Rekabet yasağı sözleşmesi ihlaline dayalı cezai şart davasında görevli mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/929 E. 2022/806 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Rekabet Yasağı Sözleşmesine Aykırılık Nedeniyle Cezai Şart mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
rekabet yasağı sözleşmesi
Gerekçe özeti
İşçinin iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra rakip işletmede çalışmak suretiyle TBK 444-447 maddelerinde düzenlenen rekabet yasağı sözleşmesini ihlal ettiği ileri sürülerek açılan cezai şartın tahsili davalarında, uyuşmazlık TTK 4/1-c maddesi kapsamında mutlak ticari dava sayılır ve görevli mahkeme TTK 5. madde uyarınca ticaret mahkemesidir; bu tür davalarda iş mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle verilen görevsizlik kararı isabetsizdir.
Ele alınan sorunlar
Rekabet yasağı sözleşmesinin ihlaline dayalı cezai şart davasında görevli mahkeme → kabul
İddia: Davacı vekili, işçinin hizmet ilişkisi sona erdikten sonraki sır saklama yükümlülüğünün TBK 396. maddenin son fıkrasının ikinci cümlesinde düzenlendiğini, bu yükümlülüğün serbest iradeye dayalı rekabet etmeme taahhüdünden hukuki karakteri itibariyle ayrıştığını, ilk derece mahkemesinin uyuşmazlığı İş Mahkemelerinin görevi kapsamında değerlendirmesinin yerinde olmadığını, kararın kaldırılarak dosyanın görevli mahkeme olan asliye ticaret mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Dava, gerçek kişi davalıların işten ayrıldıktan sonra rakip işletmede çalışmak suretiyle rekabet yasağı sözleşmesini ihlal ettikleri ileri sürülerek sözleşmelerde öngörülen cezai şartın davalı çalışanlar ve işverenden tahsili istemine ilişkindir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun görev alanına ilişkin düzenlemesi, mülga 5521 sayılı Kanun'un 1. maddesinden farklı olarak, İş Kanunu kapsamında kalmayan ve sadece TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıkları da iş mahkemelerinin görev alanına almıştır; ancak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararı ile TBK 444-447 maddelerinden doğan rekabet yasağının ihlaline dair uyuşmazlıklara bakma görevinin TTK 4/1-c maddesi gereğince TTK 5. madde uyarınca ticaret mahkemelerine ait olduğuna, bu konuda İstanbul BAM'in ilgili daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir. Bu nedenle, iş akdinin sona ermesinden sonra rakip işletmede işe başlayan davalıların rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayalı bu davaya bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; ilk derece mahkemesinin İş Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle verdiği görevsizlik kararı yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Rekabet yasağı sözleşmesinin ihlaline dayalı cezai şart davalarında görevli mahkemenin TTK 4/1-c maddesi gereğince ticaret mahkemesi olduğuna, iş mahkemesi olmadığına ilişkin tespit içermektedir; kararda bu hususta İstanbul BAM daireleri arasındaki görüş ayrılığının giderildiğine atıf yapılmıştır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- İşçinin iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra rakip işletmede çalışmak suretiyle TBK 444-447 maddelerinde düzenlenen rekabet yasağı sözleşmesini ihlal etmesi nedeniyle açılan cezai şartın tahsili davalarında, uyuşmazlık TTK 4/1-c maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliğinde olup, görevli mahkeme TTK 5. madde uyarınca ticaret mahkemesidir; iş mahkemesi görevli değildir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rekabet yasağı sözleşmesi↗ cezai şart↗ haksız rekabet↗ görev↗ mutlak ticari dava↗ iş mahkemesi↗ asliye ticaret mahkemesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/929
KARAR NO 2022/806
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/09/2021
NUMARASI 2021/736 Esas - 2021/831 Karar
DAVA
Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/05/2022
Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalılar ... ve ...'in , Rekabet Etmeme ve Gizlilik Sözleşmesine aykırı hareket ederek ihbar süresine uymadan iş sözleşmesini feshetmeleri nedeniyle davalı ...'den 36.089,76-TL, ...'den 54.551,52-TL cezai şartın tahsili gerektiğini, davalıların bu davranışına diğer davalı ...'un sebep olduğunu, İş Kanunu madde 23 gereğince, cezai şart taleplerinin müteselsilen sorumlu olan davalılar ve ...’dan tahsilini, davalıların haksız rekabet eylemleri nedeniyle müvekkili şirketin menfaatleri zarar gördüğünden; davalıların haksız rekabet eylemlerde bulunmalarının men’ine, müvekkili şirketin uğradığı zarar ve zıyanın tazminini için şimdilik 100.000-TL maddi tazminatın, avans faizi ile birlikte, müvekkili şirkete müteselsilen sorumlu olan davalılardan tahsiline, TBK.
madde 58 gereğince 50.000-TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsili ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TEFRİK
Davanın ilk açıldığı esas olan 2017/972 esas sayılı dosyanın 14.9.2021 tarihli oturumunda dava dilekçesinin 1 ve 2 nolu bendindeki talepler(rekabet yasağının ihlali nedeniyle cezai şart talepleri ) bakımından her üç davalı yönünden tefrik edilerek 2021/736 esasına kayıt edilmiştir.
CEVAP
Davalılar vekili; ... Ltd. Şti. Yönünden davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin ... ve ...'e iş teklifi sunması gibi bir durum olmayıp, bu kişiler tarafından müvekkili şirkete başvurusunda bulunulduğunu, ... ve ... ihbar sürelerinin bitiminden sonra müvekkili şirkette çalışmaya başladığını, dolayısıyla müvekkili şirketten talep edilen her nevi alacaktan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, ..., çalışanlarının eski işten ayrıldıkları tarihleri net olarak bilmediğini, rakip firmada işe girmenin haksız rekabet teşkil etmediğini, ... ve ...'in müşteri portföyü ile kişisel ilişki içinde bulunmadığını,ofis çalışanlarının fabrika ve laboratuvarlara girişlerinin yasaklandığını, müvekkillerinin sır niteliğinde bilgi sahibi olmalarının mümkün olmadığını haksız rekabet unsurları oluşmadığından maddi ve manevi tazminat isteminin reddi gerektiğini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, uyuşmazlığın kaynağının iş sözleşmesi olduğu,TBK nun 444. ve devamı maddelerine dayalı olarak İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kişinin, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali nedeniyle açılan cezai şartın tahsiline ilişkin davalarda iş mahkemelerinin görevli bulunduğu,(Yargıtay 9. HDnin, 01.06.2021 Tarih ve 2021/3076 E. - 2021/9789 K. Sayılı ilamı) davanın İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini, davanın,görev yönünden reddi ile yetkili ve görevli olan Bakırköy Nöbetçi İş Makemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; işçinin hizmet ilişkisinin sona ermesinden sonraya ilişkin sır saklama yükümlülüğü, TBK’nın 396. maddesinin son fıkrasının ikinci cümlesinde özel olarak düzenlendiği doğrudan kanundan kaynaklanan bir yükümlülük niteliğinde bulunmakla, bu yükümlülüğün, serbest iradeye dayalı rekabet etmeme taahhüdünden hukuki karakteri itibariyle ayrışmakta olduğunu, kanunda birbirinden farklı nitelikteki bu iki kavrama ilişkin hükümlerin, açıklanan ayrışmaya uygun olarak farklı bölümlerde düzenlendiği gözden kaçırılmaması gerektiğini, ilk derece mahkemesi kararında İş Mahkemelerinin görevi kapsamında addedilmesi yerinde bir yaklaşım olmadığını,kararın kaldırılarak, dosyanın görevli mahkeme olan asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, gerçek kişi davalıların işten ayrıldıktan sonra rakip işletmede çalışmak suretiyle rekabet yasağı sözleşmesini ihlal ettikleri ileri sürülerek sözleşmelerde öngörülen cezai şartın davalı çalışanlar ve işverenden tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, görevsizlik kararı 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. Maddesindeki iş mahkemelerinin görev alanına ilişkin düzenlemeye dayandırılmıştır.7036 sayılı kanunun . maddesinde, "(1) İş Mahkemeleri;.... 6098 sayılı TBKnun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,.. ilişkin dava ve işlere bakar." denilmiştir.Anılan düzenleme ile mülga 5521 sayılı kanun'un 1.
maddesinden farklı olarak, iş kanunu kapsamında kalmayan ve sadece TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıklar da iş mahkemelerinin görev alanına alınmıştır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/1534 Esas 2021/6811 Karar sayılı 03.12.2021 tarihli kararı ile; TBK’nın 444-447 maddelerinden doğan rekabet yasağının ihlaline dair uyuşmazlıklara bakma görevinin TTK’nın 4/1–c maddesi gereğince aynı kanunun 5. maddesi uyarınca ticaret mahkemelerine ait olacağına, İstanbul BAM’nin 13 ve 43. Hukuk Daireleri ile 12 ve 14. Hukuk Daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi görevli olduğu halde iş akdinin sona ermesinden sonra rakip işletmede işe başlayan davalıların rekabet yasağını ihlal ettiği bu sebeble davaya bakmaya İş Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.Davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/736 Esas - 2021/831 Karar sayılı 17/09/2021 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/05/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102174 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi