Rücu | Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2009/12083 E. 2011/5182 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
poliçe teminat limiti↗ mal sigortası↗ nakliyat sigortası↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ sigorta ettiren↗ sorumluluk sigortası↗ sigorta sözleşmesi↗ rücuen tazminat↗ üçüncü kişi↗ taşıyıcı↗ ihtar↗ sigorta poliçesi↗ temerrüt↗ teminat↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, davalı ... şirketinin taşıyıcı firmaya çekişmeye konu emtia için 70.000,00 TL limit ile teminat verdiği ve dava konusu kaza nedeni ile sigortalı emtiada oluşan zarar için sigortalısı Öz Nakliyat A.Ş'ne 70.000,00 TL'nı ödediği, taşıyıcı sorumluluk abonman ve spesifik sigorta poliçelerine bakıldığında, esas itibari ile bir mal sigortası şekilde düzenlenen poliçede, üçüncü kişilerin ortaya çıkabilecek zararları için güvence verilmesine karşılık, söz konusu bu zarar için tazminatın kime ödeneceği hususunda açık bir hüküm bulunmadığı, bu durumda davalı ... şirketinin sigortalısına ödeme yapmasında sözleşme koşulları bakımından bir engel olmadığı, dolayısıyle davaya konu olayda bu şirketin davacı ... şirketine karşı artık bir tazminat ödeme sorumluluğu bulunmadığı, davacının sigortalısına ödediği, tesisin açılışının gecikmesi nedeniyle ödediği tazminatın davalı taşıyıcılardan istenemeyeceği, hasarlanan soğutucunun ikamesi için ortaya çıkan zararın 82.260,68 USD olduğu gerekçesiyle davalılardan Ankara Anonim Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar bakımından ise davanın kısmen kabulü ile 82.260.68 USD temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ile davalılardan Öz Nakliyat A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan Öz Nakliyat A.Ş. vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, nakliyat sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Sigorta ettirenin eyleminden kaynaklanan zararlarda üçüncü kişilerin, sorumluluk sigortasının türü dikkate alınmaksızın sigortacıya karşı doğrudan talep ve dava haklarının mevcut olduğu kabul edilmektedir. (Bakınız Uygulamalı Sigorta Hukuku, Işıl Ulaş, Turhan Kitapevi, 7. Bası, Sahife:722-723)
Sigorta şirketine haber verme hususuna ilişkin TTK'nun 1292. maddesi, “...sigortalının üçüncü kişiye vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesine ait mesuliyet sigortalarında ise hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini sigortalının öğrendiği veya dava olmaksızın yahut dava neticesi beklenmeksizin üçüncü şahsa sigortalının para ödemiş olması halinde parayı ödemiş olduğu tarihten başlar” hükmünü havidir. Bu maddeden, üçüncü kişilerin dava açmaları halinde sigorta şirketinin öncelikle üçüncü kişiye ödeme yapması gerektiği, sigortalının üçüncü kişiye ödeme yapması halinde sigorta şirketine müracaaat edebileceği ve üçüncü kişinin açtığı dava sonunda verilen kararın kesinleşmesi halinde sigortalının sigorta şirketine haber vermesi gerektiği sonuçları çıkarılabilecektir. Zira, öncelikle korunan hukuki değer, üçüncü kişinin uğradığı zarardır.
Somut olayda, 24.02.2006 tarihinde açılan davayla, davalı ...Ş.'nin Yurtçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile nakliyat sigortacısı olan davalı ... Şirketine de husumet yöneltilmiş, davanın açılmasın sonrasında davalı ...Ş.'nin ihtarı üzerine davalı ... poliçe teminat limiti olan 70.000,00 TL'nı kendi sigortalısına ödemiştir.
Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, davacının davalılar ... ve Öz Nakliyat A.Ş. aleyhine dava açması sonrasında, TTK'nun 1292. maddesinde belirtilen “...hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini sigortalının öğrendiği...” ibaresi de nazara alınmak suretiyle, davalı ... ve sigortalısı Öz Nakliyat A.Ş. aleyhine açılmış dava varken, kendi sigortalısı Öz Nakliyat A.Ş.'ne ödeme yapmasının onu borçtan kurtarmayacağı hususu nazara alınmak suretiyle hüküm tesisi gerekirken, davanın açılmasından sonra ödeme yapmasının davalı ... Şirketini sorumluluktan kurtardığına dair yazılı gerekçelerle, ... hakkındaki davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/442 E. 2018/7926 K.
Ortak:sorumluluk sigortası · üçüncü kişi · sigorta poliçesi · temerrüt
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, davalı ... şirketinin «taşıyıcı» firmaya çekişmeye konu emtia için 70.000,00 TL limit ile «teminat» verdiği ve dava konusu kaza nedeni ile sigortalı emtiada oluşan zarar için sigortalısı Öz Nakliyat A.Ş'ne 70.000,00 TL'nı ödediği, «taşıyıcı sorumluluk» abonman ve spesifik «sigorta poliçelerine» bakıldığında, esas itibari ile bir «mal sigortası» şekilde düzenlenen poliçede, üçüncü kişilerin ortaya çıkabilecek zararları için güvence verilmesine karşılık, söz konusu bu zarar için tazminatın kime ödeneceği hususunda açık bir hüküm bulunmadığı, bu durumda davalı ... şirketinin sigortalısına ödeme yapmasında sözleşme koşulları bakımından bir engel olmadığı, dolayısıyle davaya konu olayda bu şirketin davacı ... şirketine karşı artık bir tazminat ödeme sorumluluğu bulunmadığı, davacının sigortalısına ödediği, tesisin açılışının gecikmesi nedeniyle ödediği tazminatın davalı taşıyıcılardan istenemeyeceği, hasarlanan soğutucunun ikamesi için ortaya çıkan zararın 82.260,68 USD olduğu gerekçesiyle davalılardan Ankara Anonim Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar bakımından ise davanın kısmen kabulü ile 82.260.68 USD «temerrüt» faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Sigorta ettirenin eyleminden kaynaklanan zararlarda üçüncü kişilerin, «sorumluluk sigortasının» türü dikkate alınmaksızın sigortacıya karşı doğrudan talep ve dava haklarının mevcut olduğu kabul edilmektedir. (Bakınız Uygulamalı Sigorta Hukuku, Işıl Ulaş, Turhan Kitapevi, 7.
Bası, Sahife:722-723) Sigorta şirketine haber verme hususuna ilişkin TTK'nun 1292. maddesi, “...sigortalının «üçüncü kişiye» vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesine ait mesuliyet sigortalarında ise hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini sigortalının öğrendiği veya dava olmaksızın yahut dava neticesi beklenmeksizin üçüncü şahsa sigortalının para ödemiş olması halinde parayı ödemiş olduğu tarihten başlar” hükmünü havidir.
Benzer bu karardaBu müddet, üçüncü şahsın sigortalıya karşı dâva açması halinde sigortacıyı sigortalının müdafaasına yardım etmeye mecbur tutan mesuliyet sigortalarında sigortalının «tebligat» üzerine dâvayı öğrendiği, sigortalının «üçüncü kişiye» vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesine ait mesuliyet sigortalarında ise hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini sigortalının öğrendiği veya dâva olmaksızın yahut dâva neticesi beklenmeksizin üçüncü şahsa sigortalının para ödemiş olması halinde parayı ödemiş olduğu tarihten başlar.” Böylece, üçüncü şahısların sigortalıya karşı dava açması halinde sigortacıyı sigortalısının savunmasına yardıma zorunlu tutan «sorumluluk sigortalarında», sigortalının tebligat üzerine davayı öğrendiği tarihin, «riziko» tarihi olarak kabulü gerekir.
Sigorta ettirenin «üçüncü kişiye» vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesini öngören «sorumluluk sigortalarında» ise, hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini öğrendiği veya dava olmaksızın veya davanın sonucu beklenilmeden zarar gören üçüncü kişiye sigortalı tarafından ödeme yapılmış olması halinde bu ödeme tarihinin «riziko» tarihi olarak kabulü gerekir. (Ulaş, Işıl, Uygulamalı Sigorta Hukuku, s.718) Sorumluluk sigortasındaki zarar gideriminde sigortacı sadece üçüncü kişinin uğradığı doğrudan ve dolaylı oluşan «gerçek zararı» gidermekle kalmayıp üçüncü kişinin açtığı dava ve yaptığı icra takibi «masraflarını» da karşılamakla yükümlüdür.
Dava, işveren mali mesuliyet «sigorta poliçesine» dayalı tazminat istemine ilişkin olup davacı vekili, dava dışı yaralanan işçi tarafından davacı aleyhine açılan tazminat davasının takibe konması neticesinde davalı ... şirketinin icra dosyasına 76.426,00 TL ödeme yaptığını, kalan 23.384,00 TL'nin davacı tarafından ödendiğini, aynı iş kazası ile ilgili olarak ... tarafından açılan «rücu» davasında davalı tarafından 80.616,00 TL ödendiğini, geriye kalan 7.684,00 TL'yi davacının ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek, 29.943,73 TL'nin davalıdan tahsi …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ihbar yükümlülüğü · gerçek zarar · riziko · rücu · ihbar · temerrüt faizi · tebligat · dosya masrafı
Benzer bu karardaSorumluluk sigortasında «rizikonun» gerçekleşme anı 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda ayrı bir hükümle düzenlenmemişse de, rizikonun «ihbar yükümlülüğü» ile ilgili 1292. maddesinden yararlanılarak rizikonun gerçekleşme anını tespit etmek mümkündür. (Ulaş, Işıl, Uygulamalı Sigorta Hukuku, s.718) Anılan maddeye göre …
Sigorta ettirenin «üçüncü kişiye» vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesini öngören «sorumluluk sigortalarında» ise, hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini öğrendiği veya dava olmaksızın veya davanın sonucu beklenilmeden zarar gören üçüncü kişiye sigortalı tarafından ödeme yapılmış olması halinde bu ödeme tarihinin «riziko» tarihi olarak kabulü gerekir. (Ulaş, Işıl, Uygulamalı Sigorta Hukuku, s.718) Sorumluluk sigortasındaki zarar gideriminde sigortacı sadece üçüncü kişinin uğradığı doğrudan ve dolaylı oluşan «gerçek zararı» gidermekle kalmayıp üçüncü kişinin açtığı dava ve yaptığı icra takibi «masraflarını» da karşılamakla yükümlüdür.
Ayrıca 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1292. maddesinde yer alan süresinde «ihbar yükümlüğünün» yerine getirilmiş olması kaydıyla sigortalının üçüncü şahsa ödediği tazminatın «temerrüt faizinin» tamamının da sigortacı tarafından karşılanması gerekmektedir.
Bu müddet, üçüncü şahsın sigortalıya karşı dâva açması halinde sigortacıyı sigortalının müdafaasına yardım etmeye mecbur tutan mesuliyet sigortalarında sigortalının «tebligat» üzerine dâvayı öğrendiği, sigortalının «üçüncü kişiye» vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesine ait mesuliyet sigortalarında ise hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini sigortalının öğrendiği veya dâva olmaksızın yahut dâva neticesi beklenmeksizin üçüncü şahsa sigortalının para ödemiş olması halinde parayı ödemiş olduğu tarihten başlar.” Böylece, üçüncü şahısların sigortalıya karşı dava açması halinde sigortacıyı sigortalısının savunmasına yardıma zorunlu tutan «sorumluluk sigortalarında», sigortalının tebligat üzerine davayı öğrendiği tarihin, «riziko» tarihi olarak kabulü gerekir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2009/12083 E. , 2011/5182 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Kadıköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 21.05.2009 tarih ve 2006/144 - 2009/360 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalılardan Öz Nakliyat Kara Taşımacılığı A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkiline sigortalı soğutucu emtiasının davalıların sürücüsü, taşıyıcısı ve yurtiçi taşıma mali sorumluluk sigortacısı olduğu araçla taşındığı sırada meydana gelen tek yanlı trafik kazasında hasarlandığını, hasar bedelinin 82.260,68 USD olduğunu, sigortalının Çorlu'da bulunan tesisinin açılışında oluşacak gecikme için de verilen teminat çerçevesinde 80.500,00 USD olmak üzere toplam 162.760.68 USD'nin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek, anılan meblağın temerrüt faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili, davanın reddini istemiş, davalı ... Şirkete vekili, teminat limiti olan 70.000,00 TL'nın sigortalıları davalılardan Öz Nakliyat A.Ş.'ne ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiş, diğer davalı davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, iddia, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, davalı ... şirketinin taşıyıcı firmaya çekişmeye konu emtia için 70.000,00 TL limit ile teminat verdiği ve dava konusu kaza nedeni ile sigortalı emtiada oluşan zarar için sigortalısı Öz Nakliyat A.Ş'ne 70.000,00 TL'nı ödediği, taşıyıcı sorumluluk abonman ve spesifik sigorta poliçelerine bakıldığında, esas itibari ile bir mal sigortası şekilde düzenlenen poliçede, üçüncü kişilerin ortaya çıkabilecek zararları için güvence verilmesine karşılık, söz konusu bu zarar için tazminatın kime ödeneceği hususunda açık bir hüküm bulunmadığı, bu durumda davalı ... şirketinin sigortalısına ödeme yapmasında sözleşme koşulları bakımından bir engel olmadığı, dolayısıyle davaya konu olayda bu şirketin davacı ...
şirketine karşı artık bir tazminat ödeme sorumluluğu bulunmadığı, davacının sigortalısına ödediği, tesisin açılışının gecikmesi nedeniyle ödediği tazminatın davalı taşıyıcılardan istenemeyeceği, hasarlanan soğutucunun ikamesi için ortaya çıkan zararın 82.260,68 USD olduğu gerekçesiyle davalılardan Ankara Anonim Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar bakımından ise davanın kısmen kabulü ile 82.260.68 USD temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ile davalılardan Öz Nakliyat A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan Öz Nakliyat A.Ş. vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, nakliyat sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Sigorta ettirenin eyleminden kaynaklanan zararlarda üçüncü kişilerin, sorumluluk sigortasının türü dikkate alınmaksızın sigortacıya karşı doğrudan talep ve dava haklarının mevcut olduğu kabul edilmektedir. (Bakınız Uygulamalı Sigorta Hukuku, Işıl Ulaş, Turhan Kitapevi, 7. Bası, Sahife:722-723)
Sigorta şirketine haber verme hususuna ilişkin TTK'nun 1292. maddesi, “...sigortalının üçüncü kişiye vereceği tazminatın sigortacı tarafından ödenmesine ait mesuliyet sigortalarında ise hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini sigortalının öğrendiği veya dava olmaksızın yahut dava neticesi beklenmeksizin üçüncü şahsa sigortalının para ödemiş olması halinde parayı ödemiş olduğu tarihten başlar” hükmünü havidir. Bu maddeden, üçüncü kişilerin dava açmaları halinde sigorta şirketinin öncelikle üçüncü kişiye ödeme yapması gerektiği, sigortalının üçüncü kişiye ödeme yapması halinde sigorta şirketine müracaaat edebileceği ve üçüncü kişinin açtığı dava sonunda verilen kararın kesinleşmesi halinde sigortalının sigorta şirketine haber vermesi gerektiği sonuçları çıkarılabilecektir.
Zira, öncelikle korunan hukuki değer, üçüncü kişinin uğradığı zarardır.
Somut olayda, 24.02.2006 tarihinde açılan davayla, davalı ...Ş.'nin Yurtçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile nakliyat sigortacısı olan davalı ... Şirketine de husumet yöneltilmiş, davanın açılmasın sonrasında davalı ...Ş.'nin ihtarı üzerine davalı ... poliçe teminat limiti olan 70.000,00 TL'nı kendi sigortalısına ödemiştir.
Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, davacının davalılar ... ve Öz Nakliyat A.Ş. aleyhine dava açması sonrasında, TTK'nun 1292. maddesinde belirtilen “...hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiğini sigortalının öğrendiği...” ibaresi de nazara alınmak suretiyle, davalı ... ve sigortalısı Öz Nakliyat A.Ş. aleyhine açılmış dava varken, kendi sigortalısı Öz Nakliyat A.Ş.'ne ödeme yapmasının onu borçtan kurtarmayacağı hususu nazara alınmak suretiyle hüküm tesisi gerekirken, davanın açılmasından sonra ödeme yapmasının davalı ... Şirketini sorumluluktan kurtardığına dair yazılı gerekçelerle, ... hakkındaki davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılardan Öz Nakliyat A.Ş. vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 4.986,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ...Ş.'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 28.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1021336800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz