Çekin bedelsizliği

Bu nedenle, böyle bir davada davacının, 6762 sayılı TTK'nın 599. maddesi uyarınca evvela çekin «lehtarı» olan dava dışı Uğur Yücetürk'e karşı «çekin bedelsiz» olduğunu, bundan sonra da Uğur Yücetürk'ten çeki alan «hamilin» «kötüniyetini» ispat etmesi gerektiğinden, Dairemizin yerleşik kararları gereğince davacıya önce lehtar Uğur Yücetürk'e karşı ayrı bir dava açması için «mehil» verilmesi, açılacak davanın bu dava ile birleştirilmesi, takibe esas icra dosyasının da celp edilmesinden sonra davanın esastan incelenmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Davacı, şirket «hisse devri» mukabilinde çekleri dava dışı Uğur Yücetürk isimli kişiye verdiğini, anılan kişinin ise hisse devrinde kendisini kandırdığını, bu nedenle çeklerin «bedelsiz» olduğunu, davalı şirketin de bu durumu bilerek ve «kötüniyetli» olarak çekleri «ciro» yoluyla devraldığını iddia etmiştir.

… dan yine dava dışı Uğur Yücetürk ve Rıfat Yücetürk'ten alındığı ve davacı tarafından hisse bedeline karşılık çeklerin bu kişilere verildiği, davalı şirketin bu alım «satım sözleşmesinin» tarafı olmadığı, her ne kadar davacı, hisse devraldığı dava dışı Uğur Yücetürk'ün davalı şirketin «temsilcisi» olduğunu belirtmiş ise de, davalı şirket «tüzel kişilik» olup, hisse devrinde taraf olmadığı gibi, temsilcisi olan kişinin devrettiği bir başka şirkete ait hisselerden de sorumlu bulunmadığı ve davalının «ciro» yolu ile aldığı senetleri takibe koymasının da yasaya aykırı olmadığı gerekçesiyle, davanın ve davalı tarafın «kötüniyet tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Bu nedenle, böyle bir davada davacının, 6762 sayılı TTK'nın 599. maddesi uyarınca evvela çekin «lehtarı» olan dava dışı ...'e karşı «çekin bedelsiz» olduğunu, bundan sonra da ...'ten çeki alan «hamilin» «kötü niyetini» ispat etmesi gerektiğinden, Dairemizin yerleşik kararları gereğince davacıya önce lehtar ...'e karşı ayrı bir dava açması için «mehil» verilmesi, açılacak davanın bu dava ile birleştirilmesi, takibe esas icra dosyasının da celp edilmesinden sonra davanın esastan incelenmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle karar davacı yararına bozu …

Bozma Kararı Dairemizin 27.02.2014 tarih, 2013/15835 E., 2014/3705 K. sayılı kararıyla; "1-Davacı, şirket «hisse devri» mukabilinde çekleri dava dışı ... isimli kişiye verdiğini, anılan kişinin ise hisse devrinde kendisini kandırdığını, bu nedenle çeklerin «bedelsiz» olduğunu, davalı şirketin de bu durumu bilerek ve kötü niyetli olarak çekleri «ciro» yoluyla devraldığını iddia etmiştir.

… rinin davacı tarafından yine dava dışı ... ve ....'ten alındığı ve davacı tarafından hisse bedeline karşılık çeklerin bu kişilere verildiği, davalı şirketin bu alım «satım sözleşmesinin» tarafı olmadığı, her ne kadar davacı, hisse devraldığı dava dışı ...'ün davalı şirketin «temsilcisi» olduğunu belirtmiş ise de, davalı şirket «tüzel kişilik» olup, hisse devrinde taraf olmadığı gibi, temsilcisi olan kişinin devrettiği bir başka şirkete ait hisselerden de sorumlu bulunmadığı ve davalının «ciro» yolu ile aldığı senetleri takibe koymasının da yasaya aykırı olmadığı gerekçesiyle, davanın ve davalı tarafın «kötü niyet tazminatı» talebinin reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

… zmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18 inci maddesinin ikinci fıkrasında her «tacirin» ticaretine ait tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğinin ifade edildiği, davacı hisselerini devraldığı şirketin mali hesapları konusunda yanıltıldığını hesaplar üzerinde oynamalar yapıldığını iddia etmiş ise de; buna yönelik olarak herhangi bir delil sunamadığı, dosyaya «hisse devir sözleşmesi» ekinde sunulan/getirtilen belgelerden, devirden önce gerekli sayımların yapıldığı davacıya gerekli bilgilerin verildiğinin görüldüğü, davacının dayanak yaptığı 03.01.2012 tarihli, aktif ve pasif durumu gösterir davalı ...'ün el yazısı ile yazıldığı iddia edilen belgenin aslı verilen süreye rağmen sunulamadığı gibi belgenin sunulması halinde dahi isim ve imza taşımaması nedeniyle hüküm ifade etmesinin söz konusu olmadığı, davacının şirket hissesi devir aldığı ve basiretli bir tacir gibi davranması gerektiği gözetildiğinde şirket hisse değerlerinin, yapılan anlaşmadan daha düşük olduğu gerekçesi ile toplam 13 adet çekten 3 adet «çek» için devirden yaklaşık 6 ay sonra «menfi tespit» talebinde bulunmuş olmasının basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğüne aykırı olduğu, bir ürünün/malın değerinin daha düşük olduğunun sonradan anlaşılmış olmasının sözleşme kapsamında satıcıya ödenmesi gereken bedelin kısmen eksiltilmesi için yeterli bir neden olmadığı, sözleşme hürriyeti prensibi çerçevesinde herkesin dilediği ürünü/hizmeti dilediği bedel ile satma hakkı olduğu, davacının davalı ... tarafından aldatıldığına dair sonuca etkili herhangi bir delil sunulamadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine ve ayrıca davacının kötü niyetli olduğu sabit olmadığı gerekçesiyle davalı tarafın «kötü niyet tazminatı» isteminin de reddine karar verilmiştir.

… rinin davacı tarafından yine dava dışı ... ve ....'ten alındığı ve davacı tarafından hisse bedeline karşılık çeklerin bu kişilere verildiği, davalı şirketin bu alım «satım sözleşmesinin» tarafı olmadığı, her ne kadar davacı, hisse devraldığı dava dışı ...'ün davalı şirketin «temsilcisi» olduğunu belirtmiş ise de, davalı şirket «tüzel kişilik» olup, hisse devrinde taraf olmadığı gibi, temsilcisi olan kişinin devrettiği bir başka şirkete ait hisselerden de sorumlu bulunmadığı ve davalının «ciro» yolu ile aldığı senetleri takibe koymasının da yasaya aykırı olmadığı gerekçesiyle, davanın ve davalı tarafın «kötü niyet tazminatı» talebinin reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece bozma ilamı neticesinde bir karar verildiğini, buna göre «direnme» yada «bozmaya uyma» kararı verilmesi gerekirken ilk defa yargılama yapılır gibi bir karar verildiğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 373 üncü maddesini …

Bu nedenle, böyle bir davada davacının, 6762 sayılı TTK'nın 599. maddesi uyarınca evvela çekin «lehtarı» olan dava dışı ...'e karşı «çekin bedelsiz» olduğunu, bundan sonra da ...'ten çeki alan «hamilin» «kötü niyetini» ispat etmesi gerektiğinden, Dairemizin yerleşik kararları gereğince davacıya önce lehtar ...'e karşı ayrı bir dava açması için «mehil» verilmesi, açılacak davanın bu dava ile birleştirilmesi, takibe esas icra dosyasının da celp edilmesinden sonra davanın esastan incelenmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle karar davacı yararına bozu …

… yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Tasfiye Halinde Uğur Mefruşat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin tasfiyesi sonucunda 30.04.2009 tarihinde ticaret «sicilden terkin» edildiği, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi uyarınca, «tasfiyenin kapanmasından» sonra ek «tasfiye» işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa davaya dayanak olan işlemlerin sonuçlandırılmasına «münhasır» olarak şirketin «yeniden tescili» talebi ile dava açılabileceği, somut olayda, Bakırköy 18.

İş Mahkemesinin 2018/41 E. sayılı dosyasında ihyasına karar verilen şirketin davalı taraf olarak yer aldığından, dosyada taraf teşkilinin sağlanması için davacının «ihya davası» açmakta «hukuki yararı» mevcut olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi uyarınca açılan ihya davasında, «zamanaşımı» ve «hak düşürücü sürenin» söz konusu olmadığı gerekçesiyle davalı «tasfiye memuru» ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Şti.'nin 28.03.2008 tarihinde «tasfiye» sürecine girdiğini, tasfiye kararının 04.04.2008 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde «ilan» edildiğini, müvekkilinin 28.03.2008 tarihli tasfiye kararında «tasfiye memuru» olarak tayin edildiğini, gerekli ilanların Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığını, «son» ilan tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde tasfiye memurluğuna herhangi bir başvuruda bulunulmadığını, tasfiye işlemlerinin sonuçlandırılmasından sonra 27.04.2009 tarihinde şirketin «kesin» tasfiyesi ile kapatılmasına karar verildiğini ve bu kararın 06.05.2009 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiğini, tasfiyenin usulüne uygun tamamlandığını, şirketin herhangi bir aktif ve pasifin bulunmadığını, «tasfiyenin kapanmasının» üzerinden neredeyse 12 sene gibi bir süre geçtiğini, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrasında öngörülen 5 yıllık «hak düşürücü sürenin» de geçtiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «şirketin ihyası» istemine ilişkindir.

Davacı, şirket «hisse devri» mukabilinde çekleri dava dışı Uğur Yücetürk isimli kişiye verdiğini, anılan kişinin ise hisse devrinde kendisini kandırdığını, bu nedenle çeklerin «bedelsiz» olduğunu, davalı şirketin de bu durumu bilerek ve «kötüniyetli» olarak çekleri «ciro» yoluyla devraldığını iddia etmiştir.

Mahkemece şirketin kayıtlı sermayesine bakılarak fazla ödenen bedel hesaplanıp davacıya iadesine karar verilmiş ise de, tarafların serbest iradeleri ile «rayiç bedeli» her zaman belirleyip bu bedel üzerinden «hisse devri» yapabilecekleri, davalının da bu hususa yönelik olarak dekontta yazılı bedelde anlaştıklarını savunması ve davacının da delil olarak dayandığı dekontta bu bedelin hisse devir bedeli olduğunu belirtmiş olması karşısında bu bedel de anlaştıklarının kabulü gerektiği gibi davacının hata, «hileye» de dayanmadığı ve bu hususu ispat da etmediği, işlemlerin yapıldığı ve eldeki davanın açıldığı tarihte gözönüne alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken …

Mahkemece şirketin kayıtlı sermayesine bakılarak fazla ödenen bedel hesaplanıp davacıya iadesine karar verilmiş ise de, tarafların serbest iradeleri ile «rayiç bedeli» her zaman belirleyip bu bedel üzerinden «hisse devri» yapabilecekleri, davalının da bu hususa yönelik olarak dekontta yazılı bedelde anlaştıklarını savunması ve davacının da delil olarak dayandığı dekontta bu bedelin hisse devir bedeli olduğunu belirtmiş olması karşısında bu bedel de anlaştıklarının kabulü gerektiği gibi davacının hata, «hileye» de dayanmadığı ve bu hususu ispat da etmediği, işlemlerin yapıldığı ve eldeki davanın açıldığı tarihte gözönüne alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken …

Dava, «ortaklık ilişkisinden» kaynaklanan alacak istemine ilişkinidir.

Davaya konu para 22.05.2007 tarihinde gönderildikten sonra davacı 19.09.2007 tarihinde noter vasıtasıyla yapılan «hisse devir sözleşmesine» göre 500.- TL bedelli 5 adet hisseyi devir almıştır.