Zayi kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2008/10123 E. 2010/1072 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
- Hak düşürücü süre
- {'var': True, 'sure': '15 gün', 'kanun': ['6102/68']}
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
öğrenme tarihi↗ afet↗ ticari işletme↗ ziya↗ zayi↗ hak düşürücü süre↗ sulh hukuk mahkemesi↗ ticari defter↗ sulh↗ tacir↗ e-defter↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, 01.11.2006 tarihinde yaşanan sel felaketinde davacı bankanın Sarıyer Şubesi hizmet binasını sel suları basması sonucu burada bulunan ticari defter ve belgelerin zayi olması nedeniyle 06.11.2006 tarihinde Sarıyer 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’ne müracat edilerek zayi olan belgelerin tespitinin talep edildiği, tespit talebine ilişkin 06.11.2006 tarihli dilekçe içeriğine göre davacı bankanın hem su basmasına bağlı zayi olgusundan, hem de zayi olduğu bildirilen defter ve evrakların mahiyetinden haberdar olduğu, bu hususun tespit dosyasındaki bilirkişi raporu ve tutanaktan anlaşıldığı, TTK’nun 68. maddesi uyarınca ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün için dava açılması gerektiği, davanın anılan maddede öngörülen hak düşürücü sürede açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, TTK’nun 68/4 üncü maddesi uyarınca zayi kararı verilmesi istemine ilişkindir. Bir tacirin saklamak zorunda olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle zayi olursa, tacir ziyaı öğrendiği günden itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. TTK’nun 68/4 üncü maddesinde öngörülen 15 günlük hak düşürücü süre, ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Somut olaya gelince; her ne kadar 01.11.2006 tarihinde yağan aşırı yağmur nedeniyle davacı banka şubesinin arşivini su basmış ise de şube görevlilerince defter ve kağıtlar kurtarılmaya çalışılmıştır. Bu çabalar sonuç vermeyince belgelerin tespiti ve tasnifi için Sarıyer 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/48 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırılıp zayi olan defter ve belgeler tespit edilerek 13.11.2006 tarihli tutanak tutulmuştur. Bu durumda ziyaı öğrenme tarihi olarak tutanağın tutulduğu 13.11.2006 tarihini kabul etmek gerekir. İşbu davanın da 28.11.2006 tarihinde açılmış olması nedeniyle davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın hak düşürücü süre yönünden reddi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/246 E. 2017/4755 K.
Ortak:ziya · zayi · hak düşürücü süre · ticari defter · e-defter · dava şartı · hak düşürücü süre
İncelediğiniz karardaSulh Hukuk Mahkemesi’ne müracat edilerek «zayi» olan belgelerin tespitinin talep edildiği, tespit talebine ilişkin 06.11.2006 tarihli dilekçe içeriğine göre davacı bankanın hem su basmasına bağlı zayi olgusundan, hem de zayi olduğu bildirilen «defter» ve evrakların mahiyetinden haberdar olduğu, bu hususun tespit dosyasındaki bilirkişi raporu ve tutanaktan anlaşıldığı, TTK’nun 68. maddesi uyarınca «ziyanın» öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün için dava açılması gerektiği, davanın anılan maddede öngörülen «hak düşürücü sürede» açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, 01.11.2006 tarihinde yaşanan sel felaketinde davacı bankanın Sarıyer Şubesi hizmet binasını sel suları basması sonucu burada bulunan «ticari defter» ve belgelerin «zayi» olması nedeniyle 06.11.2006 tarihinde Sarıyer 2.
Bir «tacirin» saklamak zorunda olduğu «defter» ve kağıtlar; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» nedeniyle «zayi» olursa, tacir «ziyaı» öğrendiği günden itibaren 15 gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir.
Benzer bu karardaBu bakımdan somut uyuşmazlıkta sel baskını hadisesinin meydana geldiği ve etkilerinin devamı itibariyle söz konusu «ticari defterlerin» «zayi» olduğunun ancak hangi tarihte öğrenilebildiğinin belirlenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken mahkemece duruşma dahi açılmaksızın tensiben davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece olay tarihinden dava tarihine kadar «hak düşürücü sürenin» geçtiğinden bahisle dava reddedilmişse de, 6102 sayılı TTK'nın 82/7'ye göre hak düşürücü sürenin başlangıcı «ziyaın» öğrenildiği tarihtir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davanın sel felaketinin gerçekleşmesinden itibaren 15 günlük «hak düşürücü süre» içerisinde açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4865 E. 2017/2800 K.
Ortak:afet · ticari işletme · ziya · zayi · ticari defter · tacir · e-defter · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaBir «tacirin» saklamak zorunda olduğu «defter» ve kağıtlar; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» nedeniyle «zayi» olursa, tacir «ziyaı» öğrendiği günden itibaren 15 gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, 01.11.2006 tarihinde yaşanan sel felaketinde davacı bankanın Sarıyer Şubesi hizmet binasını sel suları basması sonucu burada bulunan «ticari defter» ve belgelerin «zayi» olması nedeniyle 06.11.2006 tarihinde Sarıyer 2.
Sulh Hukuk Mahkemesi’ne müracat edilerek «zayi» olan belgelerin tespitinin talep edildiği, tespit talebine ilişkin 06.11.2006 tarihli dilekçe içeriğine göre davacı bankanın hem su basmasına bağlı zayi olgusundan, hem de zayi olduğu bildirilen «defter» ve evrakların mahiyetinden haberdar olduğu, bu hususun tespit dosyasındaki bilirkişi raporu ve tutanaktan anlaşıldığı, TTK’nun 68. maddesi uyarınca «ziyanın» öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün için dava açılması gerektiği, davanın anılan maddede öngörülen «hak düşürücü sürede» açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaTTK'nın 82/7. maddesine göre, bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine «zayi belgesi» verilmesini isteyebilir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «tacirler» tarafından yasa gereğince «saklamakla yükümlü» oldukları «ticari defter» ve kayıtların atölye, «depo» ve zemin gibi zarara uğraması kolay yerlerde muhafaza edilmesinin olağan sayılamayacağı, defter ve kayıtların şirketler yönünden önemi gözetildiğinde zarar görmemeleri için zemin seviyelerinde muhafaza edilmemesi gerektiği, buna aykırı durumun ise ağır koruma «kusuru» oluşturacağı, ayrıca yasada yer alan su baskını ile beklenilmeyen ve önlenmesi de mümkün olmayan olağanüstü sebepler kastedilmiş olup somut olayda davacının dayand …
Dava, davacı bankanın zemin katta bulunan arşivini su basması nedeniyle arşivde yer alan belgeler için «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zıya · saklama yükümlülüğü · zayi belgesi · hırsızlık · depo kararı · kusur
Benzer bu karardaTTK'nın 82/7. maddesine göre, bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine «zayi belgesi» verilmesini isteyebilir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «tacirler» tarafından yasa gereğince «saklamakla yükümlü» oldukları «ticari defter» ve kayıtların atölye, «depo» ve zemin gibi zarara uğraması kolay yerlerde muhafaza edilmesinin olağan sayılamayacağı, defter ve kayıtların şirketler yönünden önemi gözetildiğinde zarar görmemeleri için zemin seviyelerinde muhafaza edilmemesi gerektiği, buna aykırı durumun ise ağır koruma «kusuru» oluşturacağı, ayrıca yasada yer alan su baskını ile beklenilmeyen ve önlenmesi de mümkün olmayan olağanüstü sebepler kastedilmiş olup somut olayda davacının dayand …
Dava, davacı bankanın zemin katta bulunan arşivini su basması nedeniyle arşivde yer alan belgeler için «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2008/10123 E. , 2010/1072 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Hasımsız olarak açılan davada İstanbul Asliye 9.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.11.2007 tarih ve 2006/778-2007/584 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili bankanın Sarıyer Şubesi hizmet binasını yaşanan sel felaketinde su bastığını ve Şube arşivinde bulunan belgelerin sular altında kaldığını, belgelerin tespiti ve tasnifi için Sarıyer 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/48 D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, 13.11.2006 tarihli tutanak tutulduğunu, bilirkişi raporunun ise 14.11.2006 tarihinde düzenlendiğini ileri sürerek, 13.11.2006 tarihli tutanakla zayi olduğu tespit edilen ticari defter ve belgeler için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, 01.11.2006 tarihinde yaşanan sel felaketinde davacı bankanın Sarıyer Şubesi hizmet binasını sel suları basması sonucu burada bulunan ticari defter ve belgelerin zayi olması nedeniyle 06.11.2006 tarihinde Sarıyer 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’ne müracat edilerek zayi olan belgelerin tespitinin talep edildiği, tespit talebine ilişkin 06.11.2006 tarihli dilekçe içeriğine göre davacı bankanın hem su basmasına bağlı zayi olgusundan, hem de zayi olduğu bildirilen defter ve evrakların mahiyetinden haberdar olduğu, bu hususun tespit dosyasındaki bilirkişi raporu ve tutanaktan anlaşıldığı, TTK’nun 68. maddesi uyarınca ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün için dava açılması gerektiği, davanın anılan maddede öngörülen hak düşürücü sürede açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, TTK’nun 68/4 üncü maddesi uyarınca zayi kararı verilmesi istemine ilişkindir. Bir tacirin saklamak zorunda olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle zayi olursa, tacir ziyaı öğrendiği günden itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. TTK’nun 68/4 üncü maddesinde öngörülen 15 günlük hak düşürücü süre, ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Somut olaya gelince; her ne kadar 01.11.2006 tarihinde yağan aşırı yağmur nedeniyle davacı banka şubesinin arşivini su basmış ise de şube görevlilerince defter ve kağıtlar kurtarılmaya çalışılmıştır. Bu çabalar sonuç vermeyince belgelerin tespiti ve tasnifi için Sarıyer 2.
Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2006/48 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırılıp zayi olan defter ve belgeler tespit edilerek 13.11.2006 tarihli tutanak tutulmuştur. Bu durumda ziyaı öğrenme tarihi olarak tutanağın tutulduğu 13.11.2006 tarihini kabul etmek gerekir. İşbu davanın da 28.11.2006 tarihinde açılmış olması nedeniyle davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın hak düşürücü süre yönünden reddi doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1008559900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz