Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2023/5576 E.  ,  2024/45 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2019/130 Esas, 2022/175 Karar

(Kayyım: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu)

DAVALILAR 1. ... vekili Avukat ... ...

2.Akel Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat

...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Davanın reddi

Taraflar arasındaki haksız rekabet ve tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi ve manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait olan ve aynı zamanda ... niteliği de taşıyan eşarp desenlerinin, davalılar tarafından üretilen ve satılan eşarplarda izinsiz olarak aynen veya ... değişiklikler yapılarak kullanıldığını, davacıya ait 1 no.lu eşarbın davalıya ait ekte örneği sunulan 1-8 no.lu eşarpları ile taklit ettiğini, bu durumun müvekkilinin ... sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal ettiği gibi aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiğini ileri sürerek, davalıların eylemlerinin müvekkilinin telif haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu eylemlerin durudurulmasına ve önlenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun 3 ...

tazminat talebi ile birlikte 30.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Akel Tekstil San. ve Tic. Ltd.Şti. (''Akel Tekstil'') vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu eşarp desenlerinin müvekkili şirketin çalışanları tarafından oluşturulduğunu, bu ürünler oluşturulurken bir internet sitesinden esinlenildiğini, davacıya ait desenlerin estetik değeri olmayan ve kolaylıkla oluşturulabilecek desenler olduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı .... (''Buse Eşarp'') vekili, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 28.10.2014 tarih, 2011/122 E. ve 2014/244 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 21.02.2011 tarihli İlkbahar-Yaz Eşarp Koleksiyonu kataloğunda yer ... 5150 kod no.lu ... niteliğindeki eşarp desenini davalıların eşarp ürünlerinde kullanmak suretiyle davacının mali haklarına tecavüzde bulunduğunun tespiti ile meni ve refine, davalıların söz konusu deseni ürünlerinde, reklam ve tanıtımlarında, internet ve benzeri mecralarda, basılı evrak ve dökümanlar gibi materyallerde kullanmasının önlenmesine, 5150 kod no.lu eşarbın kullanıldığı ürün ve yukarıda belirtilen matertaller mevcut ise toplatılarak imhasına, 9.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin talebin ve manevi tazminat talebinin reddine, karar kesinleştiğinde özetinin masrafı davalılardan alınmak suretiyle ülke genelinde yayınlanan tırajı en yüksek gazetelerden birinde bir kez ilanına karar verilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 08.03.2016 tarih, 2015/5694 E. ve 2016/2548 K. sayılı kararıyla davacı tarafından oluşturulduğu iddia edilen desenlerin ... niteliğinde bulunduğu yönünde kanaat bildirilen 18.08.2011 tarihli raporun henüz taraf delilleri toplanmadan alındığı, raporda yapılan değerlendirmelerin denetime elverişli bulunmadığı, davalılar vekilince bu rapora yapılan itirazların mahkemece karşılanmadığı, dosyaya daha sonra sunulan raporlarda da söz konusu desenlerin ... niteliğini taşıyıp taşımadığına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı, öte yandan mahkemece, söz konusu desenlerin 21.11.2011 tarihli katalogda yayınlandığı ve bu nedenle sahibinin davacı olduğu kabul edilmiş ise de desenlerin yayınlandığı kataloğun hangi tarihte basıldığı konusunda bir araştırma yapılmadan katalog üzerindeki tarihe itibar edildiği, oysa, bu tür katalogların her zaman basılması mümkün olduğundan gerçekten kataloğun, üzerinde yazılı olan tarihte piyasaya sunulduğunun davacı tarafından başkaca delillerle kanıtlanması gerektiği, yine davalılar vekilinin, müvekkillerince üretilen ve piyasaya sunulan desenlerin, bir internet sitesindeki görsellerden esinlenilerek oluşturulduğu savunması üzerinde de durulmadığı, bu konuda da hüküm kurmaya yeterli bir araştırma yapılmadığı, bu itibarla mahkemece, davacı tarafa ait olduğu ileri sürülen eşarp desenlerinin ...

niteliğinde bulunup bulunmadığı, şayet bu desenler ... niteliğinde ise bu desenlerin ilk defa kim tarafından oluşturulduğu, davalı tarafa ait eşarp desenlerinin esinlenme ve faydalanma serbestisi içinde kalıp kalmadığı hususlarında ... bir bilirkişi raporu alınması, bu suretle davalılar vekilinin savunmalarının ve hükme esas bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanması ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisinin doğru olmadığı gerekçesi ile bozulmuş, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının bozma ilamına göre katalog tarihinden önce piyasada bu deseni meydana getirdiğini ispat edemediğini, kataloğun her zaman bastırılabilir bir delil türü olduğunu, davalı tanıklarının beyanlarında ise davalı AKEL firmasının davaya konu DİAMOND desenini en geç ... 2010 yılında hazır hale getirdiği ve Ocak 2011 tarihinde ise piyasaya sürdüğünün anlaşıldığını, davacı tarafın koleksiyon kataloğu ise 21.11.2011 tarihli olup, davacının deseninin davalı AKEL'den sonra oluşturulduğu, dosyadaki deliller ve bozma ilamı ile uyumlu her iki heyet raporu dikkate alındığında; desenlerin yer aldığı 21.11.2011 tarihli kataloğun her zaman basılması mümkün olduğundan gerçekten kataloğun, üzerinde yazılı olan tarihte piyasaya sunulduğunun davacı tarafından başkaca delillerle kanıtlanması gerektiği, ancak bozma kararından sonra dosyaya davacı yanca herhangi bir delil ibraz edilmediği, hak sahipliğinin mahkemece res’en incelenmesi gerekli unsurlardan olduğu, kataloğun ...

başına hak sahipliğini ispata yeterli olmadığı, dava konusu ürünler üzerinde öncelik hakkının davacıda olduğunun davacı yanca ispat edilemediği, davacının ürününün davalıdan önce kamuya arz edildiğine dair somut delil sunulmadığı ve ispat hukuku ilkelerine göre ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkiline ait eşarp deseninin ... niteliğine sahip olduğunu, bu hususun bazı bilirkişi raporları ile tespit edildiğini, bazı bilirkişi raporlarında ise ... niteliği taşımadığı ancak haksız rekabet oluştuğuna dair görüş bildirildiği, müvekkilinin davaya konu ettiği kataloğun basım faturasını mahkemeye 16.02.2021 tarihli dilekçe ile sunduğunu, bu faturada açıkça 2011 İlkbahar-Yaz Kataloğu şeklinde fatura konunun ne olduğunun belirtildiğini, delil sunmadıklarının doğru olmadığını, fatura ile kataloğun ilgili tarihten çok önceden basımının gerçekleştiğinin ispatlandığını, aynı zamanda bu kataloğun Youtube üzerinden 2021 Nisan ayında piyasaya sunulduğunun belirtildiği, dava konusu 5150 kodlu eşarbın deseninin müvekkili tarafından oluşturulup piyasaya sürüldüğünü, öncelik hakkının müvekkilinde olduğunu, davalıların bu eseri taklit ettiklerinin aşikâr olduğunu, davalı yan tanıklarının davalı şirketlerde çalışan kişiler olduklarını, bu kişilerin ifadelerine güvenilemeyeceğini, bilirkişi raporu ile kullanımların benzer olduğunun tespit edildiğini, bu doğrultuda tazminat hesaplandığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, haksız rekabetin ve tecavüzün tespiti, önlenmesi, giderilmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

5846 sayılı Kanunun 83 üncü ve 68 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.