Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/14430 E. 2014/3758 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek karnesi↗ aciz vesikası↗ müterafik kusur↗ ciranta↗ hamil↗ keşideci↗ tebligat↗ çek↗ kusur↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının çek bedelini tahsil için yasal yollara başvurduğu, keşideci şirket yeni kurulduğu halde bankanın durumunu denetlemeden çek karnesi verdiği, bilirkişilerin müterafik kusura ilişkin görüşünün kabul edilmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, banka tarafından çek hesabı açılırken gerekli özenin gösterilmemesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davacının çek bedelini tahsil için yasal yollara başvurduğu, keşideci şirket yeni kurulduğu halde durumunu yeterince araştırmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bankalar çek karnesi verirken kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli dikkat ve özeni göstermelidir, sadece ibraz edilen bir kısım belgelerle yetinmeyip, hesap açtırmak isteyen kişiyi işyeri seviyesinde soruşturmak ve benzeri incelemeleri yapmak suretiyle hesap açmak ve buna göre çek karnesi vermek durumundadır. Bununla birlikte davacı da ticari ilişkiye girdiği partneri seçmekte özenli davranmalıdır. Ayrıca, işbu davanın açılabilmesi için keşideci ve cirantalara müracaat edilmesi ve yasal yolların teketilmesi gerekir. Bir başka deyişle davacının dava konusu çekten dolayı zararı doğmalıdır.
Somut olayda; davacı hamil, keşideci ve cirantalar hakkında yasal yollara başvurmuş, keşideci ve ciranta Y. İnş. Ltd. yönünden aciz vesikası alınmakla birlikte, diğer cirantalar H. Ö. ve D. Ç. yönünden takibin sonuçlanmadığı, icra dosyasının tebligat için adreslerin araştırılma aşamasında olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, mahkemece davalı cirantalar yönünden takibin semeresiz kalmadığı, davanın erken açıldığı nazara alınarak reddine karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14187 E. 2016/3710 K.
Ortak:çek karnesi · ciranta · hamil · keşideci · çek · ibraz · Tazminat
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının «çek» bedelini tahsil için yasal yollara başvurduğu, «keşideci» şirket yeni kurulduğu halde bankanın durumunu denetlemeden «çek karnesi» verdiği, bilirkişilerin «müterafik kusura» ilişkin görüşünün kabul edilmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bankalar «çek karnesi» verirken kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli dikkat ve özeni göstermelidir, sadece «ibraz» edilen bir kısım belgelerle yetinmeyip, hesap açtırmak isteyen kişiyi işyeri seviyesinde soruşturmak ve benzeri incelemeleri yapmak suretiyle hesap açmak ve buna göre çek karnesi vermek durumundadır.
Somut olayda; davacı «hamil», «keşideci» ve «cirantalar» hakkında yasal yollara başvurmuş, keşideci ve ciranta Y.
Benzer bu karardaDava, «çek hamili» tarafından dava dışı «keşideciye» «çek karnesi» veren bankanın gerekli dikkat ve özeni göstermemesi sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sadece «ibraz» edilen bir kısım belgelerle yetinmeyip, hesap açtırmak isteyen kişiyi işyeri seviyesinde soruşturmak ve benzeri incelemeleri yapmak suretiyle hesap açmak ve buna göre «çek karnesi» vermek durumundadır.
Mahkemece, «çek karnesi» sahibinin sosyo ekonomik durum araştırması yapılırken gerekli basiret ve itinanın gösterilmediği, davacının çek bedeli kadar zararının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulü ile 12.600 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek hamili · avans faizi
Benzer bu karardaMahkemece, «çek karnesi» sahibinin sosyo ekonomik durum araştırması yapılırken gerekli basiret ve itinanın gösterilmediği, davacının çek bedeli kadar zararının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulü ile 12.600 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, «çek hamili» tarafından dava dışı «keşideciye» «çek karnesi» veren bankanın gerekli dikkat ve özeni göstermemesi sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
-
İhtiyati haciz | Kararın kaldırılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9842 E. 2015/9918 K.
Ortak:ciranta
İncelediğiniz karardaAyrıca, işbu davanın açılabilmesi için «keşideci» ve «cirantalara» müracaat edilmesi ve yasal yolların teketilmesi gerekir.
Somut olayda; davacı «hamil», «keşideci» ve «cirantalar» hakkında yasal yollara başvurmuş, keşideci ve ciranta Y.
Ltd. yönünden «aciz vesikası» alınmakla birlikte, diğer «cirantalar» H.
Benzer bu karardaBonoya dayalı «ihtiyati haciz» isteminde; yetkili mahkeme; borçlunun «yerleşim yeri», «bonoda» gösterilen «ödeme yeri», bonoda ödeme yeri gösterilmemişse; bononun düzenlendiği yer, «ciranta» aleyhine ihtiyati haciz isteniyorsa cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yeri · yerleşim yeri · ihtiyati haciz · bono · yetki · haciz · menfi tespit · teminat
Benzer bu karardaBonoya dayalı «ihtiyati haciz» isteminde; yetkili mahkeme; borçlunun «yerleşim yeri», «bonoda» gösterilen «ödeme yeri», bonoda ödeme yeri gösterilmemişse; bononun düzenlendiği yer, «ciranta» aleyhine ihtiyati haciz isteniyorsa cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
Dava «bonoya» dayalı «ihtiyati haciz» istemine ilişkindir.
Bu hususlara göre; mahkemenin yetkili olup olmadığını başka bir anlatımla itiraz edenin «yetki» konusundaki itirazı hakkında karar verilmeksizin «teminat» iddiasının açılacak «menfi tespit» davasında değerlendirileceği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/14430 E. , 2014/3758 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/05/2013
NUMARASI 2010/734-2013/126
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20.05.2013 tarih ve 2010/734-2013/126 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankanın Bahçeşehir Şubesi'ne ait çekin cirantası olduğunu, çekin karşılıksız çıktığını, yaptıkları takibin semeresiz kaldığını, bankanın keşideciye çek hesabı açarken gerekli özeni göstermediğini, şirket yetkilisi Y. S.'nın sahte kimlik kullandığının ceza dosyasında belirlendiğini ileri sürerek, 12.500 TL zarar ve 500 TL masraflarının davalıdan çek keşide tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava tarihi itibariyle keşideci ve cirantalar hakkında yapılan takibin semeresiz kalmadığını, Y. S.'nın çek hesabı açılırken şirket müdürü olmadığını, bankanın gerekli özeni gösterdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının çek bedelini tahsil için yasal yollara başvurduğu, keşideci şirket yeni kurulduğu halde bankanın durumunu denetlemeden çek karnesi verdiği, bilirkişilerin müterafik kusura ilişkin görüşünün kabul edilmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, banka tarafından çek hesabı açılırken gerekli özenin gösterilmemesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davacının çek bedelini tahsil için yasal yollara başvurduğu, keşideci şirket yeni kurulduğu halde durumunu yeterince araştırmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bankalar çek karnesi verirken kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli dikkat ve özeni göstermelidir, sadece ibraz edilen bir kısım belgelerle yetinmeyip, hesap açtırmak isteyen kişiyi işyeri seviyesinde soruşturmak ve benzeri incelemeleri yapmak suretiyle hesap açmak ve buna göre çek karnesi vermek durumundadır. Bununla birlikte davacı da ticari ilişkiye girdiği partneri seçmekte özenli davranmalıdır. Ayrıca, işbu davanın açılabilmesi için keşideci ve cirantalara müracaat edilmesi ve yasal yolların teketilmesi gerekir. Bir başka deyişle davacının dava konusu çekten dolayı zararı doğmalıdır.
Somut olayda; davacı hamil, keşideci ve cirantalar hakkında yasal yollara başvurmuş, keşideci ve ciranta Y. İnş. Ltd. yönünden aciz vesikası alınmakla birlikte, diğer cirantalar H. Ö. ve D. Ç. yönünden takibin sonuçlanmadığı, icra dosyasının tebligat için adreslerin araştırılma aşamasında olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, mahkemece davalı cirantalar yönünden takibin semeresiz kalmadığı, davanın erken açıldığı nazara alınarak reddine karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın anılan taraf yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/101836100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz