6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Borçlu olmadığının tespiti | Menfi tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/3926 E. 2024/1531 K. ·

Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kambiyo senetlerine mahsus takip kıymetli evrak vasfı kambiyo takibi çek hamili keşide tarihi tahrifat kıymetli evrak ciranta menfi tespit davası ihbar olunan tespit davası hamil sebepsiz zenginleşme keşideci ihbar haciz iflas ıslah çek taşıyan menfi tespit yükleten (shipper) zamanaşımı ibraz teminat i̇i̇k 72/son

Atıf yapılan mevzuat: İİK — İİK 72 · HMK · TTK · BK

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

Mahkemece 16.02.2021 tarih, 2020/117 E., 2021/96 K. sayılı kararı ile davacı yanca her ne kadar çekten dolayı menfi tespit davası ikame edilmişse de yargılama sürecinde yapılan ıslahla davanın çeke dayalı olarak yapılan kambiyo takibinden dolayı menfi tespit davasına dönüştürüldüğü, keşide tarihinin çekte bulunması gereken zorunlu unsurlardan biri olup, keşide tarihi bulunmayan çekin kıymetli evrak vasfını haiz olmayacağı ve dolayısıyla da kambiyo takibine konu edilemeyeceği, davaya konu çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığının ... olduğu gerekçesiyle davanın ıslah edilmiş haliyle kabulü ile, davacının davaya konu çeke dayalı olarak yapılan kambiyo senetlerine mahsus takip sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 05.09.2022 tarih, 2021/3747 E. ve 2022/5458 K. sayılı kararıyla bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra, davacı tarafından 16.11.2020 tarihinde yapılan ıslahla, davanın tümüyle ıslah edildiği ve nihai taleplerinin davaya konu çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus takip nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti olduğunun belirtildiği, mahkemece bu ıslaha kıymet verilerek yazılı gerekçeyle ıslah edildiği haliyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de söz konusu ıslahın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) “Islahın Zamanı ve Şekli“ başlığını taşıyan 177 nci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesine aykırı olarak bozmaya uymakla ortaya çıkan hukuki durumu ortadan kaldırır nitelikte olduğu, Mahkemece anılan ıslah dilekçesine kıymet verilerek hüküm kurulmasının doğru görülmediği hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 17.02.2023 tarih, 2022/805 E. ve 2023/89 K. sayılı kararı ile davacının kambiyo takibi nedeniyle değil çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, çek her ne kadar ... keşide tarihine göre zamanında bankaya ibraz edilmemiş olsa da davacının keşideci sıfatıyla çek hamiline karşı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 818 ... maddesi yollaması ile 732 nci maddesi gereğince sebepsiz zenginleştiği oranda sorumlu olduğu, davacı vekiline 20.10.2020 tarihli duruşmada delillerinin sorulduğu, davacı vekilince dosyaya ... bir delil kazandırılmadığı, davaya konu çekten dolayı davacının sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; çekin ... keşide tarihinin 30.10.2007 olduğu, çekin muhatap bankaya ibrazı için geçerli son tarih 09.11.2007 olup, davalı hamil bankanın sebepsiz zenginleşme hakkını en son olarak 09.11.2008 tarihinde kullanması gerektiğini, davalının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre başvurma hakkının bulunmadığını, bir yıllık sürenin dolduğunu, davalının talebinin zamanaşımına uğradığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının keşidecisi olduğu çekten dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

6100 sayılı Kanun'un 177 nci maddesinin ikinci fıkrası.

6102 sayılı Kanun'un 818 ... maddesi yollaması ile 732 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • Borçlu olmadığının tespiti

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/3747 E. 2022/5458 K.

    Ortak:

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Ttk 732

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/4133 E. 2021/5082 K.

    Ortak:

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Alacak

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/8754 E. 2014/13884 K.

    Ortak:

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2023/3926 E.  ,  2024/1531 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2022/805 Esas, 2023/89 Karar

DAVACILAR 1....

2. ...

3. ...

4. ... vekilleri Avukat ...

İHBAR OLUNANLAR 1. ... vekili ...

2. Taylan Kimya Market Ltd. Şti. vekili ...

3. İntaç Isı Cihazları A.Ş.

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Davanın reddi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin keşidecisi olduğu çekin davalı banka tarafından ciranta sıfatıyla kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe konulduğunu ancak; çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığını, ... keşide tarihi gözetildiğinde çekin zamanaşımına uğradığını ileri sürerek, müvekkilinin çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

2. Davacı vekili 16.11.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle, müvekkilinin davaya konu çeke dayalı olarak yapılan kambiyo senetlerine mahsus takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin ihbar olunan Taylan Kimya Market Ltd. Şti. tarafından teminat amaçlı verildiğini, kredi borcunun ödenmemesi üzerine yasal sürede çekin bankaya ibraz edildiğini, ancak karşılıksız çıkması üzerine icra takibi başlatıldığını, davalı bankanın iyi niyetli hamil konumunda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 16.02.2021 tarih, 2020/117 E., 2021/96 K. sayılı kararı ile davacı yanca her ne kadar çekten dolayı menfi tespit davası ikame edilmişse de yargılama sürecinde yapılan ıslahla davanın çeke dayalı olarak yapılan kambiyo takibinden dolayı menfi tespit davasına dönüştürüldüğü, keşide tarihinin çekte bulunması gereken zorunlu unsurlardan biri olup, keşide tarihi bulunmayan çekin kıymetli evrak vasfını haiz olmayacağı ve dolayısıyla da kambiyo takibine konu edilemeyeceği, davaya konu çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığının ... olduğu gerekçesiyle davanın ıslah edilmiş haliyle kabulü ile, davacının davaya konu çeke dayalı olarak yapılan kambiyo senetlerine mahsus takip sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 05.09.2022 tarih, 2021/3747 E. ve 2022/5458 K. sayılı kararıyla bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra, davacı tarafından 16.11.2020 tarihinde yapılan ıslahla, davanın tümüyle ıslah edildiği ve nihai taleplerinin davaya konu çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus takip nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti olduğunun belirtildiği, mahkemece bu ıslaha kıymet verilerek yazılı gerekçeyle ıslah edildiği haliyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de söz konusu ıslahın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) “Islahın Zamanı ve Şekli“ başlığını taşıyan 177 nci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesine aykırı olarak bozmaya uymakla ortaya çıkan hukuki durumu ortadan kaldırır nitelikte olduğu, Mahkemece anılan ıslah dilekçesine kıymet verilerek hüküm kurulmasının doğru görülmediği hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 17.02.2023 tarih, 2022/805 E. ve 2023/89 K. sayılı kararı ile davacının kambiyo takibi nedeniyle değil çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, çek her ne kadar ... keşide tarihine göre zamanında bankaya ibraz edilmemiş olsa da davacının keşideci sıfatıyla çek hamiline karşı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 818 ... maddesi yollaması ile 732 nci maddesi gereğince sebepsiz zenginleştiği oranda sorumlu olduğu, davacı vekiline 20.10.2020 tarihli duruşmada delillerinin sorulduğu, davacı vekilince dosyaya ... bir delil kazandırılmadığı, davaya konu çekten dolayı davacının sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; çekin ... keşide tarihinin 30.10.2007 olduğu, çekin muhatap bankaya ibrazı için geçerli son tarih 09.11.2007 olup, davalı hamil bankanın sebepsiz zenginleşme hakkını en son olarak 09.11.2008 tarihinde kullanması gerektiğini, davalının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre başvurma hakkının bulunmadığını, bir yıllık sürenin dolduğunu, davalının talebinin zamanaşımına uğradığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının keşidecisi olduğu çekten dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

6100 sayılı Kanun'un 177 nci maddesinin ikinci fıkrası.

6102 sayılı Kanun'un 818 ... maddesi yollaması ile 732 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1020369700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.