Rücuen Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2009/8376 E. 2011/1576 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hasar tespit tutanağı↗ hasar ihbarı↗ çekince (ihtirazi kayıt)↗ cmr konvansiyonu↗ sorumluluktan kurtulma↗ ihtirazi kayıt↗ karine↗ rücuen tahsil↗ cmr↗ ziya↗ riziko↗ taşıyıcı↗ ihbar↗ taşıyan↗ hasar↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, konteynırın yüke elverişsiz olduğuna ilişkin kanıt bulunmadığı, hasar ihbarının taşıyana CMR'nin 30. maddesine göre zamanında yapılmadığı, taşınan polyester iplik hammaddesinin laboratuar analiz sonuçlarına göre tespit edilen nem miktarının normal kurutma yöntemleriyle kurutulup su miktarının normal seviyeye düşürülerek üretimde kullanılabileceği, bu durumun üretime engel oluşturmadığı, taşınan emtianın yaklaşık ¼ ünün sigortalı tarafından üretimde kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, uluslararası kara taşıması sırasında nakliye rizikolarına karşı sigortalı emtiada meydana gelen hasarı ödeyen sigorta şirketinin rücuen tahsil istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Taşımanın Almanya-Türkiye arasında yapılması nedeniyle taşımanın CMR Konvansiyonuna tabi olduğu, anılan sözleşmenin 30/1 nci maddesinde, alıcının, taşıyıcı ile beraber durumlarını kontrol etmeden veya zarar ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde tesliminden yedi gün içinde durumu kendisine bildirmeden malları tesellüm ederse bu hususun, onun malları sevk mektubunda tarif edildiği şekilde aldığına delil teşkil edeceği hüküm altına alınmıştır. Bu şekildeki düzenleme ile, gönderilen, şayet yükü çekincesiz olarak teslim almış ise, yükün sevk belgesinde belirtildiği gibi alındığına karine teşkil edecektir. Bu karinenin aksini iddia eden taraf iddiasını kanıtlamak zorunda kalacaktır. Oysa, somut olayda, 08.02.2005 tarihinde teslim sırasında taşıyanın vekili konumundaki sürücünün hazır bulunduğu halde düzenlenen tutanakla emtiadaki nem miktarının limit dışı olduğu belirlenerek hasar tutanağı düzenlenmiştir. Düzenlenen tutanak, CMR ‘nin 30. maddesine uygun bir hasar tespit tutanağı olması nedeniyle gönderilenin emtiayı ihtirazi kayıtsız aldığı kabul edilemez.
Taşımada kullanılan konteynırın davalı tarafından temin edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taşıyan, taşınacak emtiayı teslim alırken ihtirazi kayıt ileri sürmediğine göre taşınan emtiayı hasarsız olarak teslim aldığının kabulü gerekir. İhtirazi kayıtsız teslim edilen emtia tutanağa göre hasarlı teslim edildiğine göre taşıyan, CMR Konvansiyonunun 17/2. maddesine göre hasar veya ziyanın, taşıyanın önlenmesine imkan bulunmayan hallerden illeri geldiğini kanıtlaması veya emtiayı hasarlı olarak teslim aldığını kanıtlaması halinde sorumluluktan kurtulabilir.
Emtiada, taşımadan kaynaklanın hasar meydana gelmiş ise, davalı taşıyan hasardan sorumludur. Polyester iplik hammaddesi emtiası kurutulmakla kullanılabilecek durumdaysa kurutma giderleri dahi hasar kapsamındadır. Bu nedenle yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda mahkemece, CMR Konvansiyonuna göre hasar miktarının tespit edilerek taşımadan kaynaklı zarar bulunduğunun anlaşılması halinde bu miktarın tazmini gerekmesine rağmen yanlış ilke ve hatalı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/3072 E. 2013/19863 K.
Ortak:hasar tespit tutanağı · sorumluluktan kurtulma · rücuen tahsil · ziya · riziko · taşıyan · hasar · teslim · Rücuen Tazminat
İncelediğiniz karardaİhtirazi kayıtsız «teslim» edilen emtia tutanağa göre hasarlı teslim edildiğine göre «taşıyan», CMR Konvansiyonunun 17/2. maddesine göre «hasar» veya «ziyanın», taşıyanın önlenmesine imkan bulunmayan hallerden illeri geldiğini kanıtlaması veya emtiayı hasarlı olarak teslim aldığını kanıtlaması halinde «sorumluluktan kurtulabilir».
Dava, uluslararası kara taşıması sırasında nakliye «rizikolarına» karşı sigortalı emtiada meydana gelen «hasarı» ödeyen sigorta şirketinin «rücuen tahsil» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, somut olayda, 08.02.2005 tarihinde «teslim» sırasında «taşıyanın» vekili konumundaki sürücünün hazır bulunduğu halde düzenlenen tutanakla emtiadaki nem miktarının limit dışı olduğu belirlenerek «hasar» tutanağı düzenlenmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, Dairemize ait 14.02.2011 tarihli ilama dayanılarak, somut olayda 08.02.2005 tarihinde «teslim» sırasında «taşıyanın» vekili konumundaki sürücünün hazır bulunduğu halde, emtiadaki nem miktarının limit dışı olduğu belirlenerek «hasar» tutanağı düzenlendiği, bu tutanağın CMR Konvansiyonu'nun 30. maddesine uygun bir «hasar tespit tutanağı» olması nedeniyle gönderilenin emtiayı ihtirazi kayıtsız aldığının kabul edilemeyeceği, CMR Konvansiyonu'nun 17/2. maddesine göre, hasar ve «ziyanın» önlenmesine imkan bulunmayan hallerden ileri geldiğini veya emtiayı hasarlı olarak teslim aldığını kanıtlaması halinde «taşıyanın sorumluluktan kurtulabileceği», emtiada taşımadan kaynaklanan hasar meydana gelmiş ise davalı taşıyanın hasardan sorumlu olduğu, polyester iplik ham maddesi emtiası kurutulmakla kullanılabilecek durumdaysa kurutma giderlerinin dahi hasar kapsamında bulunduğu, buna göre talep edilebilecek hasar bedelinin 22.276,89 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 22.276.89 TL'nin 29.04.2005 ödeme tarihinden itibaren «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
2- Ancak dava, taşıma «rizikolarına» karşı sigortalı emtiada meydana gelen «hasar» bedelinin «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.
… rarının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dosyaya sunulan fotoğraflardan, dava konusu «hasarın», davalı «taşıyan» tarafından temin edilen konteynerin, deformasyona bağlı olarak açılan kapak lastiklerinden su sızması sonucu meydana geldiğinin, diğer bir deyişle taşımadan kaynaklandığının anlaşılmasına, bu durum karşısında mahkemece davalının hasardan sorumlu tutulmasında bir isabetsizliğin bulunmamasına, yine hasara uğrayan malın ağırlığının 23.000 kg., tespit edilen hasar bedelinin de (22.276,89) TL olması nedeniyle, davalı taşıyanın CMR Konvansiyonu'nun 23/3. maddesinde öngörülen «sınırlı sorumluluk» ilkesinden yararlanmasının mümkün olmamasına, yine mahkemece hasar bedelinin tespiti konusunda görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda ve bu raporda tespitlerinden yararlanılan ekspertiz raporunda, hasar bedeli belirlenirken poliçede yer alan %10 artırım bedelinin hesaba «dahil» edilmemesine ve «sovtaj» indiriminin de yapılmış bulunmasına, CMR.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sovtaj · taşıyanın sorumluluğu · sınırlı sorumluluk · dahili dava · avans faizi
Benzer bu kararda… rarının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dosyaya sunulan fotoğraflardan, dava konusu «hasarın», davalı «taşıyan» tarafından temin edilen konteynerin, deformasyona bağlı olarak açılan kapak lastiklerinden su sızması sonucu meydana geldiğinin, diğer bir deyişle taşımadan kaynaklandığının anlaşılmasına, bu durum karşısında mahkemece davalının hasardan sorumlu tutulmasında bir isabetsizliğin bulunmamasına, yine hasara uğrayan malın ağırlığının 23.000 kg., tespit edilen hasar bedelinin de (22.276,89) TL olması nedeniyle, davalı taşıyanın CMR Konvansiyonu'nun 23/3. maddesinde öngörülen «sınırlı sorumluluk» ilkesinden yararlanmasının mümkün olmamasına, yine mahkemece hasar bedelinin tespiti konusunda görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda ve bu raporda tespitlerinden yararlanılan ekspertiz raporunda, hasar bedeli belirlenirken poliçede yer alan %10 artırım bedelinin hesaba «dahil» edilmemesine ve «sovtaj» indiriminin de yapılmış bulunmasına, CMR.
Mahkemece, Dairemize ait 14.02.2011 tarihli ilama dayanılarak, somut olayda 08.02.2005 tarihinde «teslim» sırasında «taşıyanın» vekili konumundaki sürücünün hazır bulunduğu halde, emtiadaki nem miktarının limit dışı olduğu belirlenerek «hasar» tutanağı düzenlendiği, bu tutanağın CMR Konvansiyonu'nun 30. maddesine uygun bir «hasar tespit tutanağı» olması nedeniyle gönderilenin emtiayı ihtirazi kayıtsız aldığının kabul edilemeyeceği, CMR Konvansiyonu'nun 17/2. maddesine göre, hasar ve «ziyanın» önlenmesine imkan bulunmayan hallerden ileri geldiğini veya emtiayı hasarlı olarak teslim aldığını kanıtlaması halinde «taşıyanın sorumluluktan kurtulabileceği», emtiada taşımadan kaynaklanan hasar meydana gelmiş ise davalı taşıyanın hasardan sorumlu olduğu, polyester iplik ham maddesi emtiası kurutulmakla kullanılabilecek durumdaysa kurutma giderlerinin dahi hasar kapsamında bulunduğu, buna göre talep edilebilecek hasar bedelinin 22.276,89 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 22.276.89 TL'nin 29.04.2005 ödeme tarihinden itibaren «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/497 E. 2012/6822 K.
Ortak:hasar tespit tutanağı · sorumluluktan kurtulma · ihtirazi kayıt · karine · rücuen tahsil · ziya · riziko · taşıyıcı
İncelediğiniz karardaDava, uluslararası kara taşıması sırasında nakliye «rizikolarına» karşı sigortalı emtiada meydana gelen «hasarı» ödeyen sigorta şirketinin «rücuen tahsil» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
İhtirazi kayıtsız «teslim» edilen emtia tutanağa göre hasarlı teslim edildiğine göre «taşıyan», CMR Konvansiyonunun 17/2. maddesine göre «hasar» veya «ziyanın», taşıyanın önlenmesine imkan bulunmayan hallerden illeri geldiğini kanıtlaması veya emtiayı hasarlı olarak teslim aldığını kanıtlaması halinde «sorumluluktan kurtulabilir».
Taşımanın Almanya-Türkiye arasında yapılması nedeniyle taşımanın CMR Konvansiyonuna tabi olduğu, anılan sözleşmenin 30/1 nci maddesinde, alıcının, «taşıyıcı» ile beraber durumlarını kontrol etmeden veya zarar ziyan ve «hasarın» açıkça görüldüğü hallerde «teslim» anında veya açıkça görülmediği hallerde tesliminden yedi gün içinde durumu kendisine bildirmeden malları tesellüm ederse bu hususun, onun malları sevk mektubunda t …
Benzer bu karardaCMR Konvansiyonu’nun 29. maddesi hükmünün değerlendirilmesi sonucunda sigortalının sınırsız sorumluluğa tabi olmadığının anlaşılması halinde, aynı Konvansiyonun «ziya» ve «hasar» halinde «taşıyıcının» ödeyeceği tazminat miktarının üst sınırının kilogram başına 8,33 hesap birimini (özel çekme hakkı) aşamayacağına dair 23/3. madde hükmünde yazılı üst sınırın tespiti gerekecektir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, sigorta şirketi tarafından «gerçek zararın» talep edilebileceği, «hasarın» gerçekleşme nedeninin tespit edilemediği, davacı ... tarafından yapılan ödemenin «sigorta teminatı kapsamında» olan bir «riziko» neticesinde gerçekleşip gerçekleşmediği ve buna bağlı olarak hasarın meydana gelmesine neden olan zarar sorumlularının ve bunların sorumluluklarının kapsamının bel …
Dava, davacı ... tarafından sigortalısına ödenen tazminatın TTK.’nın 1301. maddesi uyarınca «rücuen tahsili» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tam ziya · taşıyanın sorumluluğu · sigorta teminatı kapsamı · kusur sorumluluğu · sigorta teminatı · gerçek zarar · teminat kapsamı · ispat yükü
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, sigorta şirketi tarafından «gerçek zararın» talep edilebileceği, «hasarın» gerçekleşme nedeninin tespit edilemediği, davacı ... tarafından yapılan ödemenin «sigorta teminatı kapsamında» olan bir «riziko» neticesinde gerçekleşip gerçekleşmediği ve buna bağlı olarak hasarın meydana gelmesine neden olan zarar sorumlularının ve bunların sorumluluklarının kapsamının bel …
Kısacası, CMR hükümlerine göre «taşıyanın sorumluluğu» «ispat yükü» ters çevrilmiş bir «kusur sorumluluğu» olup, davalı taşıyanın sorumluluğunun CMR hükümleri gözetilerek değerlendirilmesi gerekir.
Ayrıca, anılan Konvansiyonun 23/1. maddesinde «tam ziya» halinde taşımacının sorumlu olduğu tazminat miktarının eşyanın taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tespit edileceği hükme bağlanmıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/4247 E. 2020/2493 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2009/8376 E. , 2011/1576 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 30.03.2009 tarih ve 2005/1040-2009/176 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili tarafından emtia nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalanan polyester iplik ham maddesi emtiasının davalı tarafından Almanya'dan İzmit'e taşınması sırasında konteynır kapak contalarının deforme olması sonucu sızan sularla nemlenerek hasara uğradığını ve hasar bedelinin sigortalısına ödendiğini ileri sürerek, 22.304,00 TL’nın davalıdan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sigortalı tarafından mel bedelinin alıcıya ödenmemesi nedeniyle davacının ödemesinin lütuf ödemesi olduğunu, emtianın tam ve sağlam olarak alıcısına teslim edildiğini, tutanakta konteynırın yüke elverişsizliği ile ilgili kayıt bulunmadığını, emtianın konteynır içinde 3 mm kalınlığındaki naylona sarılı olduğunu hasarın taşıma sırasında oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, konteynırın yüke elverişsiz olduğuna ilişkin kanıt bulunmadığı, hasar ihbarının taşıyana CMR'nin 30. maddesine göre zamanında yapılmadığı, taşınan polyester iplik hammaddesinin laboratuar analiz sonuçlarına göre tespit edilen nem miktarının normal kurutma yöntemleriyle kurutulup su miktarının normal seviyeye düşürülerek üretimde kullanılabileceği, bu durumun üretime engel oluşturmadığı, taşınan emtianın yaklaşık ¼ ünün sigortalı tarafından üretimde kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, uluslararası kara taşıması sırasında nakliye rizikolarına karşı sigortalı emtiada meydana gelen hasarı ödeyen sigorta şirketinin rücuen tahsil istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Taşımanın Almanya-Türkiye arasında yapılması nedeniyle taşımanın CMR Konvansiyonuna tabi olduğu, anılan sözleşmenin 30/1 nci maddesinde, alıcının, taşıyıcı ile beraber durumlarını kontrol etmeden veya zarar ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde tesliminden yedi gün içinde durumu kendisine bildirmeden malları tesellüm ederse bu hususun, onun malları sevk mektubunda tarif edildiği şekilde aldığına delil teşkil edeceği hüküm altına alınmıştır.
Bu şekildeki düzenleme ile, gönderilen, şayet yükü çekincesiz olarak teslim almış ise, yükün sevk belgesinde belirtildiği gibi alındığına karine teşkil edecektir. Bu karinenin aksini iddia eden taraf iddiasını kanıtlamak zorunda kalacaktır. Oysa, somut olayda, 08.02.2005 tarihinde teslim sırasında taşıyanın vekili konumundaki sürücünün hazır bulunduğu halde düzenlenen tutanakla emtiadaki nem miktarının limit dışı olduğu belirlenerek hasar tutanağı düzenlenmiştir. Düzenlenen tutanak, CMR ‘nin 30. maddesine uygun bir hasar tespit tutanağı olması nedeniyle gönderilenin emtiayı ihtirazi kayıtsız aldığı kabul edilemez.
Taşımada kullanılan konteynırın davalı tarafından temin edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taşıyan, taşınacak emtiayı teslim alırken ihtirazi kayıt ileri sürmediğine göre taşınan emtiayı hasarsız olarak teslim aldığının kabulü gerekir. İhtirazi kayıtsız teslim edilen emtia tutanağa göre hasarlı teslim edildiğine göre taşıyan, CMR Konvansiyonunun 17/2. maddesine göre hasar veya ziyanın, taşıyanın önlenmesine imkan bulunmayan hallerden illeri geldiğini kanıtlaması veya emtiayı hasarlı olarak teslim aldığını kanıtlaması halinde sorumluluktan kurtulabilir.
Emtiada, taşımadan kaynaklanın hasar meydana gelmiş ise, davalı taşıyan hasardan sorumludur. Polyester iplik hammaddesi emtiası kurutulmakla kullanılabilecek durumdaysa kurutma giderleri dahi hasar kapsamındadır. Bu nedenle yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda mahkemece, CMR Konvansiyonuna göre hasar miktarının tespit edilerek taşımadan kaynaklı zarar bulunduğunun anlaşılması halinde bu miktarın tazmini gerekmesine rağmen yanlış ilke ve hatalı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1014596900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz