Tediye makbuzu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/676 E. 2014/8019 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- {'var': True, 'sure': 'bir yıllık', 'kanun': ['818/31']}
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tediye makbuzu↗ yedek akçe↗ irade fesadı↗ tefrik↗ zamanaşımı defi↗ kar payı↗ muvazaa↗ sermaye artırımı↗ hile↗ ek prim↗ pay defteri↗ hak düşürücü süre↗ anonim şirket↗ kâr dağıtımı↗ temerrüt faizi↗ ortaklık ilişkisi↗ kâr payı↗ cy/cy kaydı↗ eksik inceleme↗ temerrüt↗ zamanaşımı↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık pay defterine ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek muvazaalı işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın tahsili istemlerine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf, davalının yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu iddia etmiş, davalı ise davacı ile müvekkili arasında ortaklık ilişkisi kurulduğunu savunmuştur. Mahkemece davacının yüksek gelir elde edeceği vaadi ile yanıltıldığı, başlangıçtaki ortaklık akdinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Gerçekten de 6762 sayılı TTK'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca anonim şirket ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler. Ayrıca yetkili kurulların bir kararı olmadıkça da anonim şirketler, pay senetlerini nominal bedellerinin üzerinde halka arz edemezler. Sermaye artırımlarında, yeniden ihraç edilecek payların taliplilerine “primli” olarak tahsis edilmesi mümkündür. Bunun için de, prim miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni yedek akçeye eklenmesi gerekir. Anılan hükümlerin uygulanabilmesi için de ortada geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunması gerekmektedir. Anonim şirketlerde hisse sahibi olmanın iki yolu vardır, bunlar aslen veya devren pay sahibi olunmasıdır. Aslen pay sahibi olunması şirketin kuruluşunda yada sermaye artırımında sermayeden pay alma yolu ile pay sahibi olma, devren pay sahibi olma ise, bir anonim ortaklıkta pay sahibi olan bir kişiden sahibi olduğu hisselerin satın alınarak pay sahibi olunmasıdır. Davalı tarafından davacının şirket ortağı olduğu iddia edilerek şirket pay defterinin davacıya ait kısmının fotokopisi dosyaya sunulmuş ise de, bu kayıtta davacının hangi tarihte ve nasıl pay sahibi olduğu, devren mi yoksa, aslen mi pay sahibi olduğu belli değildir. Davacının devren pay sahibi olması halinde, hisse devreden kişinin kim olduğu, davalı şirketin ortağı olup olmadığı, davacının ortaklığına ilişkin bu kaydın ortaklık durum belgesine göre yapılıp yapılmadığı belli olmadığı gibi davacının davalı şirkete ait sermaye hesabı içinde pay sahibi olup olmadığı da belli değildir. Bununla birlikte davacının ortak sıfatıyla genel kurullarına katıldığı veya usulünce dağıtılmasına karar verilen kar payını aldığı veya başka bir şekilde ortaklığın benimsenmesi sonucunu doğuracak bir ilişkiye girip girmediği de belli bulunmamaktadır.
Bu nedenle uyuşmazlık, davacının davalı şirketin ortağı olup olmadığı, dolayısı ile taraflar arasındaki ilişkinin davalının savunduğu şekilde bir ortaklık ilişkisi mi, yoksa davacının iddia ettiği şekilde yüksek kar payı vaadi ile tasarrufların davalı şirket nezdinde değerlendirilmek üzere davalıya para verildiği, yani 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 10. maddesinde düzenlenen mevduat ilişkisi mi olduğu noktasında toplanmaktadır.
Dosyada mübrez bilirkişi kurulu raporunda, ortaklar pay defterine göre davacının toplam 400,00 TL nominal değeri olan 200 adet davalı şirket hissesinin sahibi bulunduğu, ayrıca yine hakkındaki dava ayrılan K. İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri A.Ş'de ise 9.000,00 TL nominal değeri olan 1500 adet hisseye sahip olduğu, davalı tarafça sunulan 25.08.2005 ve 16.08.2006 tarihli kasa tediye makbuzlarında dava dışı K. K. Matbaa ve Gıda AŞ. tarafından davacıya devrettiği toplam 40 adet hisse nedeniyle toplam 1640 EURO ödeme yapıldığı ve aynı tarihli belgelerden davacının toplam 40 adet hissesini K. AŞ. ye devrettiğine ilişkin davacı imzalı beyanın olduğu bu belgelere itibar edilmesi halinde ortaklık ilişkisinin kurulmuş sayılabileceği, davacı iddiasının irade fesadı olan hile olarak değerlendirildiğinde ise BK'nın 31. maddesindeki bir yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu belirtilmiş olup yukarıda açıklanan hususlara değinmeyen işbu yetersiz bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır. Bu itibarla, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda taraflar arasındaki ilişkinin ortaklık ilişkisi mi, yoksa davacının iddia ettiği gibi mevduat ilişkisi mi olduğunun tam olarak açıklığa kavuşturularak, zamanaşımı definin de buna göre değerlendirilmek suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3-Kabule göre de, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacının hem davalı şirkette hem de dava dışı K. İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri A.Ş'de ortaklığının bulunduğu belirtilmiş olup dava dışı şirkete ödenen paradan davalının sorumlu tutulabilmesi, davacının dava dışı şirkete usulünce ortak olup olmadığına bağlı bulunmaktadır. Söz konusu şirkete karşı açılan dava, işbu dosyadan tefrik edildiğinden mahkemece öncelikle dava dışı şirket hakkında tefrik edilen dosyanın akibetinin araştırılması, şayet dava dışı şirkete davacının usulünce ortak olduğunun belirlenmesi halinde o şirkete ödenen paradan davalı şirketin sorumlu tutulamayacağının gözetilmesi, aksi halde davalının sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiğinden hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/17226 E. 2013/6949 K.
Ortak:yedek akçe · irade fesadı · tefrik · zamanaşımı defi · kar payı · muvazaa · sermaye artırımı · hile · dava şartı · hak düşürücü süre · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaAŞ. ye devrettiğine ilişkin davacı imzalı beyanın olduğu bu belgelere itibar edilmesi halinde «ortaklık ilişkisinin» kurulmuş sayılabileceği, davacı iddiasının «irade fesadı» olan «hile» olarak değerlendirildiğinde ise BK'nın 31. maddesindeki bir yıllık «hak düşürücü sürenin» dolduğu belirtilmiş olup yukarıda açıklanan hususlara değinmeyen işbu yetersiz bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.
… iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek «muvazaalı» işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece davacının yüksek gelir elde edeceği vaadi ile yanıltıldığı, başlangıçtaki ortaklık akdinin «muvazaalı» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu karardaİnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri A.Ş'de ise 6.000 TL nominal değeri olan 880 adet hisseye sahip olduğu, davacı tarafça sunulan 31.08.2001 tarihli «hisse senedi» satış belgesinde 880 adet hisseye karşılık 68.860 DM değer yazıldığı, bu belgeye itibar edilmesi halinde «ortaklık ilişkisinin» kurulmuş sayılabileceği, davacı iddiasının «irade fesadı» olan «hile» olarak değerlendirildiğinde ise BK'nın 31. maddesindeki bir yıllık «hak düşürücü sürenin» dolduğu belirtilmiş olup yukarıda açıklanan hususlara değinmeyen işbu yetersiz bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» kaydedildiği, yüksek gelir elde edileceği vaadiyle iradesi yanıltılarak davacıdan para alındığı, başlangıçtaki ortaklık akdinin «muvazaalı» olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, geçerli bir «ortaklık ilişkisinin» bulunmadığının tespitine, 72.189,58 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece davacının yüksek gelir elde edeceği vaadi ile yanıltıldığı, başlangıçtaki ortaklık akdinin «muvazaalı» olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hisse senedi · yasal faiz
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» kaydedildiği, yüksek gelir elde edileceği vaadiyle iradesi yanıltılarak davacıdan para alındığı, başlangıçtaki ortaklık akdinin «muvazaalı» olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, geçerli bir «ortaklık ilişkisinin» bulunmadığının tespitine, 72.189,58 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri A.Ş'de ise 6.000 TL nominal değeri olan 880 adet hisseye sahip olduğu, davacı tarafça sunulan 31.08.2001 tarihli «hisse senedi» satış belgesinde 880 adet hisseye karşılık 68.860 DM değer yazıldığı, bu belgeye itibar edilmesi halinde «ortaklık ilişkisinin» kurulmuş sayılabileceği, davacı iddiasının «irade fesadı» olan «hile» olarak değerlendirildiğinde ise BK'nın 31. maddesindeki bir yıllık «hak düşürücü sürenin» dolduğu belirtilmiş olup yukarıda açıklanan hususlara değinmeyen işbu yetersiz bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/13541 E. 2014/14920 K.
Ortak:yedek akçe · kar payı · sermaye artırımı · ek prim · pay defteri · anonim şirket · kâr dağıtımı · ortaklık ilişkisi
İncelediğiniz karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
Bu nedenle uyuşmazlık, davacının davalı şirketin ortağı olup olmadığı, dolayısı ile taraflar arasındaki ilişkinin davalının savunduğu şekilde bir «ortaklık ilişkisi» mi, yoksa davacının iddia ettiği şekilde yüksek «kar payı» vaadi ile tasarrufların davalı şirket nezdinde değerlendirilmek üzere davalıya para verildiği, yani 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 10. maddesinde düzenlenen mevduat ilişkisi mi olduğu noktasında toplanmaktadır.
… iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek «muvazaalı» işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… a, mahkemece, aynı veya başka bir bilirkişi kuruluna davacıların sahih bir şekilde davalı şirketlerin ortağı olup olmadıklarının tesbiti için davalı şirketlerin tüm «ticari defter» ve kayıtları ile hisse devir tarihinden dava tarihine kadar davalı şirketin yapmış olduğu genel kurullara ait tutanaklar ve «hazirun cetvelleri» incelenerek davacılara «hisse senedi» verilip verilmediği, senedin bir değerinin bulunup bulunmadığı, bu hisselerin davalı şirketin sermayesinde «temsil» edilip edilmediği, genel kurullarda sermayenin ne şekilde temsil edildiği ve davacılara «kar payı dağıtılıp» dağıtılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalı ve bu inceleme sonucunda davacıların ortaklığının sahih olmadığı, «pay defterindeki kaydın» diğer kayıtlarla örtüşmediği anlaşıldığı taktirde davacıların ödediği miktarın tahsiline karar verilmesi gerektiği, aksi halde, yani davacıların şirket ortağı olduklarının belirlenmesi halinde bu durumda davacılara verilen pay senetlerinin o tarih itibariyle nominal değerinin ne olduğu, şayet davacılardan nominal değer üzerinden bir bedel alınmış ise primli hisse senedi çıkarılması yolunda bir kararın bulunup bulunmadığının tesbiti ile varsa davacılardan fazla alınan bedelin iadesine karar verilmesi gerektiği, buna göre açıklanan tüm bu hususların tereddütsüz şekilde ortaya konulmasından sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Bunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
Bu nedenle uyuşmazlık, davacının davalı şirketin ortağı olup olmadığı, dolayısı ile taraflar arasındaki ilişkinin davalıların savunduğu şekilde bir «ortaklık ilişkisi» mi, yoksa davacının iddia ettiği şekilde yüksek «kar payı» vaadi ile tasarrufların davalı şirket nezdinde değerlendirilmek üzere davalıya para verildiği, yani 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 10. maddesinde düzenlenen mevduat ilişkisi mi olduğu noktasında toplanmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kar payı dağıtımı · pay defteri kaydı · kâr payı dağıtımı · hazirun cetveli · hisse senedi · ticari defter · temsil
Benzer bu kararda… a, mahkemece, aynı veya başka bir bilirkişi kuruluna davacıların sahih bir şekilde davalı şirketlerin ortağı olup olmadıklarının tesbiti için davalı şirketlerin tüm «ticari defter» ve kayıtları ile hisse devir tarihinden dava tarihine kadar davalı şirketin yapmış olduğu genel kurullara ait tutanaklar ve «hazirun cetvelleri» incelenerek davacılara «hisse senedi» verilip verilmediği, senedin bir değerinin bulunup bulunmadığı, bu hisselerin davalı şirketin sermayesinde «temsil» edilip edilmediği, genel kurullarda sermayenin ne şekilde temsil edildiği ve davacılara «kar payı dağıtılıp» dağıtılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalı ve bu inceleme sonucunda davacıların ortaklığının sahih olmadığı, «pay defterindeki kaydın» diğer kayıtlarla örtüşmediği anlaşıldığı taktirde davacıların ödediği miktarın tahsiline karar verilmesi gerektiği, aksi halde, yani davacıların şirket ortağı olduklarının belirlenmesi halinde bu durumda davacılara verilen pay senetlerinin o tarih itibariyle nominal değerinin ne olduğu, şayet davacılardan nominal değer üzerinden bir bedel alınmış ise primli hisse senedi çıkarılması yolunda bir kararın bulunup bulunmadığının tesbiti ile varsa davacılardan fazla alınan bedelin iadesine karar verilmesi gerektiği, buna göre açıklanan tüm bu hususların tereddütsüz şekilde ortaya konulmasından sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/19016 E. 2015/4886 K.
Ortak:yedek akçe · kar payı · sermaye artırımı · ek prim · pay defteri · anonim şirket · kâr dağıtımı · ortaklık ilişkisi · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
Bu nedenle uyuşmazlık, davacının davalı şirketin ortağı olup olmadığı, dolayısı ile taraflar arasındaki ilişkinin davalının savunduğu şekilde bir «ortaklık ilişkisi» mi, yoksa davacının iddia ettiği şekilde yüksek «kar payı» vaadi ile tasarrufların davalı şirket nezdinde değerlendirilmek üzere davalıya para verildiği, yani 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 10. maddesinde düzenlenen mevduat ilişkisi mi olduğu noktasında toplanmaktadır.
… iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek «muvazaalı» işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesi uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi ve anılan hükümlerin uygulanabilmesi için de ortada geçerli bir «ortaklık ilişkisinin» bulunması gerekmektedir.
Bu itibarla, mahkemece, aynı veya başka bir bilirkişi kuruluna davacının sahih bir şekilde davalı şirketin ortağı olup olmadığının tespiti için davalı şirketin tüm «ticari defter» ve kayıtları ile hisse devir tarihinden dava tarihine kadar davalı şirketin yapmış olduğu genel kurullara ait tutanaklar ve «hazirun cetvelleri» incelenerek davacıya «hisse senedi» verilip verilmediği, senedin bir değerinin bulunup bulunmadığı, bu hisselerin davalı şirketin sermayesinde «temsil» edilip edilmediği, genel kurullarda sermayenin ne şekilde temsil edildiği ve davacıya «kar payı dağıtılıp» dağıtılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalı ve bu inceleme sonucunda davacının ortaklığının sahih olmadığı, «pay defterindeki kaydın» diğer kayıtlarla örtüşmediği anlaşıldığı taktirde davacının ödediği miktarın tahsiline karar verilmesi gerektiği, aksi halde, yani davacının şirket ortağı olduğunun belirlenmesi halinde bu durumda davacıya verilen pay senetlerinin o tarih itibariyle nominal değerinin ne olduğu, şayet davacıdan nominal değer üzerinden bir bedel alınmış ise primli hisse senedi çıkarılması yolunda bir kararın bulunup bulunmadığının tesbiti ile varsa davacıdan fazla alınan bedelin iadesine karar verilmesi gerektiği, buna göre açıklanan tüm bu hususların tereddütsüz şekilde ortaya konulması ve SPK raporu ile işbu raporda varılan tespitler de incelendikten sonra sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Bu nedenle uyuşmazlık, davacının davalı şirketin ortağı olup olmadığı, dolayısıyla taraflar arasındaki ilişkinin davalı şirketin savunduğu şekilde bir «ortaklık ilişkisi» mi, yoksa davacının iddia ettiği şekilde yüksek «kar payı» vaadi ile tasarrufların davalı şirket nezdinde değerlendirilmek üzere davalıya para verildiği, yani 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 10. maddesinde düzenlenen mevduat ilişkisi mi olduğu noktasında toplanmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kar payı dağıtımı · sermaye taahhüdü · pay defteri kaydı · kâr payı dağıtımı · hazirun cetveli · sahtecilik · hisse senedi · oy yasağı
Benzer bu karardaBu itibarla, mahkemece, aynı veya başka bir bilirkişi kuruluna davacının sahih bir şekilde davalı şirketin ortağı olup olmadığının tespiti için davalı şirketin tüm «ticari defter» ve kayıtları ile hisse devir tarihinden dava tarihine kadar davalı şirketin yapmış olduğu genel kurullara ait tutanaklar ve «hazirun cetvelleri» incelenerek davacıya «hisse senedi» verilip verilmediği, senedin bir değerinin bulunup bulunmadığı, bu hisselerin davalı şirketin sermayesinde «temsil» edilip edilmediği, genel kurullarda sermayenin ne şekilde temsil edildiği ve davacıya «kar payı dağıtılıp» dağıtılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalı ve bu inceleme sonucunda davacının ortaklığının sahih olmadığı, «pay defterindeki kaydın» diğer kayıtlarla örtüşmediği anlaşıldığı taktirde davacının ödediği miktarın tahsiline karar verilmesi gerektiği, aksi halde, yani davacının şirket ortağı olduğunun belirlenmesi halinde bu durumda davacıya verilen pay senetlerinin o tarih itibariyle nominal değerinin ne olduğu, şayet davacıdan nominal değer üzerinden bir bedel alınmış ise primli hisse senedi çıkarılması yolunda bir kararın bulunup bulunmadığının tesbiti ile varsa davacıdan fazla alınan bedelin iadesine karar verilmesi gerektiği, buna göre açıklanan tüm bu hususların tereddütsüz şekilde ortaya konulması ve SPK raporu ile işbu raporda varılan tespitler de incelendikten sonra sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
… lunduğuna dair somut bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, davacı tarafça davalı şirkete ödünç para verildiğine dair ödeme makbuzunun dahi sunulmadığı, davalı şirketin «ticari defterlerinde», davacıdan borç para alındığına veya «sermaye taahhüdü» olarak tahsilat yapıldığına ilişkin herhangi bir muhasebe «kaydının» bulunmadığı, davacının cari hesaptan kaynaklanan borç ve alacak ilişkisinin görülmediği, davalı şirketin «pay defterinde» davacının, davalı şirkette 216 adet «hisse senedine» sahip olduğunun görüldüğü, sermayenin iadesi «yasağı» gereği davacının davalı şirkete ödediği sermaye «payının» iadesini talep edemeyeceği, davalı ... hakkında gerek sermaye piyasası kanununa muhalefet suçundan gerekse de «dolandırıcılık» ve özel evrakta «sahtecilik» suçundan açılan kamu davalarının «zamanaşımı» nedeniyle ortadan kaldırıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/10679 E. 2012/8336 K.
Ortak:yedek akçe · zamanaşımı defi · kar payı · sermaye artırımı · ek prim · pay defteri · anonim şirket · kâr dağıtımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
… iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek «muvazaalı» işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Gerçekten de 6762 sayılı TTK'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca «anonim şirket» ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler.
Benzer bu karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nun 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirket yöneticilerinin şirket hisselerinin halka arzında basiretli bir «tacir» gibi davranmaları gerekirken TTK ve SPK mevzuatına aykırı bir şekilde yüksek «kar payı» verme ve her istenildiğinde geri alınması vaadi ile davacıya hisse sattıkları ve bu satışın BK’nın 20/2. maddesi gereğince batıl olduğu, batıl olan bu işleme dayalı olarak davacı tarafından hisse bedeli olarak ödenen miktar kadar davalıların nedensiz zenginleştikleri gerekçesiyle, davanın kabulüne, taraflar arasında geçerli bir «ortaklık ilişkisinin» bulunmadığının tesbiti ile yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne ve 7.500,00 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Somut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:pay defterine kayıt · tahsilat makbuzu · bedel iadesi · ara karar · kesin süre · tacir · dosya masrafı · temsil
Benzer bu karardaSomut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Her ne kadar mahkemece bilirkişi raporu alınması hususunda «ara» karar oluşturularak davacıya «kesin süre» verilmiş ve davacı tarafça kesin süre içinde «masraf» yatırılmamış ise de, sadece muhasip bilirkişiden rapor alınmasına yönelik karar verilmiş olması nedeniyle Dairemizin emsal uyuşmazlıklarda vermiş olduğu kararlarda …
Davalı taraf ise, davacı ile şirket arasında «ortaklık ilişkisi» kurulduğunu, TTK'nun 329. ve 405. maddeleri uyarınca hisselerin şirket tarafından geri alınması ve hisse «bedelinin iade» edilmesinin mümkün olmadığını, davacının iradesi doğrultusunda payların ortaklık «pay defterine» kaydedildiğini, ortaklık durum belgesi ve «tahsilat makbuzu» adlı belgenin şirket yöneticileri tarafından imzalanmadığından davalı şirketi bağlamadığını savunmuştur.
Bununla birlikte, yine mahkemece davacı tarafa ortaklık durum belgesi veya «tahsilat makbuzunun» aslının sunulması için «kesin süre» verilmiş ve kesin sürenin gereği davacı tarafça yerine getirilmemiş ise de, davalı tarafından davacının ödeme yaptığı olgusu kabul edilerek «pay defterinde» davacının ortak olarak gösterilmesi karşısında bu belgelerin aslının sunulması için verilen süre de gereksizdir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/11070 E. 2012/8979 K.
Ortak:yedek akçe · zamanaşımı defi · kar payı · sermaye artırımı · ek prim · pay defteri · anonim şirket · kâr dağıtımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
… iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek «muvazaalı» işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Gerçekten de 6762 sayılı TTK'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca «anonim şirket» ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler.
Benzer bu karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nun 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirket yöneticilerinin şirket hisselerinin halka arzında basiretli bir «tacir» gibi davranmaları gerekirken TTK ve SPK mevzuatına aykırı bir şekilde yüksek «kar payı» verme ve her istenildiğinde geri alınması vaadi ile davacıya hisse sattıkları ve bu satışın BK’nun 20/2. maddesi gereğince batıl olduğu, yönetici olan davalıların TTK'nun 336 maddesi uyarınca sorumlu oldukları, batıl olan bu işleme dayalı olarak davacı tarafından hisse bedeli olarak ödenen miktar kadar davalıların nedensiz zenginleştikleri gerekçesiyle davanın kabulüne, taraflar arasında geçerli bir «ortaklık ilişkisinin» bulunmadığının tesbiti ile yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne ve 7.500,00 TL’nIn «temerrüt faizi» ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Somut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:pay defterine kayıt · tahsilat makbuzu · bedel iadesi · ara karar · kesin süre · tacir · dosya masrafı · temsil
Benzer bu karardaSomut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Her ne kadar mahkemece bilirkişi raporu alınması hususunda «ara» karar oluşturularak davacıya «kesin süre» verilmiş ve davacı tarafça kesin süre içinde «masraf» yatırılmamış ise de, sadece muhasip bilirkişiden rapor alınmasına yönelik karar verilmiş olması nedeniyle Dairemizin emsal uyuşmazlıklarda vermiş olduğu kararlarda …
Davalı taraf ise, davacı ile şirket arasında «ortaklık ilişkisi» kurulduğunu, TTK'nun 329. ve 405. maddeleri uyarınca hisselerin şirket tarafından geri alınması ve hisse «bedelinin iade» edilmesinin mümkün olmadığını, davacının iradesi doğrultusunda payların ortaklık «pay defterine» kaydedildiğini, ortaklık durum belgesi ve «tahsilat makbuzu» adlı belgenin şirket yöneticileri tarafından imzalanmadığından davalı şirketi bağlamadığını savunmuştur.
Bununla birlikte, yine mahkemece davacı tarafa ortaklık durum belgesi veya «tahsilat makbuzunun» aslının sunulması için «kesin süre» verilmiş ve kesin sürenin gereği davacı tarafça yerine getirilmemiş ise de, davalı tarafından davacının ödeme yaptığı olgusu kabul edilerek «pay defterinde» davacının ortak olarak gösterilmesi karşısında bu belgelerin aslının sunulması için verilen süre de gereksizdir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/10785 E. 2012/8346 K.
Ortak:yedek akçe · zamanaşımı defi · kar payı · sermaye artırımı · ek prim · pay defteri · anonim şirket · kâr dağıtımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
… iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek «muvazaalı» işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Gerçekten de 6762 sayılı TTK'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca «anonim şirket» ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler.
Benzer bu karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nun 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirket yöneticilerinin şirket hisselerinin halka arzında basiretli bir «tacir» gibi davranmaları gerekirken TTK ve SPK mevzuatına aykırı bir şekilde yüksek «kar payı» verme ve her istenildiğinde geri alınması vaadi ile davacıya hisse sattıkları ve bu satışın BK’nın 20/2. maddesi gereğince batıl olduğu, batıl olan bu işleme dayalı olarak davacı tarafından hisse bedeli olarak ödenen miktar kadar davalıların nedensiz zenginleştikleri gerekçesiyle, davanın kabulüne, taraflar arasında geçerli bir «ortaklık ilişkisinin» bulunmadığının tesbiti ile yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne ve 7.500,00 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Somut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:pay defterine kayıt · tahsilat makbuzu · bedel iadesi · ara karar · kesin süre · tacir · dosya masrafı · temsil
Benzer bu karardaSomut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Her ne kadar mahkemece bilirkişi raporu alınması hususunda «ara» karar oluşturularak davacıya «kesin süre» verilmiş ve davacı tarafça kesin süre içinde «masraf» yatırılmamış ise de, sadece muhasip bilirkişiden rapor alınmasına yönelik karar verilmiş olması nedeniyle Dairemizin emsal uyuşmazlıklarda vermiş olduğu kararlarda …
Davalı taraf ise, davacı ile şirket arasında «ortaklık ilişkisi» kurulduğunu, TTK'nun 329. ve 405. maddeleri uyarınca hisselerin şirket tarafından geri alınması ve hisse «bedelinin iade» edilmesinin mümkün olmadığını, davacının iradesi doğrultusunda payların ortaklık «pay defterine» kaydedildiğini, ortaklık durum belgesi ve «tahsilat makbuzu» adlı belgenin şirket yöneticileri tarafından imzalanmadığından davalı şirketi bağlamadığını savunmuştur.
Bununla birlikte, yine mahkemece davacı tarafa ortaklık durum belgesi veya «tahsilat makbuzunun» aslının sunulması için «kesin süre» verilmiş ve kesin sürenin gereği davacı tarafça yerine getirilmemiş ise de, davalı tarafından davacının ödeme yaptığı olgusu kabul edilerek «pay defterinde» davacının ortak olarak gösterilmesi karşısında bu belgelerin aslının sunulması için verilen süre de gereksizdir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/10686 E. 2012/8343 K.
Ortak:yedek akçe · zamanaşımı defi · kar payı · sermaye artırımı · ek prim · pay defteri · anonim şirket · kâr dağıtımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
… iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek «muvazaalı» işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Gerçekten de 6762 sayılı TTK'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca «anonim şirket» ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler.
Benzer bu karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nun 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirket yöneticilerinin şirket hisselerinin halka arzında basiretli bir «tacir» gibi davranmaları gerekirken TTK ve SPK mevzuatına aykırı bir şekilde yüksek «kar payı» verme ve her istenildiğinde geri alınması vaadi ile davacıya hisse sattıkları ve bu satışın BK’nun 20/2. maddesi gereğince batıl olduğu, batıl olan bu işleme dayalı olarak davacı tarafından hisse bedeli olarak ödenen miktar kadar davalıların nedensiz zenginleştikleri gerekçesiyle, davanın kabulüne, taraflar arasında geçerli bir «ortaklık ilişkisinin» bulunmadığının tesbiti ile yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne ve 7.500,00 TL’nın «temerrüt faizi» ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Somut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:pay defterine kayıt · tahsilat makbuzu · bedel iadesi · ara karar · kesin süre · tacir · dosya masrafı · temsil
Benzer bu karardaSomut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Her ne kadar mahkemece bilirkişi raporu alınması hususunda «ara» karar oluşturularak davacıya «kesin süre» verilmiş ve davacı tarafça kesin süre içinde «masraf» yatırılmamış ise de, sadece muhasip bilirkişiden rapor alınmasına yönelik karar verilmiş olması nedeniyle Dairemizin emsal uyuşmazlıklarda vermiş olduğu kararlarda …
Davalı taraf ise, davacı ile şirket arasında «ortaklık ilişkisi» kurulduğunu, TTK'nun 329. ve 405. maddeleri uyarınca hisselerin şirket tarafından geri alınması ve hisse «bedelinin iade» edilmesinin mümkün olmadığını, davacının iradesi doğrultusunda payların ortaklık «pay defterine» kaydedildiğini, ortaklık durum belgesi ve «tahsilat makbuzu» adlı belgenin şirket yöneticileri tarafından imzalanmadığından davalı şirketi bağlamadığını savunmuştur.
Bununla birlikte, yine mahkemece davacı tarafa ortaklık durum belgesi veya «tahsilat makbuzunun» aslının sunulması için «kesin süre» verilmiş ve kesin sürenin gereği davacı tarafça yerine getirilmemiş ise de, davalı tarafından davacının ödeme yaptığı olgusu kabul edilerek «pay defterinde» davacının ortak olarak gösterilmesi karşısında bu belgelerin aslının sunulması için verilen süre de gereksizdir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/10684 E. 2012/8341 K.
Ortak:yedek akçe · zamanaşımı defi · kar payı · sermaye artırımı · ek prim · pay defteri · anonim şirket · kâr dağıtımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
… iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık «pay defterine» ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek «muvazaalı» işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Gerçekten de 6762 sayılı TTK'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca «anonim şirket» ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler.
Benzer bu karardaBunun için de, «prim» miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nun 466/1. maddesinin uyarınca kanuni «yedek akçeye» eklenmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirket yöneticilerinin şirket hisselerinin halka arzında basiretli bir «tacir» gibi davranmaları gerekirken TTK ve SPK mevzuatına aykırı bir şekilde yüksek «kar payı» verme ve her istenildiğinde geri alınması vaadi ile davacıya hisse sattıkları ve bu satışın BK’nın 20/2. maddesi gereğince batıl olduğu, batıl olan bu işleme dayalı olarak davacı tarafından hisse bedeli olarak ödenen miktar kadar davalıların nedensiz zenginleştikleri gerekçesiyle, davanın kabulüne, taraflar arasında geçerli bir «ortaklık ilişkisinin» bulunmadığının tesbiti ile yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne ve 7.500,00 TL’nın «temerrüt faizi» ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Somut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:pay defterine kayıt · tahsilat makbuzu · bedel iadesi · ara karar · kesin süre · tacir · dosya masrafı · temsil
Benzer bu karardaSomut olayda, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf “davalı şirket yöneticileri ve atadıkları «temsilcileri» vasıtası ile yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, tahsil edilen paralara karşılık kimilerine «tahsil makbuzu», kimilerine ise “ortaklık durum belgesi” adı altında belge verildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından para veren kişilerin şirket ortağı olarak «pay defterine kayıt» edilmiş olsa bile para veren kişilerin ortak olma amacının olmadığını, şirkete verilen paranın iade edilmeyeceği bilinse idi kimsenin davalı şirkete para vermeyece …
Her ne kadar mahkemece bilirkişi raporu alınması hususunda «ara» karar oluşturularak davacıya «kesin süre» verilmiş ve davacı tarafça kesin süre içinde «masraf» yatırılmamış ise de, sadece muhasip bilirkişiden rapor alınmasına yönelik karar verilmiş olması nedeniyle Dairemizin emsal uyuşmazlıklarda vermiş olduğu kararlarda …
Davalı taraf ise, davacı ile şirket arasında «ortaklık ilişkisi» kurulduğunu, TTK'nun 329. ve 405. maddeleri uyarınca hisselerin şirket tarafından geri alınması ve hisse «bedelinin iade» edilmesinin mümkün olmadığını, davacının iradesi doğrultusunda payların ortaklık «pay defterine» kaydedildiğini, ortaklık durum belgesi ve «tahsilat makbuzu» adlı belgenin şirket yöneticileri tarafından imzalanmadığından davalı şirketi bağlamadığını savunmuştur.
Bununla birlikte, yine mahkemece davacı tarafa ortaklık durum belgesi veya «tahsilat makbuzunun» aslının sunulması için «kesin süre» verilmiş ve kesin sürenin gereği davacı tarafça yerine getirilmemiş ise de, davalı tarafından davacının ödeme yaptığı olgusu kabul edilerek «pay defterinde» davacının ortak olarak gösterilmesi karşısında bu belgelerin aslının sunulması için verilen süre de gereksizdir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/676 E. , 2014/8019 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/02/2012
NUMARASI 2008/902-2012/137
Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22/02/2012 tarih ve 2008/902-2012/137 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 29/04/2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili Av. S.B. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalıların her istendiği an geri ödeneceği ve yatırılan paralar karşılığı yüksek faiz verileceği garantisiyle binlerce kişiden para topladıklarını, bu kapsamda müvekkilinden de hisse senedi devir ve kabul sözleşmesi başlıklı belge karşılığında para alındığını, ancak müvekkilince istenmesine rağmen alınan paranın geri ödenmediğini, davalıların eylemlerinin hukuki dayanağının bulunmadığını, TTK, Bankalar Kanunu ve SPK hükümlerinin ihlal edildiğini, anılan kanunlar uyarınca müvekkilinin şirket ortağı yapılmasının mümkün bulunmadığını, şirket yönetim kurulu üyelerinin yürütülen bu faaliyetler nedeniyle defalarca yargılandıklarını ve mahkum edildiklerini, yapılan bu yargılamalar neticesinde şirket defterlerinde bulunan kayıtların gerçeği yansıtmadığının tespit edildiğini ileri sürerek, geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespitine, kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL'nin faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin geçtiğini ve davacının davalı şirketin ortağı olduğunu, ortağın sermaye olarak koyduğu parayı istemesinin mümkün bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkete ortak olma iradesi olmadığı halde kaynağı da belli olmayacak şekilde ortaklık pay defterine ortak olarak kaydedildiği, oysa davacının davalı şirkete ortak olmak yönünde para vermediği, yüksek gelir elde edeceği vaadiyle iradesinin yanıltılarak kendisinden para alındığı, başlangıçtaki işlemin ortaklık akdi şeklinde gösterilerek muvazaalı işlem yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 136.155 DM karşılığı 128.885,10 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın tahsili istemlerine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf, davalının yüksek oranda kar verileceği ve yatırılan paranın istenildiği an çekilebileceği vaadi ile binlerce kişiden para tahsil edildiğini, ancak bir süre sonra talep edilmesine rağmen toplanan paraların geri verilmediğini, para toplama işleminin Bankalar Kanunu, TTK, SPK ve BK’ya aykırı olduğunu iddia etmiş, davalı ise davacı ile müvekkili arasında ortaklık ilişkisi kurulduğunu savunmuştur. Mahkemece davacının yüksek gelir elde edeceği vaadi ile yanıltıldığı, başlangıçtaki ortaklık akdinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Gerçekten de 6762 sayılı TTK'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca anonim şirket ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler. Ayrıca yetkili kurulların bir kararı olmadıkça da anonim şirketler, pay senetlerini nominal bedellerinin üzerinde halka arz edemezler. Sermaye artırımlarında, yeniden ihraç edilecek payların taliplilerine “primli” olarak tahsis edilmesi mümkündür. Bunun için de, prim miktarı hakkında genel kurul kararı olması ve nominal değeri aşan ödemelerin (prim) TTK’nın 466/1. maddesinin uyarınca kanuni yedek akçeye eklenmesi gerekir. Anılan hükümlerin uygulanabilmesi için de ortada geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunması gerekmektedir. Anonim şirketlerde hisse sahibi olmanın iki yolu vardır, bunlar aslen veya devren pay sahibi olunmasıdır.
Aslen pay sahibi olunması şirketin kuruluşunda yada sermaye artırımında sermayeden pay alma yolu ile pay sahibi olma, devren pay sahibi olma ise, bir anonim ortaklıkta pay sahibi olan bir kişiden sahibi olduğu hisselerin satın alınarak pay sahibi olunmasıdır. Davalı tarafından davacının şirket ortağı olduğu iddia edilerek şirket pay defterinin davacıya ait kısmının fotokopisi dosyaya sunulmuş ise de, bu kayıtta davacının hangi tarihte ve nasıl pay sahibi olduğu, devren mi yoksa, aslen mi pay sahibi olduğu belli değildir. Davacının devren pay sahibi olması halinde, hisse devreden kişinin kim olduğu, davalı şirketin ortağı olup olmadığı, davacının ortaklığına ilişkin bu kaydın ortaklık durum belgesine göre yapılıp yapılmadığı belli olmadığı gibi davacının davalı şirkete ait sermaye hesabı içinde pay sahibi olup olmadığı da belli değildir.
Bununla birlikte davacının ortak sıfatıyla genel kurullarına katıldığı veya usulünce dağıtılmasına karar verilen kar payını aldığı veya başka bir şekilde ortaklığın benimsenmesi sonucunu doğuracak bir ilişkiye girip girmediği de belli bulunmamaktadır.
Bu nedenle uyuşmazlık, davacının davalı şirketin ortağı olup olmadığı, dolayısı ile taraflar arasındaki ilişkinin davalının savunduğu şekilde bir ortaklık ilişkisi mi, yoksa davacının iddia ettiği şekilde yüksek kar payı vaadi ile tasarrufların davalı şirket nezdinde değerlendirilmek üzere davalıya para verildiği, yani 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 10. maddesinde düzenlenen mevduat ilişkisi mi olduğu noktasında toplanmaktadır.
Dosyada mübrez bilirkişi kurulu raporunda, ortaklar pay defterine göre davacının toplam 400,00 TL nominal değeri olan 200 adet davalı şirket hissesinin sahibi bulunduğu, ayrıca yine hakkındaki dava ayrılan K. İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri A.Ş'de ise 9.000,00 TL nominal değeri olan 1500 adet hisseye sahip olduğu, davalı tarafça sunulan 25.08.2005 ve 16.08.2006 tarihli kasa tediye makbuzlarında dava dışı K. K. Matbaa ve Gıda AŞ. tarafından davacıya devrettiği toplam 40 adet hisse nedeniyle toplam 1640 EURO ödeme yapıldığı ve aynı tarihli belgelerden davacının toplam 40 adet hissesini K. AŞ. ye devrettiğine ilişkin davacı imzalı beyanın olduğu bu belgelere itibar edilmesi halinde ortaklık ilişkisinin kurulmuş sayılabileceği, davacı iddiasının irade fesadı olan hile olarak değerlendirildiğinde ise BK'nın 31.
maddesindeki bir yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu belirtilmiş olup yukarıda açıklanan hususlara değinmeyen işbu yetersiz bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır. Bu itibarla, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda taraflar arasındaki ilişkinin ortaklık ilişkisi mi, yoksa davacının iddia ettiği gibi mevduat ilişkisi mi olduğunun tam olarak açıklığa kavuşturularak, zamanaşımı definin de buna göre değerlendirilmek suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3-Kabule göre de, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacının hem davalı şirkette hem de dava dışı K. İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri A.Ş'de ortaklığının bulunduğu belirtilmiş olup dava dışı şirkete ödenen paradan davalının sorumlu tutulabilmesi, davacının dava dışı şirkete usulünce ortak olup olmadığına bağlı bulunmaktadır. Söz konusu şirkete karşı açılan dava, işbu dosyadan tefrik edildiğinden mahkemece öncelikle dava dışı şirket hakkında tefrik edilen dosyanın akibetinin araştırılması, şayet dava dışı şirkete davacının usulünce ortak olduğunun belirlenmesi halinde o şirkete ödenen paradan davalı şirketin sorumlu tutulamayacağının gözetilmesi, aksi halde davalının sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiğinden hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 29/04/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/101887100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz