Çarter parti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/9067 E. 2014/16559 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çarter parti↗ ıslah harcı↗ gemi acenteliği↗ tahkim itirazı↗ navlun sözleşmesi↗ kanuni rehin hakkı↗ rehin hakkı↗ konişmento↗ izafeten dava↗ iyiniyet kuralı↗ konşimento↗ pasif husumet ehliyeti↗ muafiyet↗ navlun↗ tahkim↗ iyiniyet↗ rehin↗ husumet ehliyeti↗ acentelik↗ eş rızası↗ iş bölümü↗ dürüstlük kuralı↗ pasif husumet↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ görevsizlik kararı↗ tebligat↗ ıslah↗ taahhütname↗ taşıyan↗ temsil↗ husumet↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davalı olarak gösterilen O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin, taşıyan N. of E. P&I C.'ın boşaltma limanındaki 6762 sayılı TTK'nın 116. maddesi anlamında navlun sözleşmesine aracılık eden acentası olduğu, asile izafeten acentesine TTK'nın 117/3 ve 119/2 maddesi hükümlerine göre dava açılabilmesi ve tebligat yapılabilmesi için TTK'nın 119/1 maddesi uyarınca; acentenin "aracılıkta bulunduğu veya akdettiği bir sözleşmenin" bulunması gerektiği, TTK'nın 119/2 maddesi uyarınca acentenin fiilen aracılıkta bulunduğu veya müvekkili adına ve hesabına bizzat gerçekleştirdiği sözleşmeler kapsamında müvekkili namına davaya muhatap olabileceği, ancak dava dilekçesinde davanın müvekkile izafeten açıldığının açıkça bildirilmediği, davalı acentanın asil olarak gösterildiği, dosyaya sunulan taahhütnamenin geçerli kabul edilmesi halinde de davanın acenteye karşı değil,taahhütnameyi veren N. of E. P. and A. Ltd'ye karşı açılması gerektiği, davalılardan O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın husumet yönünden reddine; diğer davalı yönünden ise davacı ile taşıyıcıya izafeten acentesine açılan bu davada hukuki ihtilafın dayanağının konşimentolar olduğu, konşimentoların matbu yazılı arka yüzünde yer alan ve başlığında taşıma şartları ifadesinin yer aldığı bölümde tüm çarter parti şart ve koşulları, muafiyetler ve istisnaların bu konişmentoya dercedildiğinin kabul edildiği, bu ifade gereğince çarter partinin (06.09.2010 tarihli) kısım 1 kloz 25 gereğince bu taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yerinin LMAA kuralları ve İngiliz Hukuku uygulanarak Londra'da (İngiltere) yapılacağının kararlaştırılmış olduğu ve uyuşmazlığın çözümünün tahkim yolu ile yapılması gerektiği gerekçesi ile davalının tahkim itirazının kabulü ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş; ayrıca kanuni rehin hakkı tesisine ilişkin ıslah talebinin cevap dilekçesinin verilmesinden sonra yapıldığı, ıslah harcının yatırılmaması sebebiyle ıslah talebinin geçerli olmadığı, ayrıca ıslah dilekçesinin verilmesinden önce davalılar tarafından yasal süresi içerisinde tahkim itirazında bulunulduğu, cevap dilekçesinden sonra verilen ıslah dilekçesinde yer alan kanuni rehin hakkı tesisi talebinin görevsiz mahkemeyi görevli hale getirmeyeceği, aksinin kabulünün TMK'nın 2. maddesinde belirtilen iyiniyet kurallarına da aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle dava rededilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı M.V P. S. Gemisi […] […]-M.Gemi Acenteliği Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında verilen hükme yönelik davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Ancak, davacı O.M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'ye karşı dava açmış ise de, mahkemece açıklanma istenmesi üzerine 10.11.2011 tarihli dilekçesi ile taahhütnamenin N. o. . P and A.. Ltd. adına Türkiye […]M. D. Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti. tarafından verildiğini, O.M.Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin temsilci olduğunu ileri sürerek, dava dilekçesinin doğru hasım olan N. of E. P and A.. Ltd. taraf gösterilerek bu firmaya veya ona izafeten temsilcisine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dilekçe tarihi itibariyle 6100 sayılı HMK yürürlüğe girmiş olup, anılan Yasa'nın 124. maddesinin 3. fıkrasında ''..maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.'' hükmü yer almakta olup, mahkemece davacı vekilinin talebi bu madde kapsamında değerlendirilmeksizin, davalı O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti. hakkında açılan davanın husumetten reddi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/3274 E. 2017/5420 K.
Ortak:konişmento · izafeten dava · konşimento · acentelik · eş rızası · dürüstlük kuralı · pasif husumet · taraf ehliyeti · dava şartı
İncelediğiniz karardaŞti'nin «pasif husumet ehliyeti» bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın husumet yönünden reddine; diğer davalı yönünden ise davacı ile «taşıyıcıya» «izafeten» «acentesine» açılan bu davada hukuki ihtilafın dayanağının «konşimentolar» olduğu, konşimentoların matbu yazılı arka yüzünde yer alan ve başlığında taşıma şartları ifadesinin yer aldığı «bölümde» tüm «çarter parti» şart ve koşulları, «muafiyetler» ve istisnaların bu «konişmentoya» dercedildiğinin kabul edildiği, bu ifade gereğince çarter partinin (06.09.2010 tarihli) kısım 1 kloz 25 gereğince bu taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yerinin LMAA kuralları ve İngiliz Hukuku uygulanarak Londra'da (İngiltere) yapılacağının kararlaştırılmış olduğu ve uyuşmazlığın çözümünün «tahkim» yolu ile yapılması gerektiği gerekçesi ile davalının «tahkim itirazının» kabulü ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş; ayrıca «kanuni rehin hakkı» tesisine ilişkin «ıslah» talebinin cevap dilekçesinin verilmesinden sonra yapıldığı, «ıslah harcının» yatırılmaması sebebiyle ıslah talebinin geçerli olmadığı, ayrıca ıslah dilekçesinin verilmesinden önce davalılar tarafından yasal süresi içerisinde tahkim itirazında bulunulduğu, cevap dilekçesinden sonra verilen ıslah dilekçesinde yer alan kanuni rehin hakkı tesisi talebinin «görevsiz» mahkemeyi «görevli» hale getirmeyeceği, aksinin kabulünün TMK'nın 2. maddesinde belirtilen «iyiniyet kurallarına» da aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle dava rededilmiştir.
P&I C.'ın boşaltma limanındaki 6762 sayılı TTK'nın 116. maddesi anlamında «navlun sözleşmesine» aracılık eden acentası olduğu, asile «izafeten» «acentesine» TTK'nın 117/3 ve 119/2 maddesi hükümlerine göre dava açılabilmesi ve «tebligat» yapılabilmesi için TTK'nın 119/1 maddesi uyarınca; acentenin "aracılıkta bulunduğu veya akdettiği bir sözleşmenin" bulunması gerektiği, TTK'nın 119/2 maddesi uyarınca acentenin fiilen aracılıkta bulunduğu veya müvekkili adına ve hesabına bizzat gerçekleştirdiği sözleşmeler kapsamında müvekkili namına davaya muhatap olabileceği, ancak dava dilekçesinde davanın müvekkile izafeten açıldığının açıkça bildirilmediği, davalı acentanın asil olarak gösterildiği, dosyaya sunulan «taahhütnamenin» geçerli kabul edilmesi halinde de davanın acenteye karşı değil,taahhütnameyi veren N. of E.
Dilekçe tarihi itibariyle 6100 sayılı HMK yürürlüğe girmiş olup, anılan Yasa'nın 124. maddesinin 3. fıkrasında ''..maddi bir hatadan kaynaklanan veya «dürüstlük kuralına» aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın «rızası» aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.'' hükmü yer almakta olup, mahkemece davacı vekilinin talebi bu madde kapsamında değerlendirilmeksizin, davalı O.
Benzer bu karardaA.Ş.’nin ise, ismi takipte yer almayan ve dava dilekçesinde bildirilmeyen «taşıyanı» «temsilen» onun adına («izafeten») dava açılması gerektiği, doğrudan doğruya «acenteye» karşı dava açılması durumunda davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddi gerektiği gerekçesiyle, davacının «taşıyıcıya» izafeten ...
Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş.” olarak yer aldığı, hem takip talebinde hem de dava dilekçesinde "«taşıyıcıya» «izafeten»" ibaresinin yer aldığı, ancak davalı olarak gerek takip talebinde ve gerekse dava dilekçesinde yer alması gereken ve «konşimentoda» asıl «taşıyan» olarak yer alan ...’nın dilekçe ve takip talebinde yer almadığı oysa, HMK’nın 119/1-b gereğince gerek dava dilekçesinde ve gerekse takip talebinde taşıyanın dava dilekçesinde ve takip talebinde yer alması gerektiği, davacının talebindeki bu yöndeki bir eksikliğin dava şartı eksikliği olduğu, icra takibine dayalı açılmış olan itirazın iptali davasında «husumetin» doğru olarak yöneltilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması gerektiği zira, itirazın iptali davalarında verilecek olan kararla davanın kabulü halinde takibin devam etmesi durumunda takibin aleyhinde icra edilecek olan tarafın belli olması halinde uygulanabileceği oysa somut olayda, aleyhine karar verilen taşıyanın somut olayda belli olmadığı, taşıyanın taraf olarak belirtilmemiş olduğu takipte bu «donatana» izafeten ...
Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya «dürüstlük kuralına» aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın «rızası» aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sıfat yokluğu · organik bağ · donatan · rücuen tahsil · acente · pasif husumet yokluğu · dava şartı yokluğu · taşıma sözleşmesi
Benzer bu karardaA.Ş.'nin ise, gerek «konşimentoda» ve gerekse «taşıma sözleşmesiyle» herhangi bir bağlantısının bulunmadığı, bu davalının davalı olarak gösterilmesinde «organik bağ» bulunduğu iddiası dışında herhangi bir gerekçe bulunmadığı, diğer davalı yönünden ise, gerek takip talebinde ve gerekse de dava dilekçesinde davanın doğrudan “...
Denizcilik ve Nakliyat A.Ş.'nin ise, somut olayda herhangi bir «taşıyan» ve «acente» sıfatının bulunmadığı ve davacının sigortalısı ile herhangi bir sözleşme yapmadığı belirlenmekle bu davalı yönünden pasif «sıfat yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş.” olarak yer aldığı, hem takip talebinde hem de dava dilekçesinde "«taşıyıcıya» «izafeten»" ibaresinin yer aldığı, ancak davalı olarak gerek takip talebinde ve gerekse dava dilekçesinde yer alması gereken ve «konşimentoda» asıl «taşıyan» olarak yer alan ...’nın dilekçe ve takip talebinde yer almadığı oysa, HMK’nın 119/1-b gereğince gerek dava dilekçesinde ve gerekse takip talebinde taşıyanın dava dilekçesinde ve takip talebinde yer alması gerektiği, davacının talebindeki bu yöndeki bir eksikliğin dava şartı eksikliği olduğu, icra takibine dayalı açılmış olan itirazın iptali davasında «husumetin» doğru olarak yöneltilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması gerektiği zira, itirazın iptali davalarında verilecek olan kararla davanın kabulü halinde takibin devam etmesi durumunda takibin aleyhinde icra edilecek olan tarafın belli olması halinde uygulanabileceği oysa somut olayda, aleyhine karar verilen taşıyanın somut olayda belli olmadığı, taşıyanın taraf olarak belirtilmemiş olduğu takipte bu «donatana» izafeten ...
Taşımacılık A.Ş.’nin «acente» sıfatıyla davaya cevap vermesinin ancak «taşıyanın» isminin açıkça belli edilmesine bağlı olduğu, zira acente adı belirli olan müvekkili adına TTK’nın 119/1-2 ve TTK’nın 105/1-2 uyarınca dava açabileceği gibi, aynı sıfatla kendisine karşı da dava açılabileceği, aksi halde verilen kararın «infazının» da mümkün olamayacağı, ayrıca davalı olarak asaleten dava açılmış olan ...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12971 E. 2017/240 K.
Ortak:çarter parti · tahkim itirazı · navlun sözleşmesi · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · konşimento · navlun · tahkim · dava şartı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaŞti'nin «pasif husumet ehliyeti» bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın husumet yönünden reddine; diğer davalı yönünden ise davacı ile «taşıyıcıya» «izafeten» «acentesine» açılan bu davada hukuki ihtilafın dayanağının «konşimentolar» olduğu, konşimentoların matbu yazılı arka yüzünde yer alan ve başlığında taşıma şartları ifadesinin yer aldığı «bölümde» tüm «çarter parti» şart ve koşulları, «muafiyetler» ve istisnaların bu «konişmentoya» dercedildiğinin kabul edildiği, bu ifade gereğince çarter partinin (06.09.2010 tarihli) kısım 1 kloz 25 gereğince bu taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yerinin LMAA kuralları ve İngiliz Hukuku uygulanarak Londra'da (İngiltere) yapılacağının kararlaştırılmış olduğu ve uyuşmazlığın çözümünün «tahkim» yolu ile yapılması gerektiği gerekçesi ile davalının «tahkim itirazının» kabulü ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş; ayrıca «kanuni rehin hakkı» tesisine ilişkin «ıslah» talebinin cevap dilekçesinin verilmesinden sonra yapıldığı, «ıslah harcının» yatırılmaması sebebiyle ıslah talebinin geçerli olmadığı, ayrıca ıslah dilekçesinin verilmesinden önce davalılar tarafından yasal süresi içerisinde tahkim itirazında bulunulduğu, cevap dilekçesinden sonra verilen ıslah dilekçesinde yer alan kanuni rehin hakkı tesisi talebinin «görevsiz» mahkemeyi «görevli» hale getirmeyeceği, aksinin kabulünün TMK'nın 2. maddesinde belirtilen «iyiniyet kurallarına» da aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle dava rededilmiştir.
P&I C.'ın boşaltma limanındaki 6762 sayılı TTK'nın 116. maddesi anlamında «navlun sözleşmesine» aracılık eden acentası olduğu, asile «izafeten» «acentesine» TTK'nın 117/3 ve 119/2 maddesi hükümlerine göre dava açılabilmesi ve «tebligat» yapılabilmesi için TTK'nın 119/1 maddesi uyarınca; acentenin "aracılıkta bulunduğu veya akdettiği bir sözleşmenin" bulunması gerektiği, TTK'nın 119/2 maddesi uyarınca acentenin fiilen aracılıkta bulunduğu veya müvekkili adına ve hesabına bizzat gerçekleştirdiği sözleşmeler kapsamında müvekkili namına davaya muhatap olabileceği, ancak dava dilekçesinde davanın müvekkile izafeten açıldığının açıkça bildirilmediği, davalı acentanın asil olarak gösterildiği, dosyaya sunulan «taahhütnamenin» geçerli kabul edilmesi halinde de davanın acenteye karşı değil,taahhütnameyi veren N. of E.
Benzer bu karardaDenizcilik davalının «acentesi» olduğundan davalı vekilinin TTK 119 madde uyarınca «yetki itirazının» reddine, dava konusu «konşimentoda» «taşıyanın» gösterilmediği, 6762 Sayılı TTK 1099'a göre konşimentoda taşıyanın adı bulunmadığından «donatanın» aynı zamanda taşıyan sayıldığı donatan ile gönderilenin «alacağını temlik» alan yükletene ödemeyi gerçekleştiren sigortacı arasındaki ilişkinin çarter partiye göre değil konşimentoya göre tayin olunması gerektiği «çarter parti» veya fixture recap şartları çarter üstlenen ve çarterer arasında geçerli olacağı, «tahkim şartının» da çarteri üstelen ile çarterer arasında geçerli olduğundan gönderilenin çarter partideki tahkim klozuna tabi olması beklenemeyeceği gerekçesi ile «tahkim itirazının» reddine, davaya konu taşımanın 30/10/2010 tarihinde gerçekleştirildiği ve icra takiplerinin 1 yıllık süre içerisinde açıldığı, davacı ... şirketi tarafından sigortalısına emtia bedellerinin ödenmesi nedeniyle «aktif husumet ehliyetinin» bulunduğu, davalının ise davaya konu taşımayı gerçekleştiren geminin donatanı ve taşıyanı olduğundan dava konusu «navlun» ücreti taşıyana peşin olarak ödendiğinden davalının husumet ehliyetinin bulunduğu, geminin sefer yaptığı bölge ve mevsimin dikkate alındığında kasım ayında Türkiye'den ...'ye yapılacak seferde Akdeniz'de veya ... ve ...'nın batı kısmında okyanusa çıkıldığından kötü havaya maruz kalınacağı ihtimalinin çok yüksek olduğu, bu nedenle ambar kapaklarının ramneck (Ziftli Yapışkanlı bant) ile kapatılması gerekeceği, çartererde ramneck yapılmasının talep edildiği ancak donatan tarafından ambarlara ramneck uygulanmadığı ve davalı tarafından «sözleşmenin ihlal» edildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile muhtelif icra dosyalarına vaki itirazların iptaline, ... (İMO No: 9363508) üzerine toplam «asıl alacak» bedeli olan 55.000 İngiliz Sterlini ile sınırlı olmak kaydıyla eTTK 1235/7 ve 1361 maddesi gereği «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verilmiştir.
TTK 1110. maddesi hükmüne göre «taşıyan» ile gönderilen arasındaki hukuki ilişkide «konşimento», taşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkide ise «navlun sözleşmesi» hükümleri bağlayıcı olup, konşimentoda "«çarter parti» ile birlikte kullanılacağı" (To be used with charter parties.) «kaydı» ile "navlun 25/10/2010 tarihli çarter sözleşmesi uyarınca ödenecektir" kaydının yer aldığı, dosyaya sunulmuş olan konşimento formunun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının 1.maddesinde ''önyüzde tarihi belirtilmiş olan çarter partinin tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır'' şeklinde belirtildiği, «taşıma sözleşmesinin» 42. maddesinde «tahkim şartının» kararlaştırıldığı gözetilerek, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile «tahkim itirazının» reddi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir. (2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamad …
119 uyarınca yabancı «tacirler» adına «acentelik» yapanların aracılıkta bulunduğu veya yaptığı «sözleşmelerden doğan» davaların acentelere karşı açılması mümkün olduğu «konşimentonun» kaptan namına ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yabancılık unsuru · tahkim şartı · sözleşmenin ihlali · taşıtan · donatan · aktif husumet ehliyeti · yetki itirazı · alacağın temliki
Benzer bu karardaDenizcilik davalının «acentesi» olduğundan davalı vekilinin TTK 119 madde uyarınca «yetki itirazının» reddine, dava konusu «konşimentoda» «taşıyanın» gösterilmediği, 6762 Sayılı TTK 1099'a göre konşimentoda taşıyanın adı bulunmadığından «donatanın» aynı zamanda taşıyan sayıldığı donatan ile gönderilenin «alacağını temlik» alan yükletene ödemeyi gerçekleştiren sigortacı arasındaki ilişkinin çarter partiye göre değil konşimentoya göre tayin olunması gerektiği «çarter parti» veya fixture recap şartları çarter üstlenen ve çarterer arasında geçerli olacağı, «tahkim şartının» da çarteri üstelen ile çarterer arasında geçerli olduğundan gönderilenin çarter partideki tahkim klozuna tabi olması beklenemeyeceği gerekçesi ile «tahkim itirazının» reddine, davaya konu taşımanın 30/10/2010 tarihinde gerçekleştirildiği ve icra takiplerinin 1 yıllık süre içerisinde açıldığı, davacı ... şirketi tarafından sigortalısına emtia bedellerinin ödenmesi nedeniyle «aktif husumet ehliyetinin» bulunduğu, davalının ise davaya konu taşımayı gerçekleştiren geminin donatanı ve taşıyanı olduğundan dava konusu «navlun» ücreti taşıyana peşin olarak ödendiğinden davalının husumet ehliyetinin bulunduğu, geminin sefer yaptığı bölge ve mevsimin dikkate alındığında kasım ayında Türkiye'den ...'ye yapılacak seferde Akdeniz'de veya ... ve ...'nın batı kısmında okyanusa çıkıldığından kötü havaya maruz kalınacağı ihtimalinin çok yüksek olduğu, bu nedenle ambar kapaklarının ramneck (Ziftli Yapışkanlı bant) ile kapatılması gerekeceği, çartererde ramneck yapılmasının talep edildiği ancak donatan tarafından ambarlara ramneck uygulanmadığı ve davalı tarafından «sözleşmenin ihlal» edildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile muhtelif icra dosyalarına vaki itirazların iptaline, ... (İMO No: 9363508) üzerine toplam «asıl alacak» bedeli olan 55.000 İngiliz Sterlini ile sınırlı olmak kaydıyla eTTK 1235/7 ve 1361 maddesi gereği «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verilmiştir.
TTK 1110. maddesi hükmüne göre «taşıyan» ile gönderilen arasındaki hukuki ilişkide «konşimento», taşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkide ise «navlun sözleşmesi» hükümleri bağlayıcı olup, konşimentoda "«çarter parti» ile birlikte kullanılacağı" (To be used with charter parties.) «kaydı» ile "navlun 25/10/2010 tarihli çarter sözleşmesi uyarınca ödenecektir" kaydının yer aldığı, dosyaya sunulmuş olan konşimento formunun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının 1.maddesinde ''önyüzde tarihi belirtilmiş olan çarter partinin tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır'' şeklinde belirtildiği, «taşıma sözleşmesinin» 42. maddesinde «tahkim şartının» kararlaştırıldığı gözetilerek, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile «tahkim itirazının» reddi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir. (2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamad …
Mahkemece, davaya konu taşımanın «yabancılık unsuru» taşıdığı, özel hukuka ait olan ve yabancılık unsuru barındıran uyuşmazlığı MÖHUK m.1 uyarınca Milletler arası Özel Hukukun uygulanması gerektiği, MÖHUK'un milletler arası yetkiye ilişkin genel kuralı olan m.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/9067 E. , 2014/16559 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ MERSİN (KAPATILAN) 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TARİHİ 27/12/2012
NUMARASI 2012/248-2012/48
Taraflar arasında görülen davada Mersin (Kapatılan) 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/12/2012 tarih ve 2012/248-2012/48 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin alıcısı/gönderileni olduğu soya fasülyesi küspesinin M.V. P. S. gemisine K./H. limanından tam ve sağlam olarak yüklendiğini, anılan geminin Mersin limanına ulaşıp tahliyesine başlandığı sırada malın eksik olduğunun anlaşıldığını, bunun üzerine tahliyenin durdurulup eksik malın tespiti için delil tespiti yapıldığını, mahkemece seferden men kararı verilmesi üzerine davalılardan O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti. tarafından temsilcisi olduğu N. of E.P&I C.firması adına 3. şahıs lehine taahhüt verildiğini ancak temsilcide yanılma sebebiyle davalı olarak sehven O. M. D. Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin gösterildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 41.116,00 USD'nin fiili ödeme günü Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığının TL olarak tahsiline, dava tarihinden itibaren 41.116,00 USD'ye kamu bankalarının bir yıllık USD mevduatına uyguladıkları en yüksek USD faizi yürütülmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş;
24. 06.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, husumet ve tahkim itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davalı olarak gösterilen O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin, taşıyan N. of E. P&I C.'ın boşaltma limanındaki 6762 sayılı TTK'nın 116. maddesi anlamında navlun sözleşmesine aracılık eden acentası olduğu, asile izafeten acentesine TTK'nın 117/3 ve 119/2 maddesi hükümlerine göre dava açılabilmesi ve tebligat yapılabilmesi için TTK'nın 119/1 maddesi uyarınca; acentenin "aracılıkta bulunduğu veya akdettiği bir sözleşmenin" bulunması gerektiği, TTK'nın 119/2 maddesi uyarınca acentenin fiilen aracılıkta bulunduğu veya müvekkili adına ve hesabına bizzat gerçekleştirdiği sözleşmeler kapsamında müvekkili namına davaya muhatap olabileceği, ancak dava dilekçesinde davanın müvekkile izafeten açıldığının açıkça bildirilmediği, davalı acentanın asil olarak gösterildiği, dosyaya sunulan taahhütnamenin geçerli kabul edilmesi halinde de davanın acenteye karşı değil,taahhütnameyi veren N.
of E. P. and A. Ltd'ye karşı açılması gerektiği, davalılardan O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın husumet yönünden reddine; diğer davalı yönünden ise davacı ile taşıyıcıya izafeten acentesine açılan bu davada hukuki ihtilafın dayanağının konşimentolar olduğu, konşimentoların matbu yazılı arka yüzünde yer alan ve başlığında taşıma şartları ifadesinin yer aldığı bölümde tüm çarter parti şart ve koşulları, muafiyetler ve istisnaların bu konişmentoya dercedildiğinin kabul edildiği, bu ifade gereğince çarter partinin (06.09.2010 tarihli) kısım 1 kloz 25 gereğince bu taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yerinin LMAA kuralları ve İngiliz Hukuku uygulanarak Londra'da (İngiltere) yapılacağının kararlaştırılmış olduğu ve uyuşmazlığın çözümünün tahkim yolu ile yapılması gerektiği gerekçesi ile davalının tahkim itirazının kabulü ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş;
ayrıca kanuni rehin hakkı tesisine ilişkin ıslah talebinin cevap dilekçesinin verilmesinden sonra yapıldığı, ıslah harcının yatırılmaması sebebiyle ıslah talebinin geçerli olmadığı, ayrıca ıslah dilekçesinin verilmesinden önce davalılar tarafından yasal süresi içerisinde tahkim itirazında bulunulduğu, cevap dilekçesinden sonra verilen ıslah dilekçesinde yer alan kanuni rehin hakkı tesisi talebinin görevsiz mahkemeyi görevli hale getirmeyeceği, aksinin kabulünün TMK'nın 2. maddesinde belirtilen iyiniyet kurallarına da aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle dava rededilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı M.V P. S. Gemisi […] […]-M.Gemi Acenteliği Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında verilen hükme yönelik davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Ancak, davacı O.M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'ye karşı dava açmış ise de, mahkemece açıklanma istenmesi üzerine 10.11.2011 tarihli dilekçesi ile taahhütnamenin N. o. . P and A.. Ltd. adına Türkiye […]M. D. Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti. tarafından verildiğini, O.M.Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti'nin temsilci olduğunu ileri sürerek, dava dilekçesinin doğru hasım olan N. of E. P and A.. Ltd. taraf gösterilerek bu firmaya veya ona izafeten temsilcisine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dilekçe tarihi itibariyle 6100 sayılı HMK yürürlüğe girmiş olup, anılan Yasa'nın 124. maddesinin 3. fıkrasında ''..maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.'' hükmü yer almakta olup, mahkemece davacı vekilinin talebi bu madde kapsamında değerlendirilmeksizin, davalı O.
M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti. hakkında açılan davanın husumetten reddi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin davalı M.V P. S. G. İşletenine Donatanına […]M.Gemi Acenteliği Taşımacılık San ve Tic Ltd Şti. hakkında verilen hükme yönelik temyiz itirazının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenle davalı O. M. Denizcilik Hiz. Mümessillik ve Müşavirlik Ltd. Şti. hakkında verilen hükme yönelik davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 31/10/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102100000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz