İhtiyati haciz kararına itirazı, kararı veren mahkeme inceler
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/974 E. 2022/838 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Görevli/Yetkili Merci Uyuşmazlığı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz kararına itiraz, kural olarak HMK 394/2 ve İİK 265 uyarınca ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından incelenir. Esas hakkında dava açıldıktan sonra itirazın bu davaya bakan mahkemece karara bağlanması istisnası, ancak esas hakkındaki davanın ihtiyati haciz kararını alan alacaklının da taraf olduğu bir dava olması halinde uygulanır; alacaklının taraf olmadığı bir dava (örneğin borçlular arasındaki menfi tespit davası) bu istisnayı doğurmaz ve itiraz yine kararı veren mahkemece incelenmelidir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz kararına itirazı incelemeye görevli/yetkili merci → kabul
İddia: İhtiyati haciz talep eden alacaklı 3. kişi vekili; itiraza karar verecek mercinin ihtiyati haciz kararını veren Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, kendisinin bu dosyada taraf olmadığı halde aleyhine karar verildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 394/2 uyarınca ihtiyati tedbirin (ve genel hüküm olarak ihtiyati haczin) şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin itirazlar kararı veren mahkemeye yapılır; esas hakkında dava açıldıktan sonra ise itiraz bu davaya bakan mahkemece karara bağlanır. Ancak bu istisnanın uygulanabilmesi için, esas hakkında açılan davanın, ihtiyati haciz kararını alan alacaklının da taraf olduğu bir dava olması gerekir. İncelenen olayda, itirazın gönderildiği dosya, ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular arasında görülen bir menfi tespit davası olup çek keşidecisi tarafından çek lehdarına karşı açılmıştır; ihtiyati haciz kararı alan alacaklı bu davanın tarafı değildir. Bu nedenle esas hakkında dava açılmış olma koşulu gerçekleşmemiştir ve itirazın İİK 265. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından karara bağlanması gerekirken, görevli olmayan mahkeme tarafından karara bağlanması doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Taraflar dinlenmeden/duruşma açılmadan karar verildiği iddiası → ret
İddia: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili ek istinaf dilekçesiyle, taraflar dinlenmeden, duruşma açılmadan, doğrudan evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İtiraz üzerine değişik iş dosyası gönderildiğinde 24/01/2022 tarihli tensip zaptı ile itirazın incelenmesi için duruşma açıldığı, itiraz dilekçesi ve duruşma gününü bildirir tensip tutanağının ilgili vekile 02/02/2022 tarihinde elektronik olarak tebliğ edildiği, ancak duruşmaya katılmadığı anlaşıldığından, itirazın taraflar dinlenmeden incelendiğine yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
HMK 394/2'deki 'esas hakkında dava açıldıktan sonra itirazın bu davaya bakan mahkemece karara bağlanması' istisnasının uygulanabilmesi için, esas hakkındaki davanın ihtiyati haciz kararını alan alacaklının da taraf olduğu bir dava olması gerektiğine ilişkin tespiti nedeniyle emsal niteliktedir; borçlular arası ayrı bir dava (örn. menfi tespit) bu istisnayı doğurmaz.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- İhtiyati haciz kararına itiraz, kural olarak ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından incelenir; esas hakkında dava açıldıktan sonra bu davaya bakan mahkemenin itirazı inceleyebilmesi için, ihtiyati haciz kararını alan alacaklının da esas hakkındaki bu davanın tarafı olması gerekir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ görevli mahkeme↗ menfi tespit davası↗ esas hakkında dava↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/974
KARAR NO 2022/838
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/02/2022 (Ara Karar)
TALEP İhtiyati Hacize İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/06/2022
İhtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ara kararın ihtiyati haciz talep eden 3.kişi ... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP VE SÜREÇ
Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/13 D. İş 2022/16 Karar sayılı dosyasında ihtiyati haciz talep eden 3.kişi ... Ltd. Şti. Vekili; borçlular tarafından keşide edilen, muhatabı ... Bankası A.Ş. Gaziosmanpaşa şubesi olan 30/12/2021 keşide tarihli 164.200-TL bedelli çekin ibraz müddeti içerisinde muhatap bankaya sunulduğunu, ancak karşılığının olmadığının anlaşıldığını, Bakırköy ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, çek aslının icra müdürlüğü kasasında olduğunu, 164.200-TL alacağın tahsili amacıyla borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. Alacaklı vekilinin talebi Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/13 D.
İş-2022/16 Karar sayılı 14.01.2022 tarihli kararı ile talep kabul edilerek alacak miktarı kadar ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İTİRAZ
Davacı ... Ltd. Şti. vekili Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/13 D.İş 2022/16 Karar sayılı dosyasına verdiği itiraz dilekçesinde; dava konusu çek aslının davacıların elinde olmadığını, bankada da olmadığını, çek aslının Büyükçekmece C.Başsavcılığı'nın 2021/66506 soruşturma nolu dosyasında olduğunu, hiçbir kurum ve kuruluşun yahut kişinin kendi uhdesinde olmayan bir evrak için aslı gibidir şerhi düşerek evrak düzenleyemeyeceğini, evrakların sahte olduğunu, ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, müvekkilinin ihtiyati haciz talep eden şirket ile hiçbir ticari alışverişinin bulunmadığını, çekin müvekkilinin ticari ilişki içerisinde olduğu ... Ltd.Şti.'nin elinde iken çalındığını, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .. Ltd. Şti. Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/13 D.İş 2022/16 Karar sayılı dosyasına verdiği itiraz dilekçesinde; dava konusu çek aslının davacıların elinde olmadığını, bankada da olmadığını, çek aslının Büyükçekmece C.Başsavcılığı'nın 2021/66506 soruşturma nolu dosyasında olduğunu, hiçbir kurum ve kuruluşun yahut kişinin kendi uhdesinde olmayan bir evrak için aslı gibidir şerhi düşerek evrak düzenleyemeyeceğini, evrakların sahte olduğunu, müvekkilinin ihtiyati haciz talep eden şirket ile hiçbir ticari alışverişinin bulunmadığını, müvekkilinin ... Ltd. Şti. ile ticari ilişki içerisinde olduğunu, çekin müvekkilinin elinde iken çalındığını,soruşturmanın devam ettiğini ileri sürerek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesince, itiraza konu Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/13 D. İş sayılı dosyasının incelenmesinde ihtiyati haciz kararının ... Bankası A.Ş. Gaziosmanpaşa/İstanbul ait ... seri numaralı, 30/12/2021 keşide tarihli, 164.200,00- TL bedelli çekin banka tarafından aslı gibidir yapılmış suretine istinaden verildiği, ne var ki ihtiyati haciz kararının verilebilmesi için talebe dayanak belge aslının sunulması gerektiği, çek aslı sunulmadan ihtiyati haciz kararı verildiği, belge aslı sunulmadan ihtiyati haciz kararı verilmesinin İİK 257 vd. maddelerine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle Bakırköy 4. ATM nin 2022/13 D. İş sayılı dosyası kapsamında verilen ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular ..ltd.şti, ...ltd.şti.'nin itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz talep eden alacaklı 3.kişi i ... Ltd. Şti. vekili; itiraza ilişkin karar verecek mercinin Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, mahkeme dosyasında taraf bile değilken aleyhine karar verildiğini, dosyanın tarafı olmayan kişi hakkında karar verilemeyeceğini, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinin açıkça hukuka ve usule aykırı olduğunu, banka tarafından aslı gibi ibaresi düşüldükten sonra takip dayanağı çekin incelenmek üzere C.Başsavcılığına gönderildiğini, müvekkilinin çekin çalıntı olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, çekin iktisabında iyi niyetli olduğunu, müvekkili şirketin çekin meşru hamili olduğunu, çekteki ciro silsilesinin düzgün olduğunu, ihtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İhtiyati haciz talep eden 3.kişi .. Ltd. Şti. Vekili 25/04/2022 tarihli ek beyan dilekçesinde; mahkemenin duruşma açmadan, tarafları davet edip dinlemeden, doğrudan evrak üzerinde inceleme yaparak ihtiyati hacze itiraza ilişkin karar verilemeyeceğini, usul ve yasaya aykırı ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
İtiraza konu ihtiyati haciz kararı Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/13 D. İş-2022/16 Karar sayılı kararı ile verilmiştir. Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/13 D. İş-2022/16 Karar sayılı 21/01/2022 tarihli kararı ile, her ne kadar ihtiyati haciz kararı verilmiş ise de, iş bu değişik iş dosyası derdest iken, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1114 esas sayılı dosyasında aynı alacağa ilişkin esas hakkında görülen dava bulunduğu, genel bir hüküm olarak ihtiyati hacizde de uygulanabilen HMK 390 vd. maddelerine göre, ihtiyati haciz kararına itirazın esas hakkında dava açıldıktan sonra bu mahkemece incelenmesi gerektiği gerekçesiyle dosyanın Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1114 esas sayılı dosyasına gönderilmesine karar verilmiştir.
İhtiyati haciz talep eden alacaklı ... Ltd. Şti. vekili ek istinaf dilekçesiyle taraflar dinlenmeden ara karar verildiğini ileri sürmüş ise de; itiraz üzerine d.iş dosyası gönderildiğinde 24/01/2022 tarihli tensip zaptı ile itirazın incelenmek üzere duruşma açıldığı, ihtiyati hacze itiraz dilekçesi ve duruşma gününü bildirir tensip tutanağının Av. ...'e 02/02/2022 tarihinde elektronik olarak tebliğ edildiği, ancak duruşmaya katılmadığı anlaşıldığından itirazın taraflar dinlenmeden incelendiğine yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. HMK 394(2) .... ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak kararı veren mahkemeye itiraz edilebilir. (Ek cümle:
22. 07.2020 - 7251/42) Esas hakkında da açıldıktan sonra itiraz bu davaya bakan mahkemece karar verilir, denilmiştir. İtirazın Bakırköy 2 ATM ne gönderilme sebebi olan dava dosyasının ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçluları arasında görülmekte olan bir menfi tesbit davası olduğu,çek keşidecisi ... ltd.şti tarafından çek lehdarı davalı ..ltd.şti.ne karşı açıldığı ,ihtiyati haciz kararı alan alacaklının taraf olduğu bir dava olmadığı ,esas hakkında dava açılmış olma koşulunun gerçekleşmediği anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz kararı Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesince verilmiş ,itirazlar incelenmek üzere ,Bakırköy 2 ATM nin 2021/1114 esas sayılı dosyasında dava açıldığı gerekçesiyle anılan mahkemeye gönderilerek ,itirazın Bakırköy 2 ATM nin 2021/1114 esas sayılı dosyasında istinafa konu ara kararı ile karara bağlanması doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle ; ihtiyati haciz kararına itirazın İİK 265.maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından karara bağlanması gerekirken ,görevli olmayan mahkeme tarafından karara bağlandığı anlaşılmakla ihtiyati haciz kararı talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ;itiraz görevli olan Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından karara bağlanmak üzere itirazın kabulüne ilişkin ara kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1114 Esas sayılı 17/02/2022 (Ara Karar) tarihli itirazın kabulüne ilişkin ara kararın HMK'nun 353(1)a-3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, İtiraz eden borçlular ... Ltd. Şti. Ve ... Ltd. Şti. Nin ihtiyati haciz kararına itirazlarının Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/13 D.İş 2022/16 Karar sayılı dosyasında karara bağlanmak üzere itiraz dilekçelerinin anılan dosyaya gönderilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının alacaklıya talebi halinde iadesine ,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
02/06/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/100830 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi