Hukuki ve fiili irtibat

11. Hukuk Dairesi         2009/2811 E.  ,  2011/1032 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16.09.2008 tarih ve 2008/294 - 2008/268 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 01.02.2011 gününde davacı avukatı ... gelip, davalılar ve vekilleri tebligata rağmen gelmediklerinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı şirketlerin de içinde bulunduğu Kombassan grubu tarafından Almanya başta olmak üzere bir çok ülkede yatırılan paraların karşılığında yüksek faiz verileceği ve paraların istendiği her an geri çekilebileceği vaadi ile bir banka gibi davranılmak suretiyle binlerce Türk vatandaşından olduğu gibi ,davacı müvekkillerinden de toplam 100.00 DM para toplandığını,kesinti yapılarak şirket hesaplarına 97.400 DM olarak geçirildiğini, 18/12/1998 tarihinde davacıların ellerindeki sözde hisse senetlerinden bir kısmı iade ederek ana paranın 51.500 DM 'nı geri aldıklarını,bu nedenle davalı şirketler uhdesinde, davacılara ait 45.900 DM kaldığını, davalı şirketlerin bu durumu gösterir nitelikteki ortaklık durum belgesi ile davacıların alacaklarını ikrar ettiklerini,davacıların davalı şirketlere yaptığı başvurulara rağmen olumlu yanıt alamadıklarını, davalıların Sermaye Piyasası Kanunu'nun açık hükümlerine aykırı davranarak para tahsil ettiğini ,kanuna karşı hile yaptığını,oysa davalı şirketin yapmış olduğu sözleşmesinin esaslı unsuru olan hisse senetlerinin şirketçe temellük edilmesi karşılığında sözde kâr payı ödemesini veya ana para iadesinin yapılacağının en baştan beri kararlaştırılmış olduğunu, TTK'nun 329.

maddesi hükmü gereğince yapılmış olan bu sözleşmenin mutlak butlanla batıl olduğunu ,bu anlaşmanın geçerli bir hukuki sebebi bulunmadığından davalı şirketlerin bu yolla davacılar aleyhine zenginleşmiş olduklarını ileri sürerek, şimdilik 45.900 DM karşılığı (23.468,30 EURO) karşılığı 40.513,00 TL'nın faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, her iki davalı bakımından işbölümü itirazında bulunmuş, davalılardan Kombassan İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri Tic AŞ 'nin ticaret merkezinin Konya'da olduğunu, bu davalı yönünden yetkili mahkemenin Konya mahkemeleri olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuş, davacılar ile diğer davalı .... arasında bir hukuki ilişkinin bulunmadığını,davacıların, diğer davalı ... İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri Tic AŞ.nin ortağı olduğunu, bu nedenle, davalı ...Ş. yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, ayrıca davacıların, davalı ... İnşaat A.Ş.'de ortak olmaları nedeniyle TTK'nun 329. maddesinin bu davayı açmalarına engel olacağını savunarak, davanın esastan da reddini talep etmiştir.

Davanın açıldığı Asliye Hukuk Mahkemesinin gönderdiği dosyayı alan Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ibraz edilen pay defterine göre davacıların, davalı ... İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri Tic.A.Ş.'nin ortağı olarak gözüktükleri, ortakların şirkete karşı açacakları davalarda HUMK'nun 17.maddesi uyarınca şirket muamele merkezinin kesin yetkili olduğu, davacıların davalı şirkette hukuka ve usule uygun bir ortaklığın kurulup kurulmadığının yetkili mahkemece değerlendirilmesinin gerektiği, bu haliyle bu davalının merkezinin Konya'da olması nedeniyle bu davalı yönünden mahkeme- mizin yetkisizliğine karar vermek gerektiği, diğer davalı ...Ş. yönünden davacıların dava dilekçelerinde ve aşamalarda bu şirketin ortağı olmadıklarını beyan ettikleri, davalılar vekilinin de davacıların diğer davalı ...

İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri Tic.A.Ş.'nin ortağı olduklarını ve Kombassan Holding A.Ş.'nde ortaklıklarının bulunmadığını bildirmesi karşısında, bu yönde yanlar arasında bir ihtilafın bulunmaması ve davacıların Kombassan Holding A.Ş.'ye ortak olduklarına dair bir belgenin dosyaya sunulmaması karşısında, davalı ... Holdıng A.Ş.'nin grup şirketi olması, ortaklık belgesi ile bu davalının ilgisinin bulunmaması hususları dikkate alınarak mevcut belgelerle davalı ...Ş. aleyhine açılan davanın da husumet yönünden reddi gerektiği, kaldı ki, Kombassan Holding A.Ş.'ye ait pay defteri üzerinde inceleme yapıldığı takdirde davacıların paydaş göründüğü tespit edilecek olsa bile; bu kez davacının bu şirkette ortak olarak görünmesi söz konusu olacağından TTK'nun 405.

maddesine göre pay sahipleri tasfiye payına yönelik hakları mahfuz kalmak kaydıyla, sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri için bu haliyle de bu davalıya yönelik olarak davanın TTK'nun 405. vd. maddeleri uyarınca reddi gerektiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davalı ... İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri A.Ş.'ye yönelik dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, davalı ...Ş.'ne yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve davalılardan Kombassan İnşaat Tarım ve San.Tic.A.Ş. bakımından verilen yetkisizlik kararına yönelik temyiz itirazının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Mahkemece, davalı ... İnşaat Tarım ve San. Tic. AŞ. yönünden yetkisizlik kararı, diğer davalı şirket yönünden ise davanın esas ve husumet yönünden reddine karar verilmiş ise de, iddianın ileri sürülüş biçimine ve dosya kasamına göre, davalılar aleyhindeki davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunmaktadır.Gerçekten de HUMK’nun 45/3. maddesi uyarınca davaların aynı sebepten doğması veya biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde bağlantı var sayılır. Bu durum karşısında mahkemece, davacı tarafın iddiaları anılan madde hükmü de dikkate alınarak değerlendirilip, davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olduğu ve bu nedenle davaların birlikte görülmesi gerektiği nazara alınarak, tüm davalılar hakkında yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, davalılardan Kombassan Holding A.Ş.

yönünden husumet ve esas yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin diğer davalı şirkete yönelik sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yetkisizlik kararına yönelik temyiz itirazının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer davalı ....ne yönelik sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir olunan 825,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.