Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/13712 E. 2014/19809 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sebepsiz zenginleşme↗ alacak davası↗ maddi ve manevi tazminat↗ görevsizlik kararı↗ ilan↗ fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından çizilen bıyık şeklinin FSEK kapsamında eser niteliğini haiz bulunmadığı, olayları ileri sürmenin taraflara, davayı nitelendirmenin hakime ait bir görev olduğu, davanın Borçlar Kanunu'nda düzenlenen ilan suretiyle vaatten kaynaklanan alacak davası yahut davacının çizdiği çizimin izinsiz olarak davalı tarafından kullanıldığı iddia edilmiş olması nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, bu itibarla fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin görevli olmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, yasal süresi içerisinde istem halinde dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
Davacı, dava dilekçesinde müvekkillerinden M.. T..'nin "bıyık" çiziminin eser olduğunu ileri sürmüş, buna bağlı olarak tecavüzün ref'ini, FSEK'ten kaynaklanan maddi ve manevi tazminatın tahsilini talep etmiş, görüşüne başvurulan bilirkişi heyeti davacının "bıyık" çiziminin eser olmadığını belirtmiş, mahkemece de, çizimin eser mahiyetinde olmadığı sonucuna varılmak suretiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İddianın ileri sürülüş biçimi itibariyle dava konusu çizimin eser niteliğinin bulunup bulunmadığını değerlendirmek ve sonucuna göre bir karar vermek görevi fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesine ait olup mahkemece, bu tespitin yapılmasını müteakip davanın esasına girilmesi ve sonucuna göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken dava konusu çizimin eser niteliğinde olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/1955 E. 2022/4032 K.
Ortak:ilan
İncelediğiniz kararda… mında eser niteliğini haiz bulunmadığı, olayları ileri sürmenin taraflara, davayı nitelendirmenin hakime ait bir görev olduğu, davanın Borçlar Kanunu'nda düzenlenen «ilan» suretiyle vaatten kaynaklanan «alacak davası» yahut davacının çizdiği çizimin izinsiz olarak davalı tarafından kullanıldığı iddia edilmiş olması nedeniyle «sebepsiz zenginleşme» hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, bu itibarla fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin «görevli» olmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, yasal süresi içerisinde istem halinde dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderil …
Benzer bu kararda… davalı şirketçe düzenlenen kampanya kapsamında beğenilerek birinci seçilmiş ve davalının sosyal medya hesaplarında kullanılmış olduğundan, davalının bu eylemlerinin «haksız rekabet» niteliğinde kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle davacının «maddi tazminat» talebinde haklı olduğu, fakat maddi tazminat miktarı belirlenirken tarafların «kusur» oranlarınında dikkate alınacağı, davacı şirketin düzenlediği kampanya sonuçlarını açıklamadan önce «basiretli tacir» gibi davranarak katılım şartlarını «taşıyıp» taşımadıklarını inceleyip, uymayanları eledikten sonra sonuçları «ilan» etmesi gerektiğinden aykırı davranışı ve çizimleri sosyal medya hesaplarından yayınlaması nedeniyle kusurlu hareket ettiği, davacının ise katıldığı yarışmaya katılmadan önce katılım koşullarını inceleyip buna göre yarışmaya katılması gerekirken bunu yapmamış olması nedeniyle kusurlu hareket ettiği, bu durumda tarafların eşit kusurlu olması ve davalı şirketin, davacının yaşının 18 yaşından küçük olması nedeni ile ödül miktarını başka bir kişiye verdiği düşünüldüğünde, «hakkaniyet» gereği ödül miktarının «kusur oranına» göre 1/2'sine maddi tazminat olarak hükmedilmesi gerektiği, manevi tazminat yönünden ise, davacının önce birinci ilan edilmesi sonucu sevinmesi, daha sonra ise birinciliğinin iptal edilmesi neticesi üzülmesi, bu olayı ailesinin ve arkadaşlarının öğrenmesi, bunun da davacıda yoğun bir üzüntüye sebebiyet vermesi, davacının yaşı da düşünüldüğünde manevi tazminat talebinde de haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 50.000,00 TL maddi tazminat ve 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 55.000,00 TL tazminatın 04/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusur oranı · ticari faiz · basiretli tacir · hakkaniyet · taşıyıcı · tacir · maddi tazminat · kusur
Benzer bu kararda… davalı şirketçe düzenlenen kampanya kapsamında beğenilerek birinci seçilmiş ve davalının sosyal medya hesaplarında kullanılmış olduğundan, davalının bu eylemlerinin «haksız rekabet» niteliğinde kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle davacının «maddi tazminat» talebinde haklı olduğu, fakat maddi tazminat miktarı belirlenirken tarafların «kusur» oranlarınında dikkate alınacağı, davacı şirketin düzenlediği kampanya sonuçlarını açıklamadan önce «basiretli tacir» gibi davranarak katılım şartlarını «taşıyıp» taşımadıklarını inceleyip, uymayanları eledikten sonra sonuçları «ilan» etmesi gerektiğinden aykırı davranışı ve çizimleri sosyal medya hesaplarından yayınlaması nedeniyle kusurlu hareket ettiği, davacının ise katıldığı yarışmaya katılmadan önce katılım koşullarını inceleyip buna göre yarışmaya katılması gerekirken bunu yapmamış olması nedeniyle kusurlu hareket ettiği, bu durumda tarafların eşit kusurlu olması ve davalı şirketin, davacının yaşının 18 yaşından küçük olması nedeni ile ödül miktarını başka bir kişiye verdiği düşünüldüğünde, «hakkaniyet» gereği ödül miktarının «kusur oranına» göre 1/2'sine maddi tazminat olarak hükmedilmesi gerektiği, manevi tazminat yönünden ise, davacının önce birinci ilan edilmesi sonucu sevinmesi, daha sonra ise birinciliğinin iptal edilmesi neticesi üzülmesi, bu olayı ailesinin ve arkadaşlarının öğrenmesi, bunun da davacıda yoğun bir üzüntüye sebebiyet vermesi, davacının yaşı da düşünüldüğünde manevi tazminat talebinde de haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 50.000,00 TL maddi tazminat ve 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 55.000,00 TL tazminatın 04/05/2013 tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
Ayrıca, davacıya ait bıyık çizimi görsellerinin davalı tarafça kullanılmasının «haksız rekabet» oluşturması ve haksız rekabetin varlığı halinde «kusur» indirimi yapılamayacak olması karşısında, mahkemece, davacıya ait çizimlerin niteliği, önemi, yarışmada birinci seçilecek kalitede bir çizim olması itibariyle davalının kullanım süresi, şekli ve boyutu dikkate alınarak, FSEK m.84 yollamasıyla TTK m.56/1-d ve 56/2 maddesi kapsamındaki düzenlemelere göre «maddi tazminatın» belirlenmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile belirlenmesi doğru olmamış ve bu nedenle hükmün davacı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/1988 E. 2019/1205 K.
Ortak:ilan
İncelediğiniz kararda… mında eser niteliğini haiz bulunmadığı, olayları ileri sürmenin taraflara, davayı nitelendirmenin hakime ait bir görev olduğu, davanın Borçlar Kanunu'nda düzenlenen «ilan» suretiyle vaatten kaynaklanan «alacak davası» yahut davacının çizdiği çizimin izinsiz olarak davalı tarafından kullanıldığı iddia edilmiş olması nedeniyle «sebepsiz zenginleşme» hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, bu itibarla fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin «görevli» olmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, yasal süresi içerisinde istem halinde dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderil …
Benzer bu kararda… iz itirazlarının reddi gerekmiştir. ...-Dava dilekçesiyle, davalının düzenlediği yarışmaya “bıyık” çizimi ile katılan davacı ...'nin birinci seçildiği ve bu hususun «ilan» edildiği, ancak davalının davacının yaşının 18'den küçük olduğunu gerekçe göstererek mükafaatı vermediği, buna rağmen müvekkilinin çizdiği şeklin davalı tarafça ha …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kıyasen uygulama · iş mahkemesi görev alanı · tacir · haksız rekabet · iltibas
Benzer bu kararda55 vd hükümlerinde düzenlenen «haksız rekabete» ilişkin hükümlerin «kıyasen uygulanmasının» mümkün olduğu, davacının FSEK'ten kaynaklanan haklarının ihlali nedeniyle dava açtığı, FSEK'in ilgili maddeleri gereğince tazminat talep ettiği, haksız rekabet hükümlerine dayanmadığı gibi maddi zararını ispatlayacak delil sunmadığı, mahkemenin «görev alanının» da eser niteliğine sahip olan şeylerin korunmasını kapsadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
55 vd hükümlerinde düzenlenen «haksız rekabete» ilişkin hükümlerin «kıyasen uygulanmasının» mümkün olduğu kabul edildiğine göre FSEK'in 83. vd. maddeleri gereği değerlendirme yapılarak bir sonuca varılması gerekirken, davacının FSEK'ten kaynaklanan haklarının ihlali nedeniyle dava açtığı, haksız rekabet hükümlerine dayanmadığı, mahkemenin «görev alanının» da eser niteliğine sahip olan şeylerin korunmasını kapsadığı kabulüyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün davacı yararına bozulma …
Tecavüz eden «tacir» olmasa bile, birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında «haksız rekabete» mütaallik hükümler uygulanır.” hükmü; aynı Kanunun 84. maddesinde de “Bir işareti, resim veya sesi, bunları nakle yarayan bir alet üzerine tespit eden veya ticari …
Tevacüz eden «tacir» olmasa bile birinci fıkra hükmüne aykırı hareket edenler hakkında «haksız rekabete» mütaallik hükümler uygulanır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/13712 E. , 2014/19809 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ 11/06/2014
NUMARASI 2013/18-2014/59
Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/06/2014 tarih ve 2013/18-2014/59 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, davalının düzenlediği yarışmaya "bıyık" çizimi ile katılan müvekkili M.. T..'nin birinci seçildiğini, bu hususun davalı yanca internet sitelerinde ilan edildiğini, 22.07.2013 tarihi itibariyle müvekkilinin çizdiği şeklin kullanıldığı cipslerin üretimine başlanacağının duyurulduğunu, davalının müvekkilinin yaşının 18'den küçük olduğunu gerekçe göstererek mükafaatı vermediğini, arıdından başka bir yarışmacının birinci seçildiğinin ilan edilmeye başlandığını, ancak facebook ve twitter gibi sosyal ağlarda, tüm TV ve gazete reklamlarında müvekkilin çiziminin birinci gösterilmeye devam edildiğini, hatta davalı tarafından müvekkili çiziminin cipslerde kullanılmaya başlandığını, şeklin haksız bir surette kullanılmaya devam edildiğini, davalının bu yolla ticari kazanç elde ettiğini, müvekkilinin maddi ve manevi haklarına zarar verdiğini ileri sürerek müvekkilinin "bıyık" şekline yapılan tecavüzün refi ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 68.
maddesi kapsamında şimdilik 100.000 TL, davalının müvekkilinin "bıyık" şeklini haksız olarak kullanması, müvekkilinin şeklini başkaları çizmiş gibi kamuoyuna lanse etmesi nedeniyle ve FSEK'te düzenlenen diğer manevi hakların ihlali kapsamında 20.000 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının "bıyık" çiziminin önce birinci seçildiğini, ancak 18 yaş şartının gerçekleşmediğinin anlaşıldığını, bu andan sonra davacı çiziminin hiç bir şekilde kullanılmayıp ticarete sunulmadığını, müvekkilinin bıyık çizimini değil fikrini birinci seçtiğini, ilk bıyık çizimini gönderen davacı ile ikinci çizimi gönderen 18 yaşından küçük olduğundan, üçüncü çizimi gönderen kişinin birinci seçildiğini, davacının sahiplendiği bıyık şeklinin tamamen jenerik bir biçime sahip olduğunu, kampanya katılım koşullarının çizimi kullanmaya cevaz verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından çizilen bıyık şeklinin FSEK kapsamında eser niteliğini haiz bulunmadığı, olayları ileri sürmenin taraflara, davayı nitelendirmenin hakime ait bir görev olduğu, davanın Borçlar Kanunu'nda düzenlenen ilan suretiyle vaatten kaynaklanan alacak davası yahut davacının çizdiği çizimin izinsiz olarak davalı tarafından kullanıldığı iddia edilmiş olması nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, bu itibarla fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin görevli olmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine, yasal süresi içerisinde istem halinde dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
Davacı, dava dilekçesinde müvekkillerinden M.. T..'nin "bıyık" çiziminin eser olduğunu ileri sürmüş, buna bağlı olarak tecavüzün ref'ini, FSEK'ten kaynaklanan maddi ve manevi tazminatın tahsilini talep etmiş, görüşüne başvurulan bilirkişi heyeti davacının "bıyık" çiziminin eser olmadığını belirtmiş, mahkemece de, çizimin eser mahiyetinde olmadığı sonucuna varılmak suretiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İddianın ileri sürülüş biçimi itibariyle dava konusu çizimin eser niteliğinin bulunup bulunmadığını değerlendirmek ve sonucuna göre bir karar vermek görevi fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesine ait olup mahkemece, bu tespitin yapılmasını müteakip davanın esasına girilmesi ve sonucuna göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken dava konusu çizimin eser niteliğinde olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, 15.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102196000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz