulduğu, ancak 5.000 adet satın alınması halinde, indirim oranının daha yüksek olacağı (%40), çalışmanın sadece metin kısmı taklit edildiğinden taklit oranın ½ olduğu, buna göre %10 telif bedeli oranına göre 5.850,00 TL talep edilebileceği, şahsiyet haklarının ihlali de bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takdiren 5.850,00 TL «maddi tazminatın» faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin ve sair taleplerin reddine karar verilmiştir.
… fik kısımlarına ilişkin olmayıp metin başlıkları ve bu başlıklar altındaki açıklamaların izinsiz olarak davalı tarafça çoğaltılan kitaba alınması nedeniyle bu metin «bölümlerinin» ilim edebiyat eseri olup olmadığı ve izinsiz yapılan çoğaltmanın 5846 sayılı FSEK’nun 68. maddesine aykırılık oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.
Bir fikri ürünün eser olup olmadığı ve şayet eser ise hangi tür eser sayılacağı hususları özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olduğundan HMK’nun «266» vd. maddeleri uyarınca bilirkişi görüşü alınması gerekir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/4618 E. 2015/5706 K.
Ortak:ilan · haksız rekabet
İncelediğiniz kararda… kaç ayrıntı dışında ve farklılıklar ayırtedici nitelik taşımaksızın Market 2006 kataloğu adlı tasarımı ile davacıya ait yapıttaki "ad ve alametleri" kendi yayınında «iltibasa» meydan verebilecek surette çoğaltılmış nüshalarında kullanması, yine davacıya ve davalıya ait her iki kataloğun eşit boyutta oluşu, zemin renklerinin beyaz olması, kağıt cinsi, kağıt gramajının benzerliğinin varlığı, ön kapak, arka kapak ve sırt tasarımı kalınlıklarının, metinlerde kullanılan yazı karakterlerinin, metin düzenleme biçimlerinin, iç sayfa tasarımları ve genel olarak sayfaların renk tonunun aynı hedef Kitle açısından çağrışım olarak benzerlik yaratacak şekilde düzenlenmesinin tüketiciler nezdinde oluşturacağı iltibas nedeniyle «haksız rekabeteyol» açacağı gerekçesiyle davanın kabulüne davalının Market 2006 adlı kataloğu ile davacının perakende 2006 kataloğu isimli eserinden kaynaklanan haklarına vaki tecavüzün, haksız rekabetin tespitine, davalının iltibas yaratacak nitelikte ve şekilde katalog yayınlamasının önlenmesine, iltibas yaratacak katalog var ise piyasadan toplatılarak imhasına, karar kesinleştiğinde özetinin «masrafı» davalıdan tahsil edilmek suretiyle ülke genelinde yayınlanan tirajı yüksek gazetelerden birinde bir kez «ilanına» karar verilmiştir.
1-Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından yayımlanan "Perakende 2006" adlı katalogun 5846 sayılı FSEK hükümlerine göre eser ve müvekkili şirketin de eser sahibi olduğunu, davalı tarafça yayınlanan "Market 2006" adlı katalog ile yaratılan benzerlikler nedeniyle müvekkilinin eser hakkına tecavüzün ve 5846 sayılı FSEK'nun 83 ve TTK'nun 57/5. maddesi uyarınca «haksız rekabetin» önlenmesini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin yayınladığı kataloğun özgün bir başvuru kaynağı olduğunu, her iki katalog arasında «iltibas» veya «haksız rekabet» yaratabilecek benzerlikler bulunmadığını savunmuş, ayrıca davacının dayandığı "Perakende 2006" adlı katalog üzerindeki hak sahipliğine ilişkin olarak da «husumet itirazında» bulunmuştur.
Benzer bu karardaDava, telif ve «tescilsiz tasarım» hakkına tecavüz ile «haksız rekabetin» tespiti, men'i, ref'i, «maddi- manevi tazminat» ve hükmün «ilanı» istemlerine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile «görevsizlik» kararı verilmiştir.
… afın iddia ettiği hususlarda ...'de kayıtlı bir tasarım olmadığı gibi, söz konusu çantaların fikri eser olma özelliği de olmadığından uyuşmazlığın TTK'da belirlenen «haksız rekabet» hükümleri gereği çözülmesi gerektiğinden davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkemenin «görevsizliğine», «görevli» mahkemenin ...
… et davalı eyleminin 5846 sayılı FSEK'ten kaynaklanan hak sahipliğine tecavüz oluşturmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde; aynı yasanın 84 vd. maddelerinde düzenlenen «haksız rekabet» hükümlerine tabi olması halinde de 5846 sayılı FSEK 76. maddesi uyarınca mahkemenin «görevli» olacağının ve herhalükarda fikri haklara ve haksız rekabet iddiasına dayalı olarak açılan işbu davada mahkemece 5846 sayılı FSEK hükümlerinin uygulanmayacağı neticesine varılması durumunda, davalı eyleminin 6102 sayılı TTK 55 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine göre değerlendirilmesinin de «ihtisas» mahkemesinin görevi kapsamında olacağı dikkate alınarak işin esası hakkında hüküm tesisi gerekirken, davacının dayandığı tescilsiz tasarının 5846 sayılı FSEK'in 4/ …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ihtisas mahkemesi · tescilsiz tasarım · uyuşmazlık konusu · maddi ve manevi tazminat · görevsizlik kararı · görevli mahkeme
Benzer bu karardaDava, telif ve «tescilsiz tasarım» hakkına tecavüz ile «haksız rekabetin» tespiti, men'i, ref'i, «maddi- manevi tazminat» ve hükmün «ilanı» istemlerine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile «görevsizlik» kararı verilmiştir.
… afın iddia ettiği hususlarda ...'de kayıtlı bir tasarım olmadığı gibi, söz konusu çantaların fikri eser olma özelliği de olmadığından uyuşmazlığın TTK'da belirlenen «haksız rekabet» hükümleri gereği çözülmesi gerektiğinden davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, mahkemenin «görevsizliğine», «görevli» mahkemenin ...
… et davalı eyleminin 5846 sayılı FSEK'ten kaynaklanan hak sahipliğine tecavüz oluşturmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde; aynı yasanın 84 vd. maddelerinde düzenlenen «haksız rekabet» hükümlerine tabi olması halinde de 5846 sayılı FSEK 76. maddesi uyarınca mahkemenin «görevli» olacağının ve herhalükarda fikri haklara ve haksız rekabet iddiasına dayalı olarak açılan işbu davada mahkemece 5846 sayılı FSEK hükümlerinin uygulanmayacağı neticesine varılması durumunda, davalı eyleminin 6102 sayılı TTK 55 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine göre değerlendirilmesinin de «ihtisas» mahkemesinin görevi kapsamında olacağı dikkate alınarak işin esası hakkında hüküm tesisi gerekirken, davacının dayandığı tescilsiz tasarının 5846 sayılı FSEK'in 4/ …
Ancak, davacı tarafça «uyuşmazlık konusu» çanta tasarımlarının 5846 sayılı FSEK kapsamında eser olduğundan bahisle anılan Yasa hükümlerine dayalı olarak da tecavüzün önlenmesi talep edilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/9385 E. , 2011/12386 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.04.2009 tarih ve 2006/703 - 2009/73 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin Türkiye’de perakende sektörünün önde gelen şirketlerinden biri olduğunu ve bu doğrultuda 2005-2006 yılı ve daha önceki yıllarda olmak üzere, Soysal Türkiye Perakende Kataloğunu yayınladığını, söz konusu kataloğun baskı ve dizayn formatı, içerik ve düzenlemesi ile davalı tarafça yayınlanan “Türkiye Marketler ve Tedarikçiler Kataloğu 2006” kataloguyla birebir taklit edildiğini, davalı tarafından yaratılan bu iltibas sonucu haksız rekabet oluştuğunu ileri sürerek tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını ve men’ini, maddi durumun ortadan kaldırılmasını, davalı tarafın iltibas yaratacak şekilde katalog ve benzeri nitelikte eserler yayınlamasının durdurulmasını ve yasaklanmasını, yayınlanan kataloglara el konularak imhasını ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili tarafından çıkarılan kataloğun tamamen gıda perakendecileri ve tedarikçileri için hazırlandığını, müvekkilinin 13 yıllık bilgi ve deneyim birikiminin sonucu olduğunu, katalog içeriğinin müvekkili şirket çalışanlarının emek ve çalışmaları sonucu oluşturulduğunu, davacının iddia ve taleplerinin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davacının Perakende 2006 kataloğu başlıklı grafik tasarımından oluşan ve FSEK anlamında güzel sanat eseri olan eserine davalının, biçimsel açıdan önemsiz bir kaç ayrıntı dışında ve farklılıklar ayırtedici nitelik taşımaksızın Market 2006 kataloğu adlı tasarımı ile davacıya ait yapıttaki "ad ve alametleri" kendi yayınında iltibasa meydan verebilecek surette çoğaltılmış nüshalarında kullanması, yine davacıya ve davalıya ait her iki kataloğun eşit boyutta oluşu, zemin renklerinin beyaz olması, kağıt cinsi, kağıt gramajının benzerliğinin varlığı, ön kapak, arka kapak ve sırt tasarımı kalınlıklarının, metinlerde kullanılan yazı karakterlerinin, metin düzenleme biçimlerinin, iç sayfa tasarımları ve genel olarak sayfaların renk tonunun aynı hedef Kitle açısından çağrışım olarak benzerlik yaratacak şekilde düzenlenmesinin tüketiciler nezdinde oluşturacağı iltibas nedeniyle haksız rekabeteyol açacağı gerekçesiyle davanın kabulüne davalının Market 2006 adlı kataloğu ile davacının perakende 2006 kataloğu isimli eserinden kaynaklanan haklarına vaki tecavüzün, haksız rekabetin tespitine, davalının iltibas yaratacak nitelikte ve şekilde katalog yayınlamasının önlenmesine, iltibas yaratacak katalog var ise piyasadan toplatılarak imhasına, karar kesinleştiğinde özetinin masrafı davalıdan tahsil edilmek suretiyle ülke genelinde yayınlanan tirajı yüksek gazetelerden birinde bir kez ilanına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından yayımlanan "Perakende 2006" adlı katalogun 5846 sayılı FSEK hükümlerine göre eser ve müvekkili şirketin de eser sahibi olduğunu, davalı tarafça yayınlanan "Market 2006" adlı katalog ile yaratılan benzerlikler nedeniyle müvekkilinin eser hakkına tecavüzün ve 5846 sayılı FSEK'nun 83 ve TTK'nun 57/5. maddesi uyarınca haksız rekabetin önlenmesini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin yayınladığı kataloğun özgün bir başvuru kaynağı olduğunu, her iki katalog arasında iltibas veya haksız rekabet yaratabilecek benzerlikler bulunmadığını savunmuş, ayrıca davacının dayandığı "Perakende 2006" adlı katalog üzerindeki hak sahipliğine ilişkin olarak da husumet itirazında bulunmuştur.
Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen "Perakende 2006" adlı katalogda "Yayına Hazırlayanın Soysal Eğitim Danışmanlık", "Yönetmeninin Suat Soysal" ve telif haklarının adı geçen Soysal Eğitim Danışmanlığa ait olduğu belirtilmekte olup, anılan katalogda hak sahibi veya yayımcı olarak ya da herhangi bir şekilde davacı şirket unvanı yer almamaktadır. O halde, davacıdan "Perakende 2006" adlı katalog üzerindeki hak sahipliğini gösterir delillerinin sorularak, aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2-Mahkemenin kabul şekline göre de, yargılamada görüşüne başvurulan (1).bilirkişi heyetince düzenlenen raporda, davacı tarafından yayınlandığı belirtilen "Perakende 2006" adlı katalogdaki düzenlemenin grafik eser olmadığı, diğer düzenlemelerin de özgünlük içermediği, taraflarca yayınlanan kataloglar arasında iltibas ve haksız rekabet yaratacak benzerlik bulunmadığı belirtilmiştir.
Mahkemece de benimsenen (2). bilirkişi heyeti raporunda ise, özet olarak davacı tarafından yayınlanan katalogda yer alan tasarımların 5846 sayılı FSEK'nun 4/6. maddesi anlamında güzel sanat eseri olduğu, davalı kataloğunun davacıya ait katalogla iltibas oluşturacak şekilde düzenlendiği, katalogdaki bilgilerin derecelendirme biçimlerinin haksız rekabete yol açabileceği ve davalıya ait katalogdaki ad ve alametlerin aynı Kanun'un 83. maddesine göre iltibasa meydan verebilecek surette kullanıldığı mütalaa edilmiştir.
Davalı vekilinin ikinci bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunduğu da dikkate alınarak, her iki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeksizin davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı gibi, esasen benimsenen ikinci bilirkişi raporu da hüküm vermeye yeterli değerlendirmeleri içermemektedir. Şöyleki; ikinci bilirkişi raporunda davacının hak sahipliği iddia ettiği katalogda güzel sanat eseri olduğu mütalaa edilen grafik tasarımların ayrı ayrı ya da bir bütün olarak nelerden oluştuğu ve 5846 sayılı FSEK'nun 1/B ve 4/6. maddeleri uyarınca hangi bakımlardan sahibinin hususiyetini taşıyan ve bedii vasfa sahip tasarımlar oldukları hususlarında yeterli ve denetime elverişli bir açıklama yer almadığından, grafik tasarımların güzel sanat eseri ve davacının da eser sahibi olduğuna hükmedilmesi isabetli değildir.
Kaldi ki, davacı şirket tüzel kişilik olduğundan, esasen tüzel kişilerin eser sahibi olmaları da mümkün değildir. Çünkü, eser sahipliği yaratıcı bir faaliyet sonucu meydana getirilmekte olup, gerçek kişilerin fikri çabaları sonucu ortaya çıkan ürünlerin gerekli koşulları da taşıması halinde 5846 sayılı FSEK hükümlerine göre eser olarak nitelendirilmesi sözkonusu olabilecektir. Oysa, tüzel kişilerin bu anlamda bir yaratıcı faaliyette bulunmaları mümkün olamayacağından, ancak 5846 sayılı FSEK'nun 18. maddesi uyarınca ya da aynı Kanun'un 48 vd. maddeleri uyarınca devir veya ruhsat yoluyla mali haklar üzerinde tasarrufta bulunabileceklerinin dikkate alınmaması da doğru görülmemiştir.
Öte yandan, dava konusu her iki katalogunda içerik olarak 2006 yılı Türkiye perakende sektöründe faaliyet gösteren firma ve kuruluşlarla ilgili bilgi kaynağı olarak meydana getirildikleri ve sektörde yer alan kuruluşlara ait isim, adres, yönetici adları, iletişim vb. bilgilerin belirli sistematik içinde sunuldukları anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça sözkonusu bilgilerin içerik ve planı açısından da büyük benzerlikler bulunduğu iddia edildiğine ve her iki tarafça da yayınladıkları katalogların eser niteliğinde oldukları ileri sürüldüğüne göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için dava konusu katalogların genel olarak düzenleniş biçimlerinin haksız rekabet ve davalıya ait katalogdaki ad ve alametlerin FSEK'nun 83. maddesine aykırılık oluşturup oluşturmadığı hususları ile birlikte, söz konusu katalogların 5846 sayılı FSEK'nun 6/11. maddesi anlamında birer veri tabanı niteliğinde bulunup bulunmadığı, bu kapsamda davacı tarafından yayınlandığı belirtilen "Perakende 2006" katalogunda yer alan veri ve bilgilerin derlenme biçimine hakim olan ve derleme eserlerde hususiyet unsurundan anlaşılması gereken düşünce yaratıcılığını taşıyıp taşımadığı, davalı tarafça yayınlanan "Market 2006" adlı katalogda sözkonusu düşünce yaratıcılığının izinsiz iktibas oluşturacak şekilde kullanılıp kullanılmadığının ya da bağımsız bir veri tabanı mahiyetinde olup olmadığının da tespiti gereklidir.
Bu nedenle de, mahkemece eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm tesisi isabetli değildir.
3-Yine, kabule göre, mahkemece haksız rekabetin sonuçlarının ortadan kaldırılmasına dair oluşturulan hüküm fıkrasının her somut uyuşmazlığın özellikleri dikkate alınarak açık ve infazda tereddüt yaratmayacak biçimde oluşturulması gereklidir. Mahkemece, hüküm fıkrasında "davalının iltibas yaratacak nitelikte ve şekilde katalog yayınlanmasının önlenmesine, iltibas yaratacak katalog var ise piyasadan toplatılarak imhasına" denilmek suretiyle genel nitelikte ve infazda tereddüt yaratacak şekilde karar verilmesi de kabul şekline göre yerinde görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davalı yararına, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle de kabul şekli itibariyle BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 07.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1032814200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz