Kardeş gemi ihtiyati haczine itirazda yaklaşık ispat ve sahtelik iddiası
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/269 E. 2022/640 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Deniz Alacağı (Gemi Personeli İşçilik Alacağı) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Deniz iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacakları nedeniyle geminin ihtiyati haczi talep edildiğinde, alacağın TTK 1352/1-(o) uyarınca deniz alacağı sayılması yeterli değildir; alacaklının alacağının varlığını ve parasal değerini yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir (TTK 1353/4, 1362). Gemiye ait mühür taşıyan sözleşmeler ve tarafların işbirliği ilişkisini gösteren belgeler bu yaklaşık ispat için yeterli kabul edilebilir. Sahtelik iddiaları, İİK 265'te sayılan itiraz nedenleri arasında bulunmadığından ihtiyati hacze itiraz aşamasında incelenmez, yargılama sürecinde değerlendirilir. Ayrıca TTK 1369/2 uyarınca personelin çalıştığı gemi ile aynı donatana ait diğer gemiler arasında kardeş gemi ilişkisi bulunması halinde, personel alacağı için kardeş geminin ihtiyaten haczi mümkündür.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz talebine konu alacağın deniz alacağı niteliği ve yaklaşık ispat koşulu → ret
İddia: Borçlu vekili, alacaklının sunduğu belgelerde müvekkilinin imzasının bulunmadığını, imzasız ve tek taraflı düzenlenmiş alacak teyit belgesine dayanılarak yaklaşık ispat kuralının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 1352 uyarınca bir geminin ihtiyati haczi ancak kanunda sınırlı sayılan deniz alacakları için istenebilir; TTK 1352/1-(o) bendi uyarınca gemi kaptanı ve personelinin işçilik alacakları deniz alacağıdır, bu nedenle talebe konu alacak için geminin ihtiyati haczi talep edilebilir. Ancak talep edenin alacağının varlığını gösteren belgeleri sunması ve alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; TTK 1353/4 uyarınca alacağın deniz alacağı olması yeterli olmakla birlikte, alacaklının bu durumu ve alacağın parasal değerini yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir (TTK 1362). Somut olayda alacaklının sunduğu deniz iş sözleşmelerinin geminin mührü ile mühürlendiği anlaşılmış, iş sözleşmelerinin donatan adına kaptan tarafından imzalanmasında yasaya aykırılık bulunmamıştır. Borçlu ile alacaklının çalıştığı gemileri işleten şirket arasında Mart 2018 tarihli işbirliği sözleşmesi düzenlendiği, bu sözleşme kapsamında alacaklının çalıştığı gemilerin borçlu tarafından işletildiğinin yaklaşık olarak ispat edildiği, belgelerdeki gemi mührünün varlığı nedeniyle yaklaşık ispat için yeterli görüldüğü kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Sahtelik iddiasının ihtiyati hacze itiraz nedeni olarak ileri sürülebilirliği → ret
İddia: Borçlu vekili, çıplak gemi alt kira sözleşmesinin ve iş birliği sözleşmesinin sahte olduğunu, şirkete ait kaşe ve yetkili imzasının gerçek olmadığını ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Sahtelik iddiasının doğru olup olmadığı ancak yargılama sonucunda ortaya çıkabilecek bir husustur; bu iddia İİK'nın 265. maddesinde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında sayılmamıştır. Bu nedenle sahtelik iddiası, itiraz aşamasında ihtiyati haczin kaldırılması sebebi olarak kabul edilmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Borçlunun donatan sıfatı ve kardeş gemi ilişkisi → ret
İddia: Borçlu vekili, müvekkilinin donatan olmadığını, ... ve ... gemilerinin donatanının başka bir şirket olduğunu, davacı ile hiçbir bağlantısının bulunmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacının kaptan olarak görev yaptığı gemiler ile ihtiyati haczi talep edilen geminin TTK 1369/2 maddesi anlamında kardeş gemi olduğu, bu nedenle gemi personelinin hizmet alacağından dolayı kardeş gemi niteliğindeki geminin TTK 1369/2 gereğince ihtiyaten haczinin mümkün olduğu, TTK 1320, 1352/1-(o) ve 1369/1-e maddelerine göre ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu kabul edilmiştir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Deniz alacağına dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yaklaşık ispatın hangi belgelerle (gemi mührü, işbirliği sözleşmesi) sağlanabileceği ve sahtelik iddialarının İİK 265 kapsamında itiraz nedeni oluşturmadığı yönündeki tespitler bakımından bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ deniz alacağı↗ yaklaşık ispat↗ kardeş gemi↗ donatan↗ çıplak gemi kira sözleşmesi↗ sahtelik iddiası↗ gemi personeli işçilik alacağı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/269
KARAR NO 2022/640
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 31/12/2021 (Ek Karar)
NUMARASI 2021/140 D.İş 2021/139 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/04/2022
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; müvekkili ve diğer gemi personelinin hizmet verdiği ... ve ... gemilerinin Gine’de balıkçılık faaliyeti gösterdiğini, gemi personeline ödeme yapılmayarak personelin gemiyi terk etmeye zorlandığını, maaşların ödenmemesinin nedeninin alt kiralama sözleşmesinin sonunda geminin iade edilmemesi ve bu sebeple kiracı ve malik arasında doğan ihtilaf olduğunun öğrenildiğini, sözleşmeye göre gemi personelinin bakımı, mürettebatın temini ile ilgili görevlerin ...’e ait olduğunu, müvekkilinin borçlu ile akdedilen sözleşme uyarınca 13.930-USD alacaklı durumda olduğunu, müvekkilinin hizmet verdiği geminin sicile kayıtlı maliki ... LTD olup, geminin ... LTD isimli şirkete mürettebatsız olarak çıplak gemi kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, ...
LTD ile ... arasında imzalanan 27.02.2018 tarihli alt kiralama sözleşmesi ile ... gemisinin mürettebatsız olarak ...’e kiralandığını ve teslim edildiğini, borçlu ...’in hem ... ve ... gemilerinin, hem de borçlu ...’nin donatanı olduğunu, müvekkilinin alacağı TTK 1320/a bendinde sayılı alacaklardan olduğundan, TTK 1363/3 uyarınca teminattan muaf olduğundan 13.930- USD alacağın tahsili zımnında borçlu üzerinde ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacının kaptanı olarak görev yaptığı gemiler ile ihtiyati haczi talep edilen ... gemisinin TTK 1369/2 maddesi anlamında kardeş gemiler olduğu, bu nedenle davacı gemi kaptanının ... ve ... gemilerindeki hizmet alacağından dolayı kardeş gemi niteliğindeki ... gemisinin ihtiyaten haczinin TTK 1369/2 gereğince mümkün olduğu gerekçesiyle TTK 1320, 1352/1-(o) ve 1369/1-e maddesine göre talebin kabulü ile 13.930- USD ücret alacağı ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı Gine bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili; davacının sunduğu tüm belgelerde müvekkilinin imzasının bulunmadığını, davacıya ait olduğu iddia edilen iş sözleşmesindeki imzaların Mahkemenin 2021/113 D.İş sayılı dosyadaki davacı ...’a ait olduğunun görüleceğini, çıplak gemi alt kira sözleşmesinin sahte olduğunu, sözleşmede müvekkili şirkete ait herhangi bir imza ve kaşe bulunmadığını, tek taraflı olarak hazırlanan belge ile mahkemenin yanıltılmaya çalışıldığını, yaklaşık ispatın sağlanmadığını, ihtiyati hacze itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiş, 27.12.2021 tarihli dilekçesi ile de; uzman mütaalasında müvekkili şirket ... ile ... LTD arasında yapıldığı iddia edilen çıplak gemi alt kira sözleşmesindeki şirkete ait kaşe ve şirket yetkilisine ait imzanın gerçek olmadığının belirtildiğini, iddia edilen gemi alt kira sözleşmesinin hukuken hiç kurulmadığını, alacaklının hiçbir zaman müvekkili şirket çalışanı olmadığını beyan etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece 31/12/2021 tarihli ek karar ile; ihtiyati hacze itiraz eden tarafça ileri sürülen sahtecilik iddiasının, İİK'nın 265.maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden olmayıp, söz konusu iddianın doğru olup olmadığı ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacak olduğu, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili; müvekkili ile davacının hiçbir ilişkisinin olmadığını, bu doğrultuda Gine istinaf Mahkemesi’nin kesinleşmiş mahkeme kararının ekte sunulduğunu, çalışanlarına maaş ödemeyen Ukraynalı ... şirketinin sahibi ... ve davacı dışında 10 kişi adına gerçek dışı belgelerle dava açtırdığını, mahkemece imza eksikliği ve sahtecilik görmezden gelinerek ihtiyati haciz kararı verildiğini, mahkeme kararında müvekkilinin donatan olduğuna kanaat getirilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket donatan olsa, bir donatanın kendi işletmesindeki gemileri haczettirmeyeceğini, gemi adamlarının donatan ... gemisinde bulunduğunu, ...’in davacı gemi adamı ve diğer gemi adamlarının hiçbir bağlantısı olmadığını, alacaklı tarafından sunulan imzasız ve tek taraflı düzenlenmiş alacak teyit belgesine dayanarak yaklaşık ispat kuralı ihlal edilerek ihtiyati haczin kabul edildiğini, yaklaşık ispat koşulunun yerine getirilmediğini, müvekkili şirket ...
ile ... arasında hiçbir sözleşme imzalanmadığını, müvekkili şirket yerine atılan kaşe ve şirket yetkilisine ait imzanın gerçek olmadığını, resmi dili Fransızca olan Gine’de sözleşmeler Fransızca olup, davacının tüm sahte belgeleri İngilizce sunduğunu, sözleşme işbirliği sözleşmesi olup, ... ve ... gemilerinin donatanının ... şirketi olduğunu, ek kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, teminatın müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, deniz iş sözleşmesinden kaynaklı işçilik alacakları nedeniyle, TTK'nın 1352 vd. maddeleri maddesi uyarınca geminin ihtiyaten haczi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.TTK'nın 1352. maddesi uyarınca, bir geminin ihtiyati haczi, sadece Kanun'da sınırlı olarak sayılmış olan deniz alacakları için istenebilir. Aynı maddenin 1. fıkrasının (o)bendi uyarınca, gemi kaptanının ve personelinin işçilik alacakları ile ülkelerine geri götürülme masrafları, deniz alacağıdır. Bu nedenle, talebe konu alacak için geminin ihtiyati haczinin talep edilmesi mümkündür.
Ancak, bunun için talep edenin, alacağının varlığını gösteren belgelerini sunması ve alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. TTK'nın 1353/4. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talebe konu alacağın deniz alacağı olması yeterlidir. Ancak bu durum, alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispatlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; alacaklının ayrıca, alacağın deniz alacaklarından olduğunu ve parasal değerini yaklaşık olarak ispat etmelidir (TTK m.1362). Somut olayda; alacaklı vekili müvekkilinin 21.06.2019 ila 31.01.2020 tarihleri arasında ... gemisinde aşçı olarak çalıştığını ve ücretini alamadığını ileri sürerek ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Alacaklı vekili tarafından sunulan deniz iş sözleşmelerinin geminin mührü ile mühürlendiği anlaşılmıştır.
İş sözleşmelerinin donatan adına kaptan tarafından imzalanmasında yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Borçlu vekili, gemi kiralama sözleşmelerinin sahte olduğunu belirtmiş ise de borçlu ile Breze şirketi arasında Mart 2018 tarihinde davacının çalıştığı gemilere ilişkin olarak iş birliği sözleşmesi düzenlendiği, belirtilen sözleşme kapsamında alacaklının çalıştığı gemilerin borçlu tarafından işletildiğinin yaklaşık olarak ispat edildiği, sunulan belgelerden gemiye ait mühür bulunması nedeniyle belgelerin yaklaşık ispat için yeterli olduğu, sahtelik iddiasının İİK'nın 265. maddesi kapsamında ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında bulunmadığı, davacı alacağının deniz alacağı olması nedeniyle, İİK'nın 1350 vd.
maddelerindeki ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, borçlu vekilinin ihtiyati hacze yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin kararda isabetsizlik bulunmadığından ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/04/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102691 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi